دلایل نامنظم بودن قاعدگی (عادت ماهیانه) چیست؟

علت پریود نامنظم
علت پریود نامنظم

یکی از مشکلات شایع و آزار دهنده در خانم ها که معمولا باعث نگرانی می شود پریود نامنظم است که ممکن است به دلایل مختلف از عدم تعادل هورمون ها گرفته تا سایر مشکلات پس زمینه ای رخ دهد و نیاز به معاینه توسط پزشک داشته باشد.

سیکل قاعدگی یا چرخه قاعدگی از اولین روز بعد از پایان پریود تا شروع پریود بعدی می باشد و خانم هایی که سیکل قاعدگی آن ها بیش از 38 روز طول می کشد یا عدد متغیری است پریود نامنظم دارند.

در ادامه قصد داریم درباره علل احتمالی نامنظم شدن عادت ماهیانه صحبت کنیم. با کوکا همراه باشید.

14 علت رایج پریود نامنظم

1. بارداری

بارداری می تواند باعث قطع پریود یا لکه بینی در خانم ها شود. سایر علائم اولیه بارداری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • بیماری صبحگاهی
  • حالت تهوع
  • حساسیت به بو
  • سوزن سوزن شدن یا حساسیت به لمس در پستان
  • خستگی

اگر پریودتان عقب افتاده یا متوجه تغییراتی در پریود خود شده اید و اخیرا رابطه جنسی داشته اید بهتر است تست بارداری خانگی انجام داده یا به پزشک مراجعه کنید تا از بارداری یا عدم بارداری خود مطمئن شوید.

اگر باردار هستید و دچار درد تیز و شدید در ناحیه لگن یا شکم شده اید که بیش از چند دقیقه ادامه داشته فورا به پزشک مراجعه کنید تا از عدم سقط جنین یا حاملگی خارج رحم مطمئن شوید.

2. داروهای ضد بارداری هورمونی

قرص های جلوگیری از بارداری هورمونی و دستگاه های داخل رحمی حاوی هورمون یا آی یو دی نیز می توانند باعث خونریزی ماهیانه نامنظم شوند.

مصرف قرص های جلوگیری از بارداری ممکن است باعث لکه بینی بین دوره شوند که خونریزی پریود را کاهش می دهد اما استفاده از آی یو دی خونریزی ماهیانه را شدیدتر می کند.

3. شیردهی

پرولاکتین هورمونی است که وظیفه تولید شیر در بدن مادر را بر عهده دارد و هورمون های تولید مثل را سرکوب کرده و به پریودهای بسیار سبک یا قطع کامل پریود در دوران شیردهی منجر می شود.

مدت کوتاهی بعد از قطع شیردهی دوره های پریود ماهیانه نیز آغاز می شود.

4. پری منوپوز

دوره پری منوپوز به دورانی گفته می شود که زنان قبل از یائسگی تجربه می کنند و معمولا از سن 40 سالگی آغاز می شود اگرچه ممکن است زودتر نیز رخ دهد.

علائم و نشانه های این دوره بین 4 تا 8 سال طول می کشد و شروع آن ها با تغییر در سیکل قاعدگی می باشد. نوسان سطح استروژن در دوره پری منوپوز باعث کوتاه تر یا طولانی تر شدن سیکل قاعدگی می شود.

از دیگر علائم پری منوپوز می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گر گرفتگی
  • تعریق شبانه
  • تغییرات خلق و خو
  • مشکل خواب
  • خشکی واژن

5. سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

پریود نامنظم شایع ترین نشانه عارضه سندرم تخمدان پلی کیستیک است، خانم هایی که به PCOS دچار می شوند ممکن است بعضی از ماه ها پریود نشوند یا خونریزی شدیدی در دوره های عادت ماهیانه خود داشته باشند.

از دیگر عوارض سندرم تخمدان پلی کیستیک می توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

  • ناباروری
  • افزایش موهای زائد صورت و بدن
  • طاسی مردانه
  • افزایش وزن یا چاقی

6. مشکلات تیروئید

کم کاری تیروئید از دیگر عواملی است که می تواند روی سیکل قاعدگی تاثیر گذاشته،  خونریزی های ماهیانه را طولانی تر یا سنگین تر کند و درد ناشی از گرفتگی پریود را افزایش دهد.

مطالعه ای در سال 2015 نشان داد 44 درصد زنان شرکت کننده که پریود نامنظم داشته اند دچار اختلالات تیروئید بوده اند.

سایر علائم کم کاری تیروئید به صورت زیر است:

  • خستگی
  • حساسیت به سرما
  • افزایش وزن

پرکاری تیروئید نیز می تواند باعث کاهش دوره قاعدگی و سبک شدن خونریزی ماهیانه شود. از دیگر عوارض این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاهش وزن ناگهانی
  • اضطراب و عصبی بودن
  • تپش قلب

ورم ناحیه جلوی گردن نیز از نشانه های شایع اختلالات تیروئید است.

7. فیبروم رحم

فیبروم تومورهای عضلانی هستند که در دیواره رحم ایجاد می شوند و اکثر آن ها غیر سرطانی هستند. فیبروم ها از نظر اندازه ممکن است به کوچکی یک دانه سیب یا بزرگی یک گریپ فروت باشند.

فیبروم رحم می تواند دوره پریود را دردناک و سنگین کرده و به کم خونی منجر شود. از دیگر علائم این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد یا فشار در ناحیه لگن
  • کمر درد
  • درد در ساق پاها
  • درد در حین رابطه جنسی

در اغلب موارد فیبروم نیاز به درمان ندارد و عوارض آن را می توان با مصرف داروهای بدون نسخه مسکّن یا مصرف مکمل آهن در صورت بروز کم خونی کاهش داد.

8. آندومتریوز

آندومتریوز به رشد بافت داخل رحمی در خارج از رحم گفته می شود و از هر 10 زن در سنین باروری یک نفر ممکن است به آن دچار شود.

از عوارض آندومتریوز می توان به درد پریود دردناک و حتی ناتوان کننده، خونریزی شدید و طولانی مدت و خونریزی بین دوره ای اشاره کرد.

سایر علائم آندومتریوز عبارتند از:

  • درد دستگاه گوارش
  • حرکات دردناک روده
  • درد در حین نزدیکی و بعد از آن
  • نا باروری

جراحی اکتشافی تنها راه تشخیص این عارضه است و در حال حاضر درمانی برای آن وجود ندارد اما با دارو درمانی و هورمون درمانی می توان علائم آن را برطرف کرد.

9. اضافه وزن

چاقی یکی دیگر از عوامل نامنظم شدن پریود است، طبق نتایج مطالعات انجام شده اضافه وزن روی سطح هورمون ها و انسولین اثر گذاشته و در سیکل قاعدگی اختلال ایجاد می کند.

افزایش وزن سریع نیز می تواند باعث بی نظمی در پریود شود. لازم به ذکر است افزایش وزن و پریود نامنظم از علائم شایع سندرم تخمدان پلی کیستیک و کم کاری تیروئید هستند و لازم است به پزشک مراجعه شود.

10. کاهش وزن شدید و اختلالات خوردن

عدم مصرف کالری کافی و به دنبال آن کاهش وزن بیش از حد یا سریع نیز به دلیل ایجاد اختلال در تولید هورمون های مورد نیاز برای تخمک گذاری می تواند باعث عقب افتادن و قطع پریود شود.

اگر شاخص توده بدنی زنان کمتر از 18.5 باشد دچار کمبود وزن هستند.

از دیگر عوارض کاهش وزن شدید می توان به موارد زیر اشاره کرد:

خستگی
سردرد
ریزش مو

اگر دچار کمبود وزن هستید یا اختلال خوردن هستید یا بدون تلاش وزن زیادی از دست داده اید حتما به پزشک مراجعه کنید.

11. ورزش شدید

تمرینات ورزشی شدید می تواند باعث تداخل در عملکرد هورمون های مرتبط با قاعدگی شده و به بی نظمی منجر شود، به همین دلیل ورزشکاران زن و خانم هایی که در تمرینات فشرده و فعالیت های فیزیکی شرکت می کنند مانند رقاصان باله، اغلب دچار آمنوره یا قطع خونریزی ماهیانه می شوند.

توقف تمرینات ورزشی و افزایش کالری دریافتی بدن به شروع مجدد دوره های پریود کمک می کند.

12. استرس

تحقیقات نشان داده استرس با تداخل در بخشی از مغز که مسئولیت کنترل هورمون های تنظیم کننده پریود را بر عهده دارد باعث بی نظمی در سیکل قاعدگی می شود.

با کاهش و مدیریت استرس دوره ها به حالت عادی خود بر می گردد.

13.داروها

مصرف برخی داروهای خاص نیز می تواند در چرخه قاعدگی اختلال ایجاد کند، از جمله:

  • هورمون درمانی جایگزین
  • رقیق کننده های خون
  • داروهای تیروئید
  • داروهای تشنج
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای شیمی درمانی
  • آسپرین و ایبوپروفن

اگر پریود نامنظم دارید در مورد تغییر داروهای مصرفی با پزشک مشورت کنید.

14. سرطان دهانه رحم و آندومتر

سرطان های دهانه رحم و آندومتر می تواند در سیکل قاعدگی تغییر ایجاد کرده و باعث خونریزی بین دوره ای یا سنگین شدن پریود شود.

از دیگر علائم این سرطان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خونریزی در زمان نزدیکی یا بعد از آن
  • ترشحات غیر طبیعی

نکته: این علائم معمولا به دلایل دیگر رخ می دهد اما اگر نگران ابتلا به سرطان هستید با پزشک مشورت کنید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

با توجه به آن چه گفته شد بی نظمی قاعدگی علل احتمالی متعددی می تواند داشته باشد که در اکثر موارد نیاز به معاینه پزشکی دارد.

به پزشک مراجعه کنید اگر:

  • بیش از 3 ماه پریود نشده اید و باردار نیستید
  • دوره های پریود شما به طور ناگهانی نامنظم شده است
  • دوره پریود طولانی تر از 7 روز دارید
  • خونریزی شما به قدری سنگین است که باید هر یک یا دو ساعت بیش از یک نوار بهداشتی استفاده کنید
  • در طول پریود درد شدیدی دارید
  • سیکل قاعدگی شما کمتر از 21 روز یا بیشتر از 35 روز است
  • لکه بینی بین دوره ای دارید
  • علائم دیگری همچون ترشحات غیر طبیعی یا تب را تجربه می کنید

در ادامه بخوانید : رنگ خون پریود نشانه چیست؟

منبع: medicalnewstoday