موارد مصرف و عوارض جانبی قرص کلونازپام چیست؟

انواع قرص کلونازپام
انواع قرص کلونازپام

کلونازپام چیست؟

کلونازپام (با نام انگلیسی: clonazepam و نام تجاری: کلونوپین) از داروهای ضد تشنج یا ضد صرع است که به کلاس دارویی بنزودیازپین تعلق داشته و معمولا برای پیشگیری و کنترل علائم تشنج، درمان حملات هراس و انواع خاصی از اختلالات اضطرابی توسط پزشک تجویز می شود.

این دارو با افزایش اثر آمینوبوتیریک اسید (GABA) عمل کرده و باعث آرامش مغز و اعصاب می شود. GABA نوعی انتقال دهنده عصبی است که حرکت سیگنال های عصبی در مغز را تعدیل می کند.

کلونازپام یک داروی کنترل شده است که مصرف آن در بعضی موارد باعث اعتیاد دارویی و وابستگی شدید بیمار خواهد شد.

موارد مصرف کلونازپام

کلونازپام معمولا برای درمان تشنج (از جمله تشنج غایب و سندرم لنوکس-گستو) در کودکان و بزرگسالان و حملات هراس (از جمله هراس در مکان های باز یا آگورافوبیا) در بزرگسالان تجویز می شود.

نحوه مصرف کلونازپام

این دارو به صورت خوراکی و مطابق دستور پزشک مصرف می شود که معمولا 2 تا 3 بار در روز می باشد.

کلونازپام را به همراه یک لیوان پر آب به همراه غذا یا به تنهایی میل کنید.

دوز مصرف کلونازپام با توجه به وضعیت پزشکی بیمار، سن و پاسخ بدن به درمان تعیین می شود و در کودکان به وزن آن ها بستگی دارد. دوز مصرف در افراد مسن معمولا با دوزهای پایین شروع می شود تا احتمال بروز عوارض جانبی کاهش یابد.

برای اثربخشی دارو آن را به صورت منظم مصرف کرده و از اضافه، کم کردن یا مصرف طولانی مدت آن بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.

کلونازپام باید تنها در بازه زمانی کوتاه مصرف شود، از مصرف طولانی مدت دارو بیش از 9 هفته و بدون تجویز پزشک خودداری کنید.

مصرف طولانی مدت کلونازپام ممکن است اثربخشی آن را کاهش دهد، درباره آن با پزشک مشورت کنید.

اعتیاد به مواد مخدر و الکل در دوره درمانی ممکن است خطر اعتیاد به این دارو را افزایش دهد.

اگر از چند نوع تشنج مختلف رنج می برید ممکن است در ابتدای شروع مصرف کلونازپام علائم تشنج بدتر شود، در این صورت با پزشک مشورت کرده تا در صورت نیاز دوز مصرف را تغییر دهد.

در صورت ادامه دار شدن وضعیت یا بدتر شدن آن به پزشک مراجعه کنید.

قطع ناگهانی کلونازپام

بدون مشورت با پزشک مصرف کلونازپام را قطع نکنید زیرا در برخی شرایط باعث تشدید وضعیت بیماری خواهد شد، پزشک معمولا برای توقف مصرف دارو دوز آن را به مرور کاهش می دهد.

قطع ناگهانی این دارو بخصوص در مواقعی که برای طولانی مدت، در دوزهای بالا یا به صورت مرتب مصرف شده ممکن است باعث بروز علائم ترک اعتیاد از جمله تشنج، تغییرات روحی و خلق و خو، لرزش، گرفتگی عضلانی و معده شود.

کلونازپام در آزمایش اعتیاد

مصرف کلونازپام باعث مثبت شدن تست اعتیاد قبل از ازدواج و غیره نمی شود اگرچه تست های مربوط به آن وجود دارد اما در زمان ازدواج گرفته نمی شود.

عوارض جانبی کلونازپام

در صورت مشاهده علائم آلرژیک پس از مصرف دارو از جمله کهیر، مشکل تنفسی، ورم صورت، لب، زبان یا گلو به اورژانس مراجعه کنید.

هرگونه نشانه جدید یا بدتر شدن علائم بیماری مانند تغییرات رفتاری یا خلق و خو، اضطراب، حملات هراس، مشکل خواب، یا رفتارهای تکانشی (که فرد بدون فکر عمل می کند)، احساس تحریک پذیری، آشفتگی، بی قراری، بیش فعالی جسمی یا روحی، افسردگی، یا افکار مربوط به خودکشی را به پزشک اطلاع دهید.

به محض مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • تشنج های جدید یا تشدید آن
  • خواب آلودگی شدید (خواب آور)
  • تغییرات غیر طبیعی در خلق و خو یا رفتار
  • سردرگمی، رفتار خشونت آمیز و توهم
  • افکار خودکشی یا صدمه زدن به خود
  • تنفس کم عمق یا تنگی نفس
  • تپش قلب کوبنده یا لرزش در قفسه سینه
  • حرکات چشمی غیر طبیعی یا غیر ارادی

عوارض جانبی شایع مصرف کلونازپام عبارت است از:

  • احساس خستگی یا افسردگی
  • خواب آلودگی، سرگیجه
  • مشکلات حافظه
  • مشکلات تعادل و هماهنگی بدن

توجه: اثر آرامبخشی کلونازپام ممکن است در افراد مسن طولانی تر شده و باعث سقوط و خوردن به زمین شود. این افراد هنگام مصرف باید احتیاط بیشتری داشته باشند.

هشدار: یک نفر از هر 500 نفر که داروی کلونازپام مصرف می کنند در یک هفته اول شروع درمان دچار افکار خودکشی می شوند. در صورت بروز این افکار مسئله را با خانواده و پزشک در میان بگذارید.

توجه: عوارض ذکر شده تنها بخشی از عوارض احتمالی کلونازپام می باشد، برای اطلاع از لیست کامل عوارض جانبی این دارو با پزشک معالج صحبت کنید.

انواع دوز کلونازپام
انواع دوز کلونازپام

موارد احتیاطی مصرف کلونازپام

  • قبل از مصرف کلونازپام در صورتی که به این دارو یا سایر بنزودیازپین ها مانند دیازپام یا لورازپام آلرژی دارید به پزشک اطلاع دهید.
  • در دوره درمان از مصرف داروهای مشابه مانند لورازپام یا دیازپام اجتناب کنید.
  • قبل از استفاده این دارو سابقه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید بخصوص اگر از بیماری هایی همچون مشکل خاص چشمی (گلوکوم زاویه محدود)، مشکل خونی خاص (پورفیری)، بیماری کبد، کلیه، مشکلات ریوی و تنفسی (مانند آسم، برونشیت، آمفیزم، اختلال ریوی مزمن انسدادی یا سایر مشکلات تنفسی)، مشکلات روحی و خلق و خو (مانند افسردگی، افکار مربوط به خودکشی)، سابقه شخصی یا خانوادگی ابتلا به اختلالات مصرف مواد (مانند مصرف بیش از حد یا اعتیاد به مواد مخدر یا الکل) رنج برده اید.
  • این دارو ممکن است باعث سرگیجه یا خواب آلودگی شود و مصرف همزمان آن با الکل یا ماری جوانا این عوارض را تشدید می کند. از مصرف این مواد حین مصرف کلونازپام اجتناب کنید.
  • هنگام مصرف این دارو از رانندگی، کار با ماشین آلات یا هر کاری که نیاز به هوشیاری کامل دارد اجتناب کنید.
  • قبل از عمل جراحی لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک یا دندانپزشک قرار دهید.
  • افراد مسن ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به عوارض جانبی این دارو از جمله خواب آلودگی و سردرگمی داشته باشند.

کلونازپام در بارداری

از مصرف کلونازپام در دوران بارداری به جز در مواقعی که واقعا مورد نیاز است اجتناب کنید و قبل از مصرف در صورتی که قصد بارداری داشته یا مشکوک به بارداری هستید حتما به پزشک اطلاع دهید.

این دارو ممکن است به جنین آسیب رسانده و باعث ایجاد نقایص زایمان و مشکلات تغذیه ای و تنفسی در نوزاد تازه متولد شده شود، هرچند تشنج درمان نشده نیز به جنین و مادر آسیب های جدی وارد خواهد کرد. بنابراین از شروع و قطع دارو بدون مشورت پزشک نیز خودداری کنید.

کلونازپام در شیردهی

این دارو از شیر مادر به نوزاد منتقل شده و ممکن است باعث ایجاد اثرات نامطلوب در نوزاد شود، قبل از شیردهی حتما با پزشک مشورت کنید.

کلونازپام در کودکان

کلونازپام برای درمان حملات هراس در نوجوانان کمتر از 18 سال توصیه نمی شود.

از مصرف این دارو در کودکان بدون مشورت با پزشک جدا خودداری کنید.

عوارض طولانی مدت این دارو روی خلق و خو، جسم و رفتار کودکان نامشخص است و ممکن است تا چند سال بعد این عوارض نمایان نشود، حتما قبل از مصرف درباره خطرات آن با پزشک مشورت کنید.

تداخل دارویی کلونازپام

این دارو ممکن است با بسیاری از داروهایی مربوط به مغز و سیستم عصبی تداخل داشته باشد، از جمله:

  • داروهای ضد افسردگی مانند مهارکننده های مونوآمین اکسیداز، داروی های ضد افسردگی سه حلقه ای و برخی مهار کننده های بازجذب سروتونین خاص مانند فلووکسامین
  • سایر داروهای ضد تشنج از جمله کاربامازپین (تگرتول)، فنوباربیتال (لومینال، سلولوتون) و فنیتوین (دیلانتین)
  • داروهای مورد استفاده برای بیماری های روحی روانی از جمله فنوتیازین، تیوکسانتن و بوتیروفنون
  • آرامبخش های عضلانی
  • داروهای خواب مانند مورفین، کدئین و غیره
  • داروهای ضد اضطراب
  • داروهای درمان عفونت های قارچی مانند ایتراکونازول (اسپورانوکس) و کتوکونازول (نیزورال)
  • داروهای ضد درد مخدر
  • برخی آنتی بیوتیک ها مانند کلاریترومایسین (بیوکسین، پروپاک) و اریترومایسین (اریتروسین، ای مایسین)
  • داروی تپش قلب نامنظم آمیودارون (کوردارون، پاکرون)
  • مسدود کننده های کانال کلسیم مانند دیلتیازم (کاردیزم، دیلاکور، تیازاک) و وراپامیل (کالان، ایزوپتین، ورلان)
  • داروهای ایدز از جمله ایندیناویر (کرکسی وان)، نلفیناویر (ویراسپت) و ریتوناویر (نورویر، کالترا)
  • داروی سوزش سر دل سایمتیدین (تاگامت)
  • مخمر سنت جان

توجه: موارد ذکر شده در بالا کامل نمی باشد. توصیه می شود قبل از مصرف کلونازپام حتما پزشک را از لیست تمام داروهای مصرفی شیمیایی و گیاهی، مکمل ها، ویتامین ها و غیره مطلع کرده و از شروع، قطع یا تغییر دوز دارو بدون مشورت پزشک جدا خودداری کنید.

آیا کلونازپام کشنده است؟

تداخل دارویی کلونازپام با برخی داروها ممکن است باعث کند شدن تنفس شده و عوارض جانبی خطرناک و حتی مرگ به دنبال داشته باشد.

دوز مصرف کلونازپام

کلونازپام به شکل قرص های معمولی و حل شونده عرضه شده و معمولا 1 تا 3 بار در روز تجویز می شود.

هنگام خارج کردن قرص های حل شونده از بسته بندی آن احتیاط کنید و مطمئن شوید که دست های تان خشک باشد و فورا آن را روی زبان بگذارید.

مقدار و دوز مصرف کلونازپام به شرایط پزشکی و واکنش بدن بیمار به دارو بستگی دارد. پزشک ممکن است این دارو را با دوز پایین شروع کرده و به مرور دوز مصرف را افزایش دهد که ممکن است چند هفته طول بکشد.

دوز کلونازپام برای درمان تشنج

در بزرگسالان پزشک معمولا از دوز 1.5 میلی گرم در روز – تقسیم شده در سه نوبت – شروع کرده و به مرور دوز آن را تا حداکثر 20 میلی گرم افزایش می دهد.

دوز کلونازپام در کودکان به وزن کودک بستگی دارد.

دوز کلونازپام برای درمان حملات هراس

در بزرگسالان پزشک معمولا از دوز 0.25 میلی گرم در روز – تقسیم شده در دو نوبت – شروع کرده و بعد از سه روز آن را به 1 میلی گرم در روز افزایش می دهد.

در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف کلونازپام، به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

عوارض مصرف بیش از حد کلونازپام

اوردوز کلونازپام ممکن است به خواب آلودگی، سردرگمی، ضعف عضلانی، خستگی، واکنش های غیر ارادی و کما منجر شود، در صورت مشاهده این علائم لازم است سریعا به اورژانس مراجعه شود.

اشکال دارویی کلونازپام

قرص کلونازپام 1 و 2 میلی گرم
قرص ریووتریل 2 میلی گرم

سخن پایانی …

دارو را در دمای اتاق و به دور از نور و رطوبت و دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگهداری کنید.

در طول مصرف طولانی مدت دارو ممکن است نیاز به انجام آزمایش های دوره ای (مانند آزمایش کبد و شمارش کامل خون) باشد تا پیشرفت بیماری و عوارض جانبی دارو بررسی شود.

منابع: webmddrugseverydayhealth