بهترین درمان اگزما چیست؟ | علت، علائم و روش های تشخیص اگزمای پوستی کدامند؟

اگزما چیست؟

اگزما از بیماری های شایع پوستی است که به صورت ضایعات و لکه های پوستی ملتهب، قرمز و زبر ظاهر شده و با خارش و گاهی تاول همراه است.

عکس اگزمای پوستی
اگزما چیست و چگونه درمان می شود؟

اگزما و انواع مختلف آن حدود 31.6 درصد افراد در ایالات متحده را درگیر کرده اند. شایع ترین نوع اگزما، درماتیت آتوپیک است، معمولا وقتی صحبت از اگزما می شود منظور درماتیت آتوپیک می باشد.

کلمه “آتوپیک” به مجموعه بیماری های مرتبط با سیستم ایمنی بدن اشاره دارد که از آن جمله می توان به درماتیت آتوپیک، آسم و تب یونجه اشاره کرد. کلمه درماتیت” نیز به معنای التهاب پوستی است.

اگزما بیشتر در نوزادان و در موارد کمتر در دوران بلوغ یا بزرگسالی مشاهده می شود و احتمال بروز آن در زنان و مردان یکسان است.

انواع اگزما

1. درماتیت اتوپیک؛ نوع شایع و مزمن اگزما
2. درماتیت تماسی؛ به دلیل تماس با مواد آلرژی زا ایجاد شده با سوزش، خارش و قرمزی همراه است. هنگامی که عامل محرک رفع می شود التهاب درمان می شود.

3. درماتیت تاولی (Dyshidrotic)؛ که روی انگشت دست، کف دست و کف پا تاثیر گذاشته و باعث ایجاد لکه های پوستی زبر با خارش و تاول می شود که پوسته پوسته شده یا قرمز، ترک خورده و دردناک می شوند. این نوع اگزما در زنان شایع تر است.

4. درماتیت نومولار (Nummular)؛ معمولا باعث خشکی پوست و خارش در ماه های سرد سال شده و اغلب اوقات روی پاها تاثیر می گذارد. این عارضه در مردان شایع تر است.

5. درماتیت پلک ها (سبوره ای)؛ این نوع اگزما باعث خارش، قرمزی و جوش های زبر به ویژه روی پوست سر، ابروها، پلک، دو طرف بینی و پشت گوش می شود.

علائم اگزما

علائم و نشانه های اگزما یا درماتیت آتوپیک با توجه به سن فرد مبتلا، ممکن است متفاوت باشد. درماتیت آتوپیک معمولا در نوزادان رخ می دهد و به صورت ضایعات خشک و زبر روی پوست پدیدار شده و اغلب با خارش همراه است.

علائم این بیماری به صورت دوره ای ظاهر می شود به این صورت که در دوره هایی از زندگی شدیدتر شده و پس از آن برای مدتی خفیف شده یا بهبود پیدا می کند.

علائم اگزما در نوزادان کمتر از 2 سال

  • ضایعات و جوش های پوستی معمولا روی پوست سر و گونه دیده می شود
  • جوش ها و ضایعات اغلب اوقات آبدار هستند.
  • جوش ها ممکن است باعث خارش شدید و اختلال خواب در کودک شده، مالش و خراشیدن آن، زمینه بروز عفونت پوستی را فراهم می کند.

علائم اگزما در کودکان 2 ساله تا سن بلوغ

  • جوش و ضایعات معمولا در چین پشت آرنج یا زانو و گاهی روی گردن، مچ دست و پا و چین بین باسن و پا ایجاد می شود.
  • با گذشت زمان ممکن است ضایعات ضخیم تر، روشن تر یا تیره تر و گاهی شبیه منگوله شده و با خارش دائمی همراه باشد.

علائم اگزما در بزرگسالان

  • ضایعات و جوش بیشتر در چین خوردگی آرنج، زانو یا پشت گردن ظاهر می شود.
  • ضایعات پوستی سراسر بدن را می پوشاند.
  • ضایعات بخصوص در نواحی گردن، صورت و اطراف چشم ها برجسته تر هستند.
  • احتمال خشکی شدید پوست و خارش دائمی وجود دارد.
  • ممکن است به عفونت پوستی منجر شود.

اکثر افراد مبتلا، برای اولین بار در سنین کمتر از 5 سال به این عارضه دچار شده و نیمی از مبتلایان، در دوران بزرگسالی هم از آن رنج می برند، اگرچه علائم آن در بزرگسالی متفاوت است.

افرادی که در کودکی تجربه اگزما داشته و در بزرگسالی بیماری آن ها بهبود پیدا کرده ممکن است همچنان دچار خشکی پوست و پوست تحریک پذیر بوده و اگزمای دست و مشکلات چشم داشته باشند.

علائم کلی اگزما یا درماتیت آتوپیک به میزان خراشیدگی و عفونت پوست بستگی دارد. هرچه خارش ناحیه توسط فرد بیشتر باشد تحریک پوستی، خارش و التهاب شدیدتر می شود.

بیماری اگزما مسری نیست و معمولا با گذشت زمان شدت آن کمتر می شود.

علت اگزما

دلیل قطعی اگزما هنوز مشخص نشده اما به نظر می رسد ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی در ابتلا به آن موثر بوده و واکنش شدید سیستم ایمنی بدن به عوامل آلرژی زا باعث بروز این عارضه می شود.

واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن به پروتئین هایی که جزئی از بدن محسوب می شوند گاهی باعث بروز اگزما در فرد می شود. معمولا سیستم ایمنی بدن تنها به پروتئین های مهاجم از جمله باکتری ها و ویروس ها حمله می کند اما در بیماری اگزما، سیستم ایمنی، توانایی تشخیص این دو را از دست داده و با پروتئین های بدن همانند مهاجم رفتار می کند و این امر سبب بروز التهاب می گردد.

عوامل موثر در افزایش شدت اگزما عبارتند از:

  • مواد شیمیایی موجود در پاک کننده ها و شوینده ها که موجب خشکی پوست می شوند.
  • مواد تحریک کننده و زبر مانند پارچه های پشمی که باعث خارش می شوند.
  • الیاف مصنوعی
  • افزایش دمای بدن
  • تعریق زیاد
  • تغییرات دمای هوا؛ هوای بسیار سرد یا گرم
  • افت ناگهانی رطوبت؛ کاهش یا افزایش بیش از حد رطوبت
  • استرس؛ به طور غیرمستقیم باعث افزایش شدت بیماری می شود.
  • حساسیت غذایی
  • شوره بدن حیوانات
  • عفونت های تنفسی فوقانی
  • حساسیت به صابون یا شامپو
  • گرد و غبار، آلرژی به حیوانات خانگی، گرده افشانی گل ها
  • عوامل میکروبی؛ مانند باکتری های استافیلوکوک اورئوس، ویروس ها و قارچ های خاص
  • مواد غذایی همچون لبنیات، تخم مرغ، آجیل و دانه، سویا و گندم
  • تغییرات هورمونی؛ زنان در دوران بارداری یا قاعدگی ممکن است با علائم اگزما مواجه شوند.

عوامل موثر در ابتلا به اگزما

  • اگزما در کودکان مبتلا به آسم یا بت یونجه یا افراد بزرگسال که قبل از 30 سالگی به این بیماری ها مبتلا می شوند بیشتر است.
  • سابقه خانوادگی خطر ابتلا به اگزما را افزایش می دهد.

تشخیص اگزما

بعد از مراجعه فرد به پزشک، معاینه کامل فیزیکی انجام شده و علائم عارضه بررسی می شود. آزمایش خاصی برای تشخیص اگزما وجود ندارد اما احتمالا پزشک پچ تست انجام می شود.

در تست آلرژی یا پچ تست تعدادی برچسب مخصوص که حاوی شایع ترین مواد آلرژی زا هستند به پشت بیمار می چسبانند. بعد از 48 ساعت این برچسب ها بررسی شده و 72 ساعت بعد با توجه به واکنش های آلرژیک روی پوست بیمار، نوع آلرژی که باعث بروز اگزما شده تعیین می شود.

راه های درمان اگزما

عارضه پوستی اگزما درمان مشخصی ندارد و روش های درمانی موجود با هدف بهبود پوست آسیب دیده، جلوگیری و کاهش علائم اگزما انجام می شود.

پزشک با توجه به سن، شدت علائم و وضعیت سلامت بیمار، یکی از روش های درمانی را انتخاب می کند. در طی درمان علائم اگزما در برخی افراد به مرور زمان کاهش یافته و از بین می رود اما برخی بیماران به صورت مادام العمر با این عارضه درگیر هستند.

درمان دارویی اگزما

پزشک ممکن است از داروهای زیر برای کاهش علائم اگزما استفاده کند:

1. کرم ها و پمادهای موضعی کورتیکواستروئید

این داروها ضدالتهاب هستند، به طور مستقیم روی پوست اعمال شده و برای از بین بردن نشانه های اصلی اگزما از جمله التهاب پوست و خارش مفید هستند.

2. کورتیکواستروئید سیستمیک

اگر درمان های موضعی موثر نباشد از استروئیدهای تزریقی یا خوراکی استفاده می شود که به دلیل عوارض جانبی از جمله تخریب استخوانی فقط مدت کوتاهی تجویز می شود.

نکته: از جمله عوارض داروهای استروئیدی می توان به نازک شدن پوست، سوزش، تحریکات پوستی و بی رنگی آن اشاره کرد به همین دلیل به مدت طولانی نباید مصرف شوند.

3. آنتی بیوتیک ها

زمانی که عفونت باکتریایی در ناحیه آسیب دیده رخ دهد آنتی بیوتیک موضعی یا خوراکی تجویز خواهد شد.

4. داروهای ضد ویروسی و ضد قارچ

در صورت بروز عفونت های قارچی و ویروسی از این نوع داروها استفاده می شود.

5. آنتی هیستامین

این داروها با ایجاد خواب آلودگی خطر خارش شب هنگام را کاهش می دهد. از جمله این داروها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

سیتیزین
دیفن هیدرامین
فکسوفنادین
لوراتادین

6. مهار کننده های موضعی کلسینورین

این نوع داروها فعالیت سیستم ایمنی بدن را مهار کرده و به کاهش التهاب و شدت اگزما کمک می کند.

7. فتوتراپی (نور درمانی)

در این روش با استفاده از امواج ماورا بنفش از واکنش سیستم ایمنی بدن که علت بروز اگزما می باشد جلوگیری کرده و به کاهش علائم اگزما و عفونت باکتریایی کمک می کند.

فتوتراپی معمولا برای درمان درماتیت متوسط استفاده می شود.

توجه: در صورتی که پس از انجام داروهای تجویزی، علائم اگزما کاهش یا به طور کلی از بین برود همچنان نیاز به ادامه مراقبت های پوستی است تا از عود مجدد بیماری اگزما پیشگیری شود.

سایر درمان ها

  • طب سوزنی
  • آروماتراپی
  • تکنیک های آرام سازی مانند یوگا یا تصاویر هدایت شده

درمان گیاهی و خانگی اگزما

1.عصاره شیرین بیان

استفاده موضعی عصاره شیرین بیان برای کاهش خارش ناشی از اگزما مفید است. برای نتیجه بهتر توصیه می شود آن را با چند قطره روغن نارگیل مخلوط کنید.

2. روغن اسطوخودوس

اگزما علاوه بر خارش شدید، باعث بروز اضطراب، افسردگی، ناامیدی و بی خوابی می شود. روغن اسطوخودوس به کاهش این علائم کمک کرده و خشکی پوست را برطرف می کند.

10 قطره روغن اسطوخدوس را با 1 قاشق غذاخوری روغن نارگیل یا روغن بادام مخلوط کرده و به آرامی در نواحی آسیب دیده بمالید.

3. آب و نمک

نمک دریا برای درمان تاول های آبدار و کاهش خارش عالی است. 1 قاشق چایخوری نمک دریا را به 1 فنجان آب گرم افزوده و هم بزنید. محلول را داخل بطری بریزید و روی نواحی آسیب دیده اسپری کنید. اگر در نزدیکی دریا هستید در آب دریا شنا کنید این کار نیز باعث تسکین علائم اگزما می شود.

4. حمام نمک و روغن های ضروری

روش زیر برای سم زدایی از پوست و بدن عالی است:

نمک دریا (یا نمک هیمالیا)، نمک اپسوم، جوش شیرین، هر کدام به اندازه 1/4 فنجان را با هم مخلوط کرده و با یک لیتر آب در حال جوش مخلوط کنید.

وان حمام را با آب گرم (نه خیلی داغ) پر کنید، 1/3 فنجان سرکه سیب را به آن اضافه کنید. سپس مخلوط نمک و 10 قطره روغن اسطوخدوس (یا بابونه) را به آب افزوده و به مدت 20 تا 30 دقیقه داخل آن بخوابید.

5. حمام بابونه

بابونه خاصیت آرام بخشی دارد و برای تسکین علائم اگزما مفید می باشد.

1 لیتر آب را روی حرارت بگذارید تا گرم شود و قبل از به جوش آمدن از روی حرارت برداشته بگذارید کمی خنک شود. سپس 5 کیسه چای بابونه (یا 5 قاشق چایخوری برگه بابون) را به آب اضافه کرده و 15 دقیقه منتظر بمایند تا خنک شود.

کیسه های چای را برداشته و محلول را داخل آب گرم وان بریزید و هم بزنید. سپس داخل وان بنشینید و از آن لذت ببرید!

اگزما و تغذیه

برای درمان اگزما مواد غذایی زیر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید:

  • اسیدهای چرب ضروری؛ که در برخی مواد از جمله روغن دانه کتان موجود است و علائم اگزما را کاهش می دهد.
  • دانه کدو تنبل یا چیا؛ این دانه ها حاوی روی هستند که به بهبود زخم و متابولیسیم اسیدهای چرب کمک می کند.
  • مواد سرشار از پروبیوتیک؛ پروبیوتیک سلامت روده و سیستم ایمنی را بهبود بخشیده و علت بروز اگزما را برطرف می کند.
  • مواد غذایی غنی از فیبر؛ یبوست باعث می شود بدن از روش های دیگر از جمله پوست برای دفع سموم استفاده کند که ممکن است به اختلالات پوستی منجر شود. برای درمان یبوست لازم است روزانه حداقل 30 گرم فیبر از طریق مصرف سبزیجات، میوه ها، آجیل و دانه ها دریافت کنید.
  • ویتامین A؛ مصرف سبزیجات نارنجی و زرد که دارای ویتامین A فراوان هستند برای حفظ سلامت پوست ضروری است.
  • ویتامین D؛ قرار گرفتن در مقابل آفتاب و مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین D به جلوگیری و بهبود اگزما کمک می کند.

تحقیقات نشان می دهد کمبود ویتامین D در دوران بارداری و کودکی، خطر ابتلا به اگزما را افزایش می دهد.

غذاهای مضر برای اگزما

  • افزودنی ها؛ مواد افزودنی و غذاهای فراوری شده شرایط اگزما را بدتر می کند.
  • مواد غذایی آلرژی زا؛ از مصرف هرگونه ماده غذایی آلرژی زا از جمله گلوتن، لبنیات، صدف و بادام زمینی خودداری شود.
  • مارگارین و سایر چربی های غیرضروری؛ این چربی ها می توانند در جذب اسیدهای چرب ضروری تداخل ایجاد کنند.
  • قند و شکر؛ باعث افزایش التهاب و کاهش عملکرد سیستم ایمنی بدن می شود.
  • غذاهای سرخ شده؛ که باعث افزایش التهاب می شوند.

روش های پیشگیری از اگزما

اقدامات پیشگیرانه زیر برای جلوگیری از بروز علائم اگزما یا کاهش نشانه ها توصیه می شود:

  • هنگام دوش گرفتن از آب ولرم یا گرم استفاده کنید.
  • 3 دقیقه بعد از حمام کردن از مرطوب کننده استفاده کنید تا رطوبت بدن از دست نرود.
  • هر روز از مرطوب کننده استفاده کنید.
  • لباس های پنبه ای و نرم بپوشید، از تماس با الیاف خشن، خراشنده، ضخیم و لباس های تنگ اجتناب کنید.
  • از صابون های ملایم یا پاک کننده ای غیر از صابون برای شست و شوی بدن استفاده کنید.
  • تا حدامکان از فعالیت هایی که منجر به تعریق زیاد می شوند خودداری کنید.
  • در هوای سرد و خشک از مرطوب کننده استفاده کنید.
  • ناخن ها را کوتاه کنید تا از خراشیدن پوست جلوگیری شود.
  • با انجام تمرینات تنفس عمیق، یوگا و مدیتیشن، موسیقی های آرامش بخش و خواب کافی از استرس و اضطراب دوری شود.
  • کمپرس سرد به کاهش خارش کمک می کند.

در ادامه بخوانید : پسوریازیس چیست؟


منبع: medicalnewstoday healthline draxe naturallivingideas