موارد مصرف و عوارض جانبی قرص مترونیدازول چیست؟

موارد مصرف و عوارض قرص مترونیدازول
موارد مصرف و عوارض قرص مترونیدازول

مترونیدازول چیست؟

مترونیدازول (با نام انگلیسی : Metronidazole و نام تجاری فلاگین) از داروهای آنتی بیوتیک است که برای درمان بسیاری از عفونت های باکتریایی واژن، معده یا روده، کبد، پوست، مفاصل، مغز، قلب و دستگاه تنفسی تجویز می شود و رشد و نمو باکتری ها و انگل های خاصی را متوقف می کند.

مصرف مترونیدازول روی درمان عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا اثری نداشته و تنها برای عفونت های خاص باکتریایی و انگلی قابل استفاده می باشد. توجه به این نکته از آن جهت اهمیت دارد که استفاده نا به جا از هرگونه داروی آنتی بیوتیک ممکن است باعث کاهش اثر دارویی آن در سایر مواقع مورد نیاز شود.

این دارو در ایران به شکل های مختلف قرص خوراکی و سوسپانسیون، شیاف و ژل واژینال، ویال تزریقی و کیسه آماده تزریق و ژل موضعی عرضه می شود.

نحوه مصرف مترونیدازول

مترونیدازول از داروهای خوراکی است که توسط پزشک و برای شرایط فعلی بیمار تجویز می شود. برای جلوگیری از ناراحتی معده توصیه می شود این دارو را به همراه غذا یا با 1 لیوان پر آب یا شیر میل کنید.

برای نتیجه بخش بودن توصیه می شود دارو را سر وقت و هر روز در ساعت مشابه روزهای قبل مصرف کنید.

مصرف دارو را تا اتمام دوره درمان – حتی اگر علائم بعد از چند روز و قبل از پایان دوره درمانی از بین برود – ادامه دهید زیرا عدم تکمیل دوره درمان دارویی ممکن است باعث عود مجدد عفونت شود.

پس از شروع دوره درمان در صورتی که به مرور علائم بیماری کاهش نیافته و یا تشدید شود حتما با پزشک مشورت کنید.

قبل از مصرف سوسپانسیون خوراکی شیشه را خوب تکان دهید و هنگام مصرف شربت از قاشق مخصوص یا فنجان دارو برای اندازه گیری استفاده کنید.

عوارض جانبی مترونیدازول

در صورت مشاهده واکنش های آلرژیک همچون کهیر، مشکلات تنفسی، ورم صورت، لب ها، زبان یا گلو حتما به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت بروز هریک از علائم زیر پس از مصرف مترونیدازول با پزشک تماس بگیرید:

  • اسهال
  • دفع ادرار دردناک یا سخت
  • بی خوابی، افسردگی، تحریک پذیری
  • سردرد، سرگیجه، ضعف
  • احساس گیجی (مشابه حالتی که ممکن است بیهوش شوید)
  • تاول یا زخم در دهان، قرمزی یا ورم لثه و مشکل بلع

در صورت بروز عوارض نورولوژیکی زیر (اغلب به دلیل مصرف طولانی مدت دارو رخ می دهد) مصرف دارو را متوقف کرده و با پزشک تماس بگیرید:

  • بی حسی، گز گز یا درد سوزشی در دست ها و پاها
  • مشکلات بینایی، درد پشت چشم ها، دیدن نور چشمک زن
  • ضعف عضلانی، مشکلات تعادل بدن
  • مشکل در صحبت کردن یا عدم درک چیزی که به زبان می آورید
  • تشنج
  • تب، سفت شدن گردن و افزایش حساسیت به نور

عوارض جانبی شایع این دارو عبارتند از:

  • تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، درد معده
  • اسهال، یبوست
  • سردرد
  • فلزی شدن مزه دهان
  • خارش، جوش
  • خارش یا ترشحات واژینال
  • زخم های دهان
  • ورم، قرمزی زبان یا عارضه زبان مودار

مصرف مترونیدازول در افراد مبتلا به سندرم کوکائین ممکن است باعث بروز مشکلات کبدی حاد و کشنده شود. اگر به این سندرم مبتلا هستید در صورت مشاهده علائم مشکلات کبدی مانند تهوع، درد معده (بالا و سمت راست شکم)، تیره شدن ادرار ، مدفوع به رنگ خاک رس یا زردی (زرد شدن پوست یا چشم ها) مصرف مترونیدازول را قطع کرده و با پزشک تماس بگیرید.

مصرف مترونیدازول ممکن است باعث تیره شدن رنگ ادرار شود. این مسئله در حالت معمول جای نگرانی ندارد و بعد از تکمیل دوره درمان و توقف مصرف دارو برطرف خواهد شد.

عوارض جانبی مترونیدازول معمولا در افراد مسن بیشتر دیده می شود.

مواردی که در بالا به آن ها اشاره شد بخشی از عوارض احتمالی داروی مترونیدازول می باشد بنابراین در صورت مشاهده هرگونه عارضه مشکوک دیگر بعد از مصرف این دارو، با پزشک مشورت کنید.

هشدار: نتایج مطالعات حیوانی انجام شده روی موش ها نشان می دهد این دارو ممکن است باعث بروز انواع خاصی از سرطان یا تومورها شود. اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا این مسئله برای انسان نیز صدق می کند یا خیر. توصیه می شود درباره خطرات مصرف مترونیدازول با پزشک مشورت کنید.

موارد احتیاطی مصرف مترونیدازول

  • در صورت حساسیت دارویی به مترونیدازول یا آنتی بیوتیک های دیگر همچون تینیدازول یا هرگونه آلرژی دیگر حتما قبل از مصرف مترونیدازول، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
  • مصرف میترونیدازول در افراد مبتلا به اختلالات ژنتیکی نادر (سندرم کوکائین) خطر بروز مشکلات کبدی را تا حد زیادی افزایش می دهد، بنابراین لازم است قبل از مصرف این دارو درباره وضعیت خود با پزشک مشورت کنید. پزشک در صورت تجویز مترونیدازول در این افراد، عملکرد کبد را تحت نظر خواهد داشت و بیمار در صورت مشاهده هرگونه علامت بیماری های کبدی مانند تهوع یا استفراغ که متوقف نمی شود، از دست دادن اشتها، درد شکمی و معده شدید، زرد شدن چشم یا پوست یا تیره شدن ادرار لازم است به اورژانس مراجعه کند.
  • در دوره مصرف مترونیدازول و تا 3 روز پس از اتمام دوره درمانی از مصرف نوشیدنی های الکلی و محصولات حاوی پروپیلن گلیکول خودداری کنید زیرا خطر بروز ناراحتی و گرفتگی معده شدید، تهوع و استفراغ، سردرد و گر گرفتگی را افزایش می دهد.
  • این دارو ممکن است باعث سرگیجه شود و مصرف همزمان آن با الکل یا ماری جوانا سرگیجه را تشدید خواهد کرد، بنابراین توصیه می شود هنگام مصرف دارو از رانندگی کردن، کار با ماشین آلات یا انجام هر عملی که نیاز به هوشیاری کامل دارد خودداری کرده تا سرگیجه برطرف شود.
  • در صورت اعتیاد به ماری جوانا قبل از مصرف دارو با پزشک مشورت کنید.
  • مترونیدازول ممکن است باعث کاهش اثر واکسیناسیون باکتریایی مانند واکسن تیفوئید شود بنابراین هنگام مصرف آن از هرگونه واکسیناسیون خودداری کنید مگر آن که پزشک تجویز کرده باشد.
  • قبل از عمل جراحی، پزشک یا دنداپزشک را از مصرف داروهای تجویزی، داروهای گیاهی و داروهای بدون نسخه مطلع کنید.

در صورتی که به یکی از اختلالات یا بیماری های زیر مبتلا هستید (یا قبلا مبتلا بوده اید) قبل از مصرف مترونیدازول حتما پزشک را در جریان بگذارید:

  • بیماری کبدی
  • بیماری کلیه
  • بیماری کرون
  • اختلال خونی مانند کم خونی یا لکوپنی
  • صرع یا سایر اختلالات تشنج
  • اختلالات عصبی
  • آلرژی به داروها

مترونیدازول و بارداری

مصرف مترونیدازول در سه ماهه اول بارداری برای جنین خطرناک است و مصرف آن تنها با تشخیص پزشک و فقط زمانی که واقعا مورد نیاز باشد امکان پذیر است.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری در دوره درمان با مترونیدازول دارید حتما با پزشک در این باره صحبت کرده و درباره مضرات این دارو در دوران بارداری با او مشورت کنید.

مترونیدازول و شیردهی

این دارو از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل می شود بنابراین در صورت مصرف این دارو و قبل از شیردهی حتما با پزشک مشورت کنید.

در صورت تجویز کوتاه مدت یا تنها یک دوز مترونیدازول، ممکن است پزشک از مادر بخواهد برای مدت کوتاه بعد از مصرف، شیردهی را متوقف کند. توصیه می شود درباره جزئیات با پزشک مشورت کنید.

مترونیدازول و عفونت واژن

ژل واژینال مترونیدازول برای درمان عفونت های باکتریایی واژن تجویز می شود اگرچه برای بهبود عفونت های مخمر واژن اثربخش نمی باشد.

اگر این دارو را به دلیل عفونت واژینال و عفونت های خاص همچون تریکومونیازیس مصرف می کنید لازم است همسرتان نیز تحت درمان قرار بگیرد تا از بازگشت عفونت جلوگیری شود. در طول درمان از مقاربت جنسی خودداری کرده یا از کاندوم با کیفیت استفاده کنید.

مترونیدازول و اسهال

مصرف داروهای آنتی بیوتیک ممکن است باعث بروز اسهال شوند که ممکن است نشانه عفونت جدید باشد. در صورتی که به اسهال آبکی یا خونی دچار شدید با پزشک تماس گرفته و از مصرف داروهای ضد اسهال خودداری کنید مگر در مواردی که پزشک توصیه کند.

مترونیدازول برای سگ ها و گربه ها

مترونیدازول برای درمان بیماری هایی همچون التهاب روده، اسهال، عفونت های خاص و بیماری پریودنتال و توسط دامپزشک برای سگ و گربه ها تجویز می شود.

تداخل دارویی مترونیدازول

شیاف واژینال مترونیدازول
شیاف واژینال مترونیدازول

هنگام تجویز دارو حتما لیست تمامی داروهای مصرفی تجویزی یا بدون نسخه، داروهای گیاهی و مکمل هایی که مصرف می کنید را در اختیار پزشک قرار دهید، بخصوص اگر داروهای زیر را مصرف می کنید:

  • آنتابوس (دیسولفیرام)
  • داروهای رقیق کننده خون مانند کومادین (وارفارین)
  • دیلانتین (فنی توئین)
  • هیسمانال (استمیزول)
  • لیتوبید (لیتیوم)
  • فنوباربیتال (لومینال و سولفوتون)
  • تاگامت (سایمتیدین)
  • محلول لوپیناویر یا ریتوناویر
  • ویتامین ها

مترونیدازول و سایر تعاملات دارویی

مصرف مترونیدازول ممکن است باعث حساسیت پوست در برابر نور خورشید شود بنابراین از قرار گرفتن طولانی مدت در مقابل آفتاب اجتناب کرده و هنگام خروج از منزل از ضد آفتاب، عینک و لباس مناسب استفاده کنید.

این دارو گاهی باعث ایجاد سرگیجه می شود بنابراین تا زمانی که تحت تاثیر دارو هستید از رانندگی و کار با ماشین آلات اجتناب کنید.

مترونیدازول و الکل

مصرف الکل در دوره درمانی با مترونیدازول ممکن است باعث علائم ناخواسته زیر شود:

  • ناراحتی معده
  • گرفتگی معده
  • استفراغ
  • ضربان قلب سریع
  • سردرد
  • گرگرفتگی
  • تعریق

در دوره درمان و تا حداقل 3 روز بعد از پایان دوره از مصرف الکل اجتناب کنید. حتما در این مدت به برچسب مواد غذایی و غیره دقت کنید که حاوی مواد الکلی نباشد.

همچنین توجه داشته باشید:

در صورت مصرف دیسولفیرام یا حداقل 2 هفته بعد از مصرف آن از مصرف مترونیدازول خودداری کنید.

گرچه بسیاری از آنتی بیوتیک ها به ندرت با داروهای هورمونی کنترل بارداری مانند قرص، پچ یا حلقه جلوگیری از بارداری تداخل دارند اما برخی آنتی بیوتیک ها (مانند ریفامپین و ریفابیوتین) ممکن است اثر آن ها را کاهش داده و به حاملگی ناخواسته منجر شود. اگر از روش های جلوگیری از بارداری استفاده می کنید با پزشک در این باره صحبت کنید.

مترونیدازول ممکن است با برخی تست های آزمایشگاهی تداخل داشته و باعث کاهش دقت تست ها شود بنابراین قبل از آزمایش با پزشک مسئول آزمایشگاه در این باره صحبت کنید.

توجه: لیست داروهای ذکر شده شامل تمامی تداخلات دارویی احتمالی نمی باشد، توصیه می شود هنگام تجویز دارو توسط پزشک، لیست داروهای مصرفی خود را به پزشک اعلام کنید تا با توجه به آن ها به تجویز دارو اقدام کند.

دوز مصرف مترونیدازول

مترونیدازول به صورت قرص و قرص آهسته رهش خوراکی مصرف می شود.

دوز مصرف این دارو توسط پزشک و با توجه به وضعیت پزشکی و پاسخ بدن به درمان دارویی مشخص می شود.

هنگام مصرف مترونیدازول به دستورالعمل درج شده روی برچسب دارو دقت کرده و از مصرف مقادیر کمتر یا بیشتر از دوز توصیه شده اجتناب کنید.

از له کردن، جویدن یا شکستن قرص های آهسته رهش خودداری کنید و آن را به طور کامل ببلعید.

عوارض مصرف بیش از حد مترونیدازول

از جمله عوارض مصرف بیش از حد مترونیدازول می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سرگیجه
  • تهوع و استفراغ
  • از دست دادن تعادل یا ناهماهنگی حرکات عضلانی
  • تشنج
  • بی حسی یا گزگز

توجه: در صورت مصرف بیش از حد دارو با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف مترونیدازول، به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

اشکال دارویی مترونیدازول

  • ژل واژینال متروواگ 0.75 % 70 گرم
  • ژل واژینال مترونیدازول 0.75 %
  • ژل واژینال متروماکس 0.75 %
  • ژل موضعی مترونیدازول-سبحان 0.75 %
  • قرص مترونیدازول – 250 میلی گرم
  • قرص متروماکس 250 میلی گرم
  • شیاف واژینال مترونیدازول 500 میلی گرم
  • قرص واژینال مترونیدازول پارس دارو 500 میلی گرم
  • کیسه تزریق مترونیدازول 0.5 % 100 میلی لیتر
  • ویال اینفو-نیدازول 500 میلی گرم/ 100 میلی لیتر
  • سوسپانسیون مترونیدازول 125 میلی گرم/ 5 میلی لیتر
  • سوسپانسیون متروماکس 125 میلی گرم/ 5 میلی لیتر
  • ویال متریس 5 میلی گرم/ میلی لیتر 100 میلی لیتر

سخن آخر …

  • بدون مشورت با پزشک نسبت به شروع، تغییر دوز یا پایان دادن داروی مصرفی اقدام نکنید.
  • در صورتی که مصرف بیش از حد دارو منجر به عوارضی همچون مشکلات تنفسی شود حتما به اورژانس مراجعه کنید.
  • این دارو برای وضعیت فعلی شما تجویز شده، از مصرف آن برای درمان سایر عفونت ها خودداری کنید مگر در مواردی که پزشک تجویز کند.
  • دارو را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبت نگهداری کرده و از کودکان دور نگه دارید.

منبع: webmddrugseverydayhealth