موارد مصرف و عوارض جانبی قرص اس سیتالوپرام چیست؟

اس سیتالوپرام 10
اس سیتالوپرام 10

موارد مصرف | نحوه مصرف | عوارض جانبی | عوارض قطع مصرف | موارد احتیاطی | تداخل دارویی | دوز مصرف | اشکال دارویی

اس سیتالوپرام چیست؟

اس سیتالوپرام (به انگلیسی: Escitalopram و نام تجاری: لکساپرو) از داروهای ضد افسردگی متعلق به طبقه دارویی بازدارنده های باز جذب سروتونین (SSRI) است که با متعادل کردن سطح ماده طبیعی سروتونین در مغز که در افراد مبتلا به افسردگی و اضطراب دچار عدم تعادل شده عمل می کند.

موارد مصرف اس سیتالوپرام

اس سیتالوپرام برای درمان افسردگی و اضطراب تجویز می شود و با افزایش انرژی و احساس خوب در فرد از میزان عصبی بودن او می کاهد.

از این دارو برای درمان اختلال افسردگی عمده در بزرگسالان و نوجوانان 12 ساله و بالاتر نیز استفاده می شود.

اس سیتالوپرام به کاهش علائم افسردگی مانند از دست دادن علاقه به انجام فعالیت ها، خستگی، احساس گناه، بی ارزش بودن و عدم تمرکز کمک کرده و علائم اضطراب عمومی از جمله بی قراری، تمرکز دشوار و تحریک پذیری را کاهش می دهد.

نحوه مصرف اس سیتالوپرام

قبل از شروع مصرف اس سیتالوپرام حتما برچسب آن را مطالعه کنید.

این داروی خوراکی را می توان با یا بدون غذا مصرف کرد، لازم است دقیقا مطابق دستور پزشک که معمولا یک بار در روز – صبح یا عصر – می باشد عمل کنید.

مقدار مصرف اس سیتالوپرام به شرایط پزشکی، واکنش به درمان، سن و داروهای مصرفی بیمار بستگی دارد.

در صورت استفاده از محلول اس سیتالوپرام از قاشق مخصوص دوز استفاده کنید.

برای کاهش عوارض جانبی ممکن است پزشک از دوزهای کمتر شروع کرده و به تدریج دوز را افزایش دهد. از مصرف بیش از حد یا طولانی مدت اس سیتالوپرام بدون مشورت با پزشک خودداری کنید، این کار نه تنها باعث بهبود سریع تر بیماری نمی شود بلکه خطر عوارض جانبی را افزایش می دهد.

حتی اگر احساس می کنید بهبود پیدا کرده اید از قطع دارو اجتناب کنید.

پزشک معمولا برای جلوگیری از عوارض قطع دارو به تدریج دوز دارو را کم خواهد کرد. از قطع خودسرانه دارو اجتناب کرده و درباره نحوه قطع مصرف اس سیتالوپرام با پزشک مشورت کنید.

ظاهر شدن علائم اثربخشی دارو ممکن است 1 تا 2 هفته طول بکشد و 4 هفته نیز زمان می برد تا تاثیر کامل دارو مشخص شود.، بعد از این مدت اگر وضعیت بیماری بهتر نشده و یا تشدید شود با پزشک مشورت کنید.

عوارض جانبی اس سیتالوپرام

در صورت بروز علائم آلرژیک همچون راش های پوستی یا کهیر، مشکل تنفسی، ورم صورت، لب، زبان یا گلو به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت بروز علائم جدید یا تشدید علائم زیر به پزشک اطلاع دهید:

  • تغییرات روحی و رفتاری
  • اضطراب
  • حملات هراس
  • مشکل خواب
  • رفتارهای ناگهانی بدون توجه به نتیجه آن
  • تحریک پذیری
  • آشفتگی
  • رفتار خصمانه
  • بی قراری
  • بیش فعالی ذهنی یا جسمی
  • افسردگی بیشتر
  • افکار مربوط به خودکشی یا آسیب زدن به خود

در صورت بروز علائم زیر با پزشک تماس بگیرید:

  • تاری دید، دید تونلی (از دست دادن دید محیطی با حفظ دید مرکزی)، درد یا ورم چشم، دیدن هاله اطراف چراغ
  • رفتار غیر عادی ریسک آمیز، احساس خوشبختی یا غم و اندوه شدید
  • پایین رفتن سطح سدیم بدن با علائم سردرد، گیجی، لکنت زبان، ضعف شدید، استفراغ، از دست دادن تعادل، احساس عدم ثبات و لرزش
  • واکنش های شدید سیستم عصبی از جمله سفت شدن شدید عضلات، تب بالا، تعریق، گیجی، ضربان قلب سریع یا نامنظم، رعشه، احساس غش کردن
  • بروز علائم سندروم سروتونین از جمله آشفتگی، توهم، تب، تعریق، لرز، ضربان قلب سریع، سفت شدن عضلات، از دست دادن تعادل، حالت تهوع و استفراغ یا اسهال

عوارض جانبی رایج اس سیتالوپرام عبارت است از:

  • سرگیجه، خواب آلودگی، ضعف
  • تعریق، احساس لرزش یا اضطراب
  • مشکلات خواب (بی خوابی)
  • دهان خشک، از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع، یبوست
  • خمیازه کشیدن
  • تغییرات وزن
  • کاهش میل جنسی، ناتوانی جنسی یا مشکل در ارضای جنسی

موارد ذکر شده لیست کامل عوارض جانبی اس سیتالوپرام نمی باشد، توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم مشکوک با پزشک مشورت کنید.

عوارض قطع اس سیتالوپرام

در صورت قطع ناگهانی اس سیتالوپرام ممکن است دچار برخی علائم ترک شوید، از جمله:

  • نوسانات خلقی
  • تحریک پذیری
  • آشفتگی
  • سرگیجه
  • بی حسی یا گز گز دست یا پا
  • اضطراب
  • گیجی
  • سردرد
  • خستگی
  • مشکلات خواب
مقدار مصرف و عوارض قرص اس سیتالوپرام
مقدار مصرف و عوارض قرص اس سیتالوپرام

موارد احتیاطی مصرف اس سیتالوپرام

  • قبل از مصرف اگر به این دارو یا سیتالوپرام حساسیت دارید یا از هرگونه آلرژی دیگر رنج می برید به پزشک اطلاع دهید.
  • سابقه پزشکی خود را در اختیاط پزشک قرار دهید به خصوص اگر سابقه ابتلا به مشکلات و بیماری های زیر دارید یا داشته اید:

– سابقه خانوادگی ابتلا به اختلال دو قطبی یا افسردگی شیدایی
– سابقه خانوادگی خودکشی
– بیماری کبد
– تشنج
– زخم یا خونریزی روده
– مشکلات خونریزی یا لخته شدن خون
– کمبود سدیم  در خون یا هیپوناترمی
– سابقه خانوادگی ابتلا به گلوکوم
– بیماری قلبی، فشار خون بالا
– مشکلات کلیوی
– بیماری تیروئید
– سکته مغزی
– اعتیاد به مواد مخدر

  • این دارو ممکن است باعث بروز سرگیجه یا خواب آلودگی شود و مصرف همزمان آن با الکل یا ماری جوانا این وضعیت را تشدید می کند.
  • بعد از مصرف دارو از رانندگی، کار با ماشین آلات سنگین یا هر گونه کاری که نیاز به هوشیاری کامل دارد اجتناب کنید.
  • فرم مایع اس سیتالوپرام ممکن است حاوی قند یا آسپارتام باشد، در صورت ابتلا به دیابت ، فنیل کتونوری یا هر بیماری که نیاز به محدود کردن مصرف این مواد دارد از مصرف این دارو احتیاط کرده و با پزشک مشورت کنید.
  • قبل از عمل جراحی لیست داروهای خود در اختیار پزشک یا دندان پزشک قرار دهید.
  • اس سیتالوپرام ممکن است باعث بروز اختلال طولانی شدن زمان QT شود که روی ریتم قلب اثر می گذارد و در برخی موارد نادر ممکن است به ضربان قلب سریع یا نامنظم کشنده یا علائم دیگر مانند سرگیجه شدید و خستگی منجر شده و لازم است به اورژانس مراجعه شود.
  • ابتلا به برخی بیماری های خاص یا مصرف برخی داروها ممکن است خطر طولانی شدن زمان QT را افزایش دهد. قبل از مصرف اس سیتالوپرام لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک قرار داده و در صورتی که به مشکلات قلبی خاص (نارسایی قلبی، ضربان قلب کند، طولانی شدن زمان QT در EKG) مبتلا بوده یا سابقه خانوادگی ابتلا به مشکلات قلبی خاص ( از جمله طولانی شدن زمان QT در EKG و مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی) دارید به پزشک اطلاع دهید.
  • پایین بودن سطح پتاسیم یا منیزیم در خون نیز خطر ابتلا به اختلال طولانی شدن زمان QT را افزایش می دهد به خصوص اگر داروهای خاص مانند دیورتیک ها مصرف می کنید یا دچار تعریق شدید، اسهال یا استفراغ هستید.
  • افراد مسن به عوارض این دارو از جمله طولانی شدن QT، از دست دادن تعادل یا خونریزی حساس تر هستند و به خصوص زمانی که از داروهای دیورتیک استفاده می کنند ممکن است زودتر نمک بدن را از دست بدهند.

اس سیتالوپرام در بارداری

اس سیتالوپرام ممکن است به جنین آسیب برساند، نوزادانی که مادران آن ها در سه ماهه آخر بارداری اس سیتالوپرام مصرف کرده اند در موارد نادر بعد از تولد علائم ترک از جمله مشکل تغذیه، مشکل تنفسی، تشنج، سفتی عضلانی، یا گریه دائمی داشته باشند. در صورت مشاهده این علائم لازم است سریع به پزشک مراجعه شود.

مطالعه ای نشان داده مصرف اس سیتالوپرام و سایر داروهای SSRI در بارداری خطر بروز اوتیسم یا تاخیر رشد در نوزادان را افزایش می دهد اگرچه مطالعات در این زمینه کافی نیست.

از آن جا که مشکلات روحی و روانی درمان نشده از جمله افسردگی، اضطراب، اختلال وسواس اجباری و اختلال هراس خطرناک است بنابراین در صورت باردار شدن از شروع یا قطع این دارو خودداری کرده و هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

اس سیتالوپرام در شیردهی

این دارو از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود و ممکن است برای نوزاد خطرناک باشد. قبل از شیردهی حتما با پزشک مشورت کنید.

اس سیتالوپرام برای کودکان

اس سیتالوپرام برای نوجوانان بین 12 تا 17 سال تجویز می شود اما کودکان کمتر از 12 سال نباید از آن استفاده کنند.

کودکان به عوارض جانبی این دارو همچون کاهش اشتها و کاهش وزن حساس تر هستند و لازم است در دوره درمان وزن و قد کودک کنترل شود.

نوجوانان و جوانان کمتر از 24 سال که از این دارو برای درمان افسردگی عمده و سایر بیماری های روانی مصرف می کنند به خصوص در اوایل مصرف دارو و یا تغییر دوز آن ممکن است بیشتر در معرض افکار مربوط به خودکشی باشند.

در صورت مشاهده تغییرات جدید یا ناگهانی در خلق و خو، افکار، احساسات یا رفتار باید فورا با پزشک تماس بگیرید.

اس سیتالوپرام و چاقی

مصرف اس سیتالوپرام نیز مانند بسیاری از داروهای ضد افسردگی ممکن است باعث افزایش وزن شود که علت آن می تواند احتباس مایعات در بدن، عدم ورزش کردن، افزایش اشتها و سایر عوامل باشد.

افرادی که به دنبال لاغری هستند در این باره با پزشک مشورت کنند.

تداخل دارویی اس سیتالوپرام

برخی از داروهایی که ممکن است با اس سیتالوپرام تداخل داشته باشن عبارتند از:

  • مهار کننده های مونوآمین اکسیداز مانند ایزوکربوکسازید (مارپلان)، فنلزین (ناردیل) یا سلژیلین (الدپریل)
  • برخی داروهای ضد درد مانند ترامادول
  • داروهای هم خانواده و متعلق به دسته دارویی SSRI مانند سیتالوپرام
  • رقیق کننده های خون مانند وارفارین (کومادین)
  • آسپرین و دیگر داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن
  • داروهای سوزش سر دل مانند سایمتیدین
  • داروهای مورد استفاده برای بیماری های روانی مانند لیتیوم
  • داروهای ضد تشنج مانند کاربامازپین (تگرتول)
  • برخی داروهای قلبی از جمله دیگوکسین
  • داروهای میگرن مانند آلموتریپتان، التریپتان و فروواتریپتان
  • داروهای ضد افسردگی مانند دزیپرامین (نورپرامین)
  • داروهای آرام بخش و خواب آور از جمله تریازولام
  • داروی اچ آی وی ریتوناویر (نورویر)
  • برخی داروهای ضد قارچ مانند کتوکونازول
  • آنتی بیوتیک لینزولید
  • مخمر سنت جان

توجه: از مصرف اس سیتالوپرام 2 هفته قبل یا 2 هفته بعد از مصرف مهار کننده های مونوآمین اکسیداز خودداری کنید.

دوز مصرف اس سیتالوپرام

دوز معمول اس سیتالوپرام برای درمان اضطراب عمومی و افسردگی بزرگسالان به صورت زیر است:

دوز اولیه: 10 میلی گرم خوراکی 1 بار در روز، در صورت لزوم بعد از حداقل 1 هفته درمان تا 20 میلی گرم 1 بار در روز افزایش می یابد
دوز معمول: 10 تا 20 میلی گرم خوراکی 1 بار در روز
حداکثر دوز: 20 میلی گرم خوراکی 1 بار در روز

در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف اس سیتالوپرام، به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

مصرف بیش از حد اس سیتالوپرام

برخی عوارض جانبی اوردوز اس سیتالوپرام عبارت است از:

  • فشار خون پایین
  • بی خوابی
  • سرگیجه
  • تعریق
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • لرزش
  • خواب آلودگی
  • ضربان قلب سریع یا کوبنده
  • تشنج
  • گیجی
  • فراموشی
  • تنفس سریع
  • کما

اشکال دارویی اس سیتالوپرام

قرص اس سیتالوپرام خارجی و ایرانی معمولا در دوزهای 5، 10 و 20 میلی گرم عرضه می شود، برخی فرم های دارویی اس سیتالوپرام در ایران به صورت زیر است:

قرص لگزاتال 10 میلی گرم
قرص روکشدار ازیپم 10 میلی گرم
قرص لگزوپرام 10 میلی گرم (لکسوپرام)
قرص اس سیتاور 10 میلی گرم
قرص اس سیتالوپرام 5، 10 و 20 میلی گرم
قرص سیپرالکس 10 میلی گرم
قرص سیتاکالم 10 میلی گرم
قرص لگزودپ 5، 10 و 20 میلی گرم
قرص اس پرولکسا 10 میلی گرم

منابع: webmddrugseverydayhealth