موارد مصرف و عوارض جانبی قرص دیکلوفناک چیست؟

همه چیز درباره دیکلوفناک
همه چیز درباره دیکلوفناک

دیکلوفناک چیست؟

دیکلوفناک (با نام انگلیسی: Diclofenac و نام تجاری: ولتارن) از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) تجویزی می باشد که با مهار نوع خاصی از پروستاگلاندین – که از عوامل ایجاد التهاب است – به کاهش التهاب و درد کمک می کند.

موارد مصرف دیکلوفناک

دیکلوفناک معمولا برای از بین بردن درد خفیف تا متوسط، ورم، التهاب و سفتی مفاصل ناشی از آسیب ها و بیماری هایی همچون آرتروز، آرتریت روماتوئید همچون پادرد، کمر درد، دوره های قاعدگی دردناک، سردردهای میگرنی، دندان درد و روماتیسم ستون فقرات (آنکیلوزینگ اسپوندیلیتیس) تجویز می شود.

کاهش این علائم به انجام راحت تر فعالیت های معمول روزانه کمک می کند.

خانم های یزدی کلیک کنن

پودر دیکلوفناک (کامبیا) برای درمان سردردهای میگرنی استفاده می شود، این دارو فقط بعد از شروع علائم سردرد اثر می کند و برای پیشگیری از آن یا کاهش دفعات سردرد موثر نیست.

برند کاتافلام داروی دیکلوفناک معمولا برای گرفتگی های دوره قاعدگی استفاده می شود.

به طوری کلی دو نوع دیکلوفناک سدیم و پتاسیم تولید می شود که دیکلوفناک پتاسیم سریع تر جذب بدن شده و زودتر اثر می کند.

نحوه مصرف دیکلوفناک

قبل از شروع مصرف دیکلوفناک یا بسته جدید آن حتما برچسب دارو را با دقت مطالعه کنید.

این دارو را با یک لیوان پر آب (240 میلی لیتر) مصرف کنید مگر آن که پزشک دستور دیگری داده باشد.

حداقل 10 دقیقه بعد از مصرف دارو دراز نکشید.

پودر کامبیا تنها با آب معمولی ترکیب کرده و با معده خالی میل کنید.

در صورتی که با مصرف دیکلوفناک دچار ناراحتی معده می شوید آن را همراه غذا، شیر یا آنتی اسید میل کنید. هرچند این کار ممکن است باعث کند شدن جذب و تاخیر در تسکین درد شود بخصوص اگر به صورت منظم آن را مصرف نکنید.

از له کردن، جویدن و شکستن قرص دیکلوفناک خودداری کنید این کار باعث از بین رفتن پوشش بیرونی قرص شده و عوارض جانبی آن را افزایش می دهد.

برند زورولکس را با معده خالی و حداقل یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از وعده غذایی مصرف کنید.

مقدار مصرف دیکلوفناک با توجه به وضعیت پزشکی، واکنش بدن به درمان و سایر داروهای مصرفی تعیین می شود.

برای کاهش خطرات جانبی دیکلوفناک از جمله خونریزی معده، از کمترین دوز موثر دارو در کوتاه ترین دوره زمانی ممکن استفاده کنید.

از افزایش یا تغییر دوز مصرفی بدون مشورت با پزشک اجتناب کنید.

برای بیماری های خاصی همچون آرتریت ممکن است نیاز به حداقل 2 هفته مصرف منظم دارو باشد تا اثر کامل آن روی بیمار مشاهده شود.

اگر به توصیه پزشک فقط در زمان های مورد نیاز از دیکلوفناک استفاده می کنید (مصرف منظم تجویز نشده است) توجه داشته باشید که داروهای مسکن و ضد درد زمانی بیشترین اثر را خواهند داشت که به محض مشاهده اولین علائم درد مصرف شوند.

در صورت تشدید وضعیت با پزشک صحبت کنید.

عوارض جانبی دیکلوفناک

با مشاهده واکنش های آلرژیک به دیکلوفناک از جمله عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی، خس خس سینه یا مشکل تنفسی، کهیر، تورم صورت، لب ها، زبان یا گلو به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ظاهر شدن علائم حمله قلبی یا سکته مغزی از جمله درد قفسه سینه که به فک و شانه گسترس پیدا می کند، بی حسی یا ضعف ناگهانی در یک سمت بدن، مشکل تکلم و احساس تنگی نفس به اورژانس مراجعه کنید:

در صورت مشاهده علائم زیر مصرف دارو را متوقف کرده و فورا با پزشک تماس بگیرید:

  • نشانه اولیه هرگونه جوش، حتی اگر خفیف باشد
  • تنگی نفس، حتی هنگام فعالیت های ملایم
  • ورم یا افزایش وزن سریع
  • کبودی
  • نشانه خونریزی معده مانند مدفوع خونی یا قیری شکل، مشاهده خون در سرفه یا استفراغ که شبیه دانه های قهوه باشد
  • مشکلات کبدی با علائمی همچون حالت تهوع، درد بالای معده، خارش، احساس خستگی، علائم شبه آنفلوآنزا، کاهش اشتها، ادرار تیره، مدفوع خاکستری رنگ، زردی (زرد شدن پوست یا چشم ها)
  • مشکلات کلیه با نشانه های کاهش یا قطع ادرار، ادرار مشکل یا دردناک، ورم پا یا مچ پا، احساس خستگی یا تنگی نفس
  • فشار خون بالا با علائمی همچون سردرد شدید، احساس ضربان در گردن یا گوش ها، خونریزی بینی، اضطراب، گیجی
  • نارسایی احتقانی قلب با نشانه های ورم اندام های پایین بدن، تنگی نفس، مشکل راه رفتن در مسافت های معمولی و خستگی بیش از حد
  • کم خونی با نشانه های پوست رنگ پریده، احساس سبکی سر یا تنگی نفس، ضربان قلب سریع، تمرکز مشکل
  • اختلالات خونی مانند کاهش تعداد پلاکت ها، هموگلوبین و کاهش فعالیت مغز استخوانی
  • واکنش های شدید پوستی با علائمی همچون تب، گلو درد، ورم صورت یا زبان، سوزش چشم، درد پوست که با جوش های قرمز یا ارغوانی همراه است و به نواحی دیگر بخصوص صورت یا بخش فوقانی بدن پخش می شود و باعث ایجاد تاول و پوسته پوسته شدن می شود.

عوارض جانبی شایع دیکلوفناک عبارتند از:

  • سوء هاضمه، گاز، باد، درد، گرفتگی معده، حالت تهوع و استفراغ
  • اسهال، یبوست
  • سردرد، سرگیجه، خواب آلودگی
  • گرفتگی بینی
  • خارش، افزایش تعریق
  • فشار خون بالا
  • ورم یا درد در بازو یا پاها

همچنین توجه داشته باشید:

در موارد شدید و نادر دیکلوفناک ممکن است باعث یک بیماری کشنده کبدی به نام هپاتیت فولمینانت مرگبار شود.

مصرف دیکلوفناک در برخی موارد به واکنش های شدید و خطرناک پوستی همچون سندرم استیونز-جانسون یا نکرولیز اپیدرمی سمی منجر می شود.

احتمال بروز سکته مغزی یا حمله قلبی بعد از مصرف این دارو، حتی در کسانی که سابقه بیماری قلبی ندارند نیز وجود دارد.

دیکلوفناک ممکن است باعث آسیب دیواره معده شده و خطر زخم معده و سوزش سر دل را افزایش دهد.

توجه: موارد ذکر شده تنها بخشی از عوارض احتمالی دیکلوفناک می باشد، برای اطلاع از لیست کامل عوارض جانبی این دارو با پزشک معالج صحبت کنید.

قرص ولتارن 50
قرص ولتارن 50

موارد احتیاطی مصرف دیکلوفناک

  • قبل از مصرف دیکلوفناک اگر به این دارو یا آسپرین یا دیگر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی همچون ایبوپروفن، ناپروکسن یا سلکوکسیب حساسیت دارید یا از هرگونه آلرژی دیگر رنج می برید به پزشک اطلاع دهید.
  • قبل از مصرف سوابق پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید بخصوص اگر سابقه ابتلا به آسم (سابقه مشکل تنفسی بعد از مصرف آسپرین یا داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی دیگر)، مشکلات خونریزی یا لخته شدن خون، بیماری های قلبی (مانند نارسایی احتقانی قلب، حمله قلبی اخیر)، فشار خون بالا، بیماری های کبدی، کلیوی، تجمع مایعات در بدن، ضایعات در بینی (پولیپ بینی)، مشکلات معده، روده یا مری (مانند خونریزی، زخم ها، سوء هاضمه مکرر) یا سکته داشته اید یا سیگار و مشروبات الکلی مصرف می کنید.
  • گاهی اوقات داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی باعث بروز مشکلات کلیوی می شوند که در صورت کم آبی بدن، نارسایی قلبی، بیماری های کلیوی، بالا بودن سن یا مصرف داروهای خاص (تداخل دارویی) خطر آن افزایش می یابد.
  • برای جلوگیری از کم آبی بدن مایعات فراوان بنوشید و در صورت تغییر مقدار ادرار با پزشک مشورت کنید.
  • قبل از انجام هرگونه عمل جراحی لیست داروهای مصرفی (از جمله داروهای تجویزی، بدون نسخه و محصولات گیاهی) را در اختیار پزشک قرار دهید.
  • در صورتی که عمل جراحی قلب بخصوص عمل پیوند عروق کرونری در پیش داشته یا به تازگی انجام داده اید نباید از مصرف دیکلوفناک اجتناب کنید.
  • این دارو ممکن است باعث سرگیجه یا خواب آلودگی شود و مصرف الکل یا ماری جوانا این عوارض را افزایش می دهد. توصیه می شود در دوره درمان از مصرف این مواد خودداری کنید.
  • هنگامی که تحت تاثیر دارو هستید از انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند دوری کنید.
  • اعتیاد به الکل، تنباکو و سیگار بخصوص هنگام مصرف دیکلوفناک خطر خونریزی معده را افزایش می دهد.
  • مصرف دیکلوفناک ممکن است باعث ایجاد حساسیت به نور شود، توصیه می شود هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید از کرم های ضد آفتاب، کلاه و عینک استفاده کنید و در صورت آفتاب سوختگی یا قرمزی و تاول پوستی به پزشک مراجعه کنید.
  • افراد مسن بیش از دیگران در معرض عوارض این دارو بخصوص خونریزی معده، روده، مشکلات کلیوی و قلبی می باشند.
  • از پودر کامبیا برای درمان سردرد خوشه ای استفاده نکنید.
  • در صورتی که به گوشت گاو حساسیت دارید از مصرف برند زیپسور اجتناب کنید.
  • در صورتی که بعد از مصرف کامبیا سردرد به طور کامل برطرف نشد با پزشک تماس بگیرید. دوز را دو برابر نکنید. مصرف بیش از حد داروهای ضد میگرن ممکن است باعث تشدید سردرد شود.
  • قبل از مصرف هرگونه داروی سرماخوردگی، آلرژی یا مسکّن با پزشک مشورت کنید، زیرا بسیاری این داروها حاوی آسپرین یا داروهای دیگر مشابه با دیکلوفناک هستند و مصرف بیش از حد باعث اوردوز دارویی می شود. حتما برچسب دارو را چک کنید که حاوی آسپرین، ایبوپروفن، کتوپورفن یا ناپروکسن نباشد.

دیکلوفناک در بارداری

زنانی که در سنین باروری قرار دارند قبل از مصرف دیکلوفناک درباره خطرات این دارو (از جمله سقط جنین و مشکلات حاملگی) با پزشک مشورت کنند.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید قبل از مصرف با پزشک صحبت کنید.

مصرف این دارو در زنان باردار تنها در موارد ضروری امکان پذیر است، مصرف این دارو ممکن است به جنین آسیب برساند:

دیکلوفناک برای 29 هفته اول بارداری در دسته دارویی C قرار می گیرد: به این معنا که خطر آسیب به جنین وجود دارد اما تاکنون در انسان تایید نشده است.

دیکلوفناک برای هفته 30 ام و بعد از آن در دسته دارویی D قرار می گیرد: به این معنا که دارو ممکن است با بستن سرخرگ اصلی تغذیه قلب باعث نقص مادرزادی در نوزاد شود.

دیکلوفناک و شیردهی

این دارو از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود اگرچه گزارشی درباره آسیب آن به نوزادان گزارش نشده اما لازم است قبل از شیردهی با پزشک مشورت کنید.

دیکلوفناک در کودکان

قرص دیکلوفناک برای کودکان معمولا در دوزهای 25 و 50 میلی گرم عرضه می شود و دوز مصرف آن اغلب سه بار در روز می باشد.

شیاف دیکلوفناک در کودکان معمولا دو بار در روز با فاصله زمانی 12 ساعت استفاده می شود.

برای تعیین دوز مصرف دیکلوفناک در کودکان حتما طبق دستور پزشک عمل کنید.

تزریق آمپول دیکلوفناک در کودکان کمتر از 12 سال هرگز توصیه نمی شود.

دیکلوفناک در افراد مسن

به طور کلی داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی چه داروهای تجویزی یا بدون نسخه، باعث ایجاد خواب آلودگی شدید، گیجی، سرگیجه، از دست دادن تعادل و مشکلات معده شدید در سالمندان می شوند.

مصرف این دارو خطر سقوط یا حوادث خطرناک در افراد مسن را افزایش می دهد.

تداخل دارویی دیکلوفناک

هنگام مصرف دیکلوفناک از داروهای زیر اجتناب کنید:

  • آپیکسابان (الیکوییس)
  • الویتگراویر / کوبیکیستات / امتریسیتابین/ تنوفوویر (استریبیلد)
  • کتورولاک
  • اسپری بینی کتورولاک (اسپریکس)
  • متوترکسات (ترکسال)
  • پمترکسید (آلیمتا)
  • پیرفنیدون (اسبریت)

در صورت مصرف هر یک از داروهای زیر با پزشک درباره استفاده از گزینه های جایگزین دیکلوفناک مشورت کنید:

  • رقیق کنند های خون همچون فونداپارینوکس (آریکسترا)، دابیگاتران (پراداکسا) و وارفارین (جانتون، کومادین) یا هپارین
  • داروهای ضد افسردگی از جمله سیتالوپرام (سلکسا)، پاروکستین (پاکسیل) یا اسکیتالوپرام (لکساپرو)، فلوکستین (پروزاک)، فلووکسامین، سرترالین (زولوفت)، ترازودون یا ویلازودون
  • داروهای دیورتیک همچون هیدروکلروتیازید (اسیدریکس، میکروزید)، کلرتالیدون (تالیتون) یا کلروتیازید (دیوریل)
  • مسدود کننده های بتا از جمله آسبوتولول (سکترال)، بیزوپرولول (زبتا)، آتنولول (تنورمین)، اسمولول (برویبلوک) یا کارودیلول (کورگ)
  • داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی دیگر همچون سلکوکسیب (سلبرکس)، ناپروکسن (ناپروسین)، ملوکسیکام (موبیک)، نابومتون (رلافن) یا اتودولاک (لودین)
  • داروهای دیابت دسته سولفونیلوراز از جمله گلیمپراید (آماریل)، گلیبورید (گلی بنگلامید، دیبابتا، میکروناز، گلیناز) و گلیپیزید (گلوکترول)

دیگر داروهایی که ممکن است با دیکلوفناک تداخل داشته باشند عبارتند از:

  • سیکلوسپورین
  • لیتیوم
  • ریفامپین
  • داروهای ضد قارچ
  • داروهای قلبی یا فشار خون
  • اشکال دیگر دیکلوفناک (فلکتور، پنساید، سولاراز، ژل ولتارن)
  • داروهای استروئیدی (پردنیزون و غیره)

توجه: موارد ذکر شده در بالا کامل نمی باشد. توصیه می شود قبل از مصرف دیکلوفناک حتما پزشک را از لیست تمام داروهای مصرفی شیمیایی و گیاهی، مکمل ها، ویتامین ها و غیره مطلع کرده و از شروع، قطع یا تغییر دوز دارو بدون مشورت پزشک جدا خودداری کنید.

دوز مصرف دیکلوفناک

دیکلوفناک در برندهای مختلف با فرمول های ساختاری متفاوت عرضه می شود و دوز مصرف بسته به نوع برند و وضعیت بیماری فرد ممکن است بین 50 میلی گرم تا 100 میلی گرم در هر 8 ساعت یا 12 ساعت در روز تغییر کند.

از مصرف روزانه بیشتر از 225 میلی گرم قرص های regular-release خودداری کنید. دوز مصرف قرص های آهسته رهش نیز نباید روزانه از 200 میلی گرم تجاوز کند.

برای جلوگیری از ناراحتی های معده درباره مصرف داروی آرتروتک (ترکیب دیکلوفناک و داروی محافظ معده میزوپروستول) یا مصرف جداگانه دیکلوفناک و میزوپروستول با پزشک مشورت کنید.

در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دیکلوفناک، به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

عوارض مصرف بیش از حد دیکلوفناک

در صورت مصرف زیاد و مشاهده علائمی همچون حالت غش یا مشکل تنفسی به اورژانس مراجعه کنید.

علائم اوردوز دیکلوفناک ممکن است شامل درد شدید معده، استفراغ شبیه دانه های قهوه، خواب آلودگی شدید، تنفس کند و تشنج باشد.

اشکال دارویی دیکلوفناک

کپسول آهسته رهش کمیفناک 100 میلی گرم
کپسول کموفناک 100 میلی گرم
کپسول دیکلوتارد 100 میلی گرم
کپسول آهسته رهش مدافناک 100 میلی گرم
کپسول آهسته رهش پین آف 100
کپسول پلت آهسته رهش دیکلوفناک سدیم 100 میلی گرم
کپسول آهسته رهش ولتادک 100 میلی گرم
کپسول آهسته رهش آلفن-اس آر 100 میلی گرم
کپسول آهسته رهش رازوفناک 100 میلی گرم
آمپول آلفن 25 میلی گرم/میلی لیتر 3 میلی لیتر
آمپول کمیفناک 75 میلی گرم/3 میلی لیتر
آمپول دیکلن 75 میلی گرم/3 میلی لیتر
آمپول دیکلوژین 75 میلی گرم/3 میلی لیتر
آمپول دیکلورن 75 میلی گرم/3 میلی لیتر
آمپول لوفدیک 75 میلی گرم/3 میلی لیتر
شیاف دیکلوفناک 50 و 100 میلی گرم
شیاف لوفدیک 50 و 100 میلی گرم
شیاف آفیکلوناک 50 و 100 میلی گرم
قرص آهسته رهش آلفن ایکس ال 100 میلی گرم
قرص آهسته رهش دیکلوکیم 100 میلی گرم
قرص روکش دار کموفناک 50 میلی گرم
قرص ولدیک 50 میلی گرم
قرص آهسته رهش ولدیک 100 میلی گرم
قرص دیکلوفناک 25 و 50 میلی گرم
قرص کاتافلیم 50 میلی گرم
قرص آهسته رهش دیکلوفناک هگزال 75 میلی گرم
قرص آهسته رهش ولتارن 75 و 100 میلی گرم
قرص ولتارن 25 و 50 میلی گرم
قرص آویفناک 50 میلی گرم
قرص پتافناک 50 میلی گرم
قرص دیکلوفناک پتاسیم 50 و 100 میلی گرم
قرص کموفناک 50 میلی گرم
قرص لوفناک 50 میلی گرم
قرص دیکوتارد 100 میلی گرم
قرص دیکلوفناک سدیم 75 و 100میلی گرم
ژل موضعی دیکلوفناک 1%

سخن پایانی …

دیکلوفناک را در دمای اتاق و به دور از گرما، رطوبت و دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگهداری کنید.

در صورت مصرف طولانی مدت این دارو ممکن است نیاز به انجام آزمایش هایی برای کنترل فشار خون، شمارش کامل خون و تست عملکرد کبد و کلیه باشد.

اگر برای درمان بیماری های مزمن همچون آرتریت از این دارو استفاده می کنید با پزشک درباره روش های غیر دارویی و طبیعی مشورت کنید.

منابع: webmd everydayhealth drugs

 

توجه : تمامی اطلاعات این مطلب صرفا جهت بالا بردن اطلاعات عمومی شما می باشد و به هیچ وجه جایگزین مراجعه به پزشک متخصص نمی باشد.
لطفا از مصرف هر گونه دارو بدون نسخه و تجویز پزشک جدا خودداری فرمایید..