همه چیز درباره اختلال سلوک و راه های تشخیص آن

سبب شناسی و مقاله اختلال سلوک کودکان
علت و نشانه های تشخیص اختلال سلوک

انواع اختلال سلوک | علائم و نشانه ها | نحوه تشخیص | علت

اختلال سلوک چیست؟

اختلال سلوک (به انگلیسی: Conduct Disorder) به گروهی از مشکلات رفتاری و احساسی گفته می شود که معمولا در دوران کودکی یا نوجوانی آغاز شده و افراد مبتلا به این اختلال، قوانین اجتماعی را رعایت نکرده و با رفتارهای عرف و پذیرفته شده جامعه مشکل دارند.

آن ها رفتارهای تهاجمی، مخرب و فریبکارانه از خود نشان می دهند که باعث نقض حقوق دیگران می شود و از دید سایر افراد نه به عنوان یک بیمار روانی بلکه کودکانی شرور و بزهکار شناخته می شوند.

کودکان و نوجوانانی که از اختلال سلوک رنج می برند اگرچه در ظاهر محکم و با اعتماد به نفس بالا به نظر می رسند اما در درون اغلب احساس عدم امنیت دارند و دیگران را به چشم دشمنانی تهدید کننده می بینند.

انواع اختلال سلوک

به طور کلی سه نوع اختلال سلوک وجود دارد که با توجه به سن بروز اولین علائم این اختلال طبقه بندی می شود:

1. شروع کودکی که علائم اختلال سلوک قبل از سن 10 سالگی ظاهر می شود

2. شروع نوجوانی که علائم اختلال در دوران نوجوانی و بلوغ ظاهر می شود

3. شروع نامشخص که سن بروز اولین علائم سلوک مشخص نیست

توجه: برخی کودکان به نوع خاصی از اختلال سلوک مبتلا هستند، این کودکان احساسات اجتماعی محدودی داشته و اغلب به عنوان افرادی بی عاطفه و بی احساس شناخته شده اند.

علائم اختلال سلوک

کودکانی که به اختلال سلوک دچار هستند به سختی قابل کنترل بوده، به قوانین اهمیت نمی دهند، بدون در نظر گرفتن عواقب کار خود عمل می کنند و احساسات و عواطف دیگران را نادیده می گیرند.

در صورتی که کودک یا نوجوان به طور دائم یک یا چند رفتار زیر را از خود نشان دهد احتمالا به اختلال سلوک مبتلا شده است:

  • رفتار تهاجمی
  • رفتار فریبکارانه
  • رفتارهای مخرب
  • زیر پا گذاشتن قوانین

رفتار تهاجمی شامل موارد زیر می باشد:

  • ترساندن یا زور گفتن به دیگران
  • صدمه فیزیکی عمدی به مردم و حیوانات
  • تجاوز
  • استفاده از سلاح

رفتار فریبکارانه شامل موارد زیر می باشد:

  • دروغ گویی
  • بی اجازه و با زور وارد جایی شدن
  • دزدی
  • جعل کردن

رفتارهای مخرب شامل موارد زیر می باشد:

آتش سوزی و کارهایی که باعث صدمه به اموال دیگران شود

نقض قوانین شامل موارد زیر می باشد:

  • فرار کردن از مدرسه
  • فرار کردن از خانه
  • مصرف الکل و مواد مخدر
  • رفتارهای جنسی در سنین پایین

توجه: پسرانی که دچار اختلال سلوک هستند اغلب رفتارهای تهاجمی و مخرب از خود نشان می دهند در حالی که دختران مستعد رفتارهای فریبکارانه و نقض قوانین هستند.

علائم اختلال سلوک ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد:

علائم خفیف

زمانی که علائم اختلال سلوک بسیار خفیف و حتی غیر قابل تشخیص بوده و مشکلات رفتاری کودک ممکن است آسیب بسیار جزئی به دیگران وارد کند.

این رفتارها شامل دروغ گویی، پرسه زنی، بیرون ماندن از منزل تا دیروقت بدون اجازه والدین می باشد.

علائم متوسط

اختلال سلوک با علائم متوسط شامل چندین مشکل رفتاری مختلف است که تاثیر خفیف تا شدید روی زندگی دیگران می گذارد. این رفتارها ممکن است شامل خرابکاری و دزدی باشد.

علائم شدید

در اختلال سلوک شدید کودک علائم بیش از حد از خود بروز می دهد که باعث آسیب قابل توجه به دیگران می شود. از جمله این رفتارها می توان به تجاوز، استفاده از سلاح و به زور وارد خانه دیگران شدن اشاره کرد.

علت اختلال سلوک

برخی عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز اختلال سلوک نقش دارند:

عوامل ژنتیکی

آسیب دیدن لوب فرونتال (لوب پیشانی) مغز ممکن است باعث بروز اختلال سلوک شود، لوب فرونتال بخشی از مغز است که مهارت های شناختی مهم مانند حل مسئله، حافظه و بیان احساسات را تنظیم می کند و شخصیت فرد را شکل می دهد.

در افراد مبتلا به اختلال سلوک ممکن است عملکرد لوب فرونتال با اختلال مواجه شده و به درستی عمل نکند که به مشکلات زیر منجر خواهد شد:

  • عدم کنترل رفتاری
  • کاهش توانایی برنامه ریزی برای اقدامات آینده
  • کاهش توانایی یادگیری از تجربیات بد گذشته

مشکل لوب فرونتال ممکن است ژنتیکی و ارثی بوده و یا به دلیل آسیب مغزی ناشی از حوادث رخ دهد.

کودک همچنین ممکن است رفتارهای شخصیتی که معمولا در افراد مبتلا به اختلال سلوک دیده می شود را به ارث ببرد.

عوامل محیطی

برخی عوامل محیطی که خطر بروز اختلال سلوک را افزایش می دهند عبارتند از:

  • کودک آزاری
  • داشتن خانواده نامناسب
  • والدین معتاد به مواد مخدر یا الکل
  • فقر

چه کسانی بیشتر در معرض اختلال سلوک قرار دارند؟

عوامل زیر ممکن است خطر بروز اختلال سلوک در کودکان و نوجوانان را افزایش دهد:

  • جنسیت: این عارضه در پسر بچه ها بیشتر دیده می شود
  • زندگی در محیط شهری
  • فقیر بودن
  • سابقه خانوادگی اختلال سلوک
  • سابقه خانوادگی بیماری های روانی
  • والدین معتاد
  • محیط نامناسب خانوادگی
  •  تجربه حوادث و سوانح
  • مورد تجاوز یا بی توجهی قرار گرفتن

تشخیص اختلال سلوک

در صورتی که علائم اختلال سلوک را در فرزند خود مشاهده می کنید باید به متخصص بهداشت روان مراجعه کنید. پزشک برای تشخیص اختلال سلوک از الگوهای رفتاری مشاهده شده در کودک کمک می گیرد و از شما و فرزندتان درباره این الگوها سوالاتی خواهد کرد.

در صورتی که کودک حداقل 3 رفتار شایع اختلال سلوک را داشته و حداقل یکی از رفتارها را طی 6 ماه گذشته از خود نشان داده باشد احتمالا به این اختلال مبتلا شده است.

این نشانه های رفتاری باید به حدی باشد که کودک از نظر اجتماعی و در مدرسه دچار مشکلات قابل توجهی باشد.

درمان اختلال سلوک

کودکانی که در شرایط نامساعد خانوادگی رشد کرده اند ممکن است به خانه های دیگر فرستاده شوند.

اگر مسئله سوء استفاده از کودک مطرح نباشد متخصص از روش های رفتار درمانی یا گفتار درمانی استفاده می کند تا به کودک آموزش دهد که چگونه احساسات خود را به خوبی کنترل و بیان کند.

در صورتی که کودک به بیماری روانی دیگر از جمله افسردگی یا بیش فعالی ناشی از کمبود توجه مبتلا باشد ممکن است از دارو برای درمان آن بیماری استفاده شود.

از آن جایی که نهادینه کردن نگرش و الگوهای رفتاری جدید در افراد زمان بر است معمولا کودکان مبتلا به اختلال سلوک دوره درمانی طولانی مدت خواهند داشت، اگرچه اقدامات درمانی اولیه نیز پیشرفت بیماری را کند کرده و شدت رفتارهای منفی را کاهش خواهد داد.

در صورتی که با مشاهده علائم نسبت به درمان آن اقدام نشود کودک تا سنین بزرگسالی با مشکلات دائمی درگیر خواهد بود و این مسئله تاثیر بدی روی روابط اجتماعی، زناشویی و شغلی او می گذارد.

در بعضی موارد ممکن است کودک به سایر اختلالات شخصیتی از جمله اختلال شخصیت ضد اجتماعی دچار شود.

منبع: healthline