انواع چربی های ترانس چیستند و چه مضراتی برای سلامتی دارند؟

عوارض مصرف چربی های ترانس چیست؟
عوارض مصرف چربی های ترانس چیست؟

اگر به رژیم غذایی و سلامت خود توجه داشته باشید حتما نام چربی های ترانس به گوش تان خورده اما آیا از عوارض مصرف چربی های ترانس اطلاع دارید؟

تردیدی نیست که مصرف چربی های ترانس مضرات زیادی برای سلامتی بدن دارد و با توجه به اطلاع رسانی های مختلف که طی سال های اخیر انجام شده آگاهی مردم نسبت به این مسئله تا حد زیادی افزایش یافته است و محدودیت های اعمال شده از سوی برخی دولت ها نیز عرضه چربی های ترانس در بازار را محدود کرده با این حال مصرف این چربی ها همچنان به عنوان یک مشکل بهداشتی و سلامتی عمومی در سراسر دنیا تلقی می شود.

در این مقاله قصد داریم درباره انواع چربی های ترانس و مضرات خطرناک آن بیشتر بدانیم. با کوکا همراه باشید.

چربی های ترانس چیستند؟

چربی های ترانس یا اسیدهای چرب ترانس نوعی چربی اشباع نشده هستند که به دو فرم طبیعی و مصنوعی یافت می شوند.

چربی های ترانس طبیعی یا حیوانی در داخل گوشت و لبنیات حیوانات نشخوار کننده مانند گاو، گوسفند و بز وجود دارند که هنگام هضم علف توسط باکتری ها در معده این حیوانات به صورت طبیعی تولید می شوند و معمولا 2 تا 6 درصد چربی موجود در لبنیات و 3 تا 9 درصد چربی موجود در گوشت گاو و گوسفند را تشکیل می دهند.

با این وجود افرادی که در مصرف گوشت و لبنیات این حیوانات زیاده روی نمی کنند لازم نیست نگران این مسئله باشند زیرا طبق نتایج به دست آمده از چند مطالعه مصرف متوسط این چربی ها مضر به نظر نمی رسد.

به عنوان مثال معروف ترین چربی ترانس حیوانی لینولئیک اسید کونژوگه است که در چربی موجود در لبنیات یافت می شود، برخی مطالعات نشان داده این چربی مفید است و به همین دلیل به عنوان مکمل غذایی در بازار عرضه می شود.

این در حالی ست که چربی های ترانس مصنوعی که به نام چربی های ترانس صنعتی یا چربی های هیدروژنه جزئی نیز شناخته شده اند برای سلامتی خطرناک هستند. این چربی ها به دلیل تغییرات شیمیایی در روغن های گیاهی – به منظور حفظ حالت جامد آن ها در دمای اتاق و ماندگاری بیشتر – ایجاد می شوند.

چربی های ترانس و سلامت قلب

چربی های ترانس مصنوعی ممکن است خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش دهند.

نتایج برخی مطالعات نشان داده سطح کلسترول بد خون در افرادی که به جای مصرف چربی های سالم و کربوهیدرات ها از چربی های ترانس مصنوعی استفاده می کنند افزایش می یابد اما کلسترول خوب آن ها تغییری نمی کند، در حالی که مصرف بسیاری از چربی های دیگر معمولا هر دو کلسترول خوب و بدن خون را افزایش می دهند.

بنابراین جایگزین کردن چربی های سالم با چربی های ترانس باعث افزایش نسبت کلسترول کل به کلسترول خوب بدن شده و روی لیپوپروتئین ها اثر منفی می گذارد که هر دو عامل در ابتلای فرد به بیماری های قلبی نقش مهمی ایفا می کنند.

چربی های ترانس و دیابت

اگرچه رابطه بین مصرف چربی های ترانس و ابتلا به دیابت هنوز به طور کامل مشخص نشده اما نتایج مطالعه بزرگی که روی تعداد زیادی از زنان انجام شد نشان داده خانم هایی که چربی های ترانس بیشتری مصرف می کنند 40 درصد بیشتر از دیگران به دیابت مبتلا می شوند.

با این وجود مطالعات دیگر این رابطه را نقض کرده و بررسی های مختلف نتایج گوناگونی درباره اثر چربی های ترانس روی مقاومت به انسولین و سطح قند خون نشان داده اند.

نتایج برخی مطالعات حیوانی حاکی از آن است که مصرف زیاد چربی های ترانس می تواند به عملکرد انسولین و گلوکز در بدن آسیب رسانده و به افزایش مقاومت به انسولین، چربی های شکمی و قند خون منجر شود.

چربی های ترانس و التهاب

التهاب بیش از حد در بدن عامل اصلی بسیاری از بیماری های مزمن از جمله بیماری های قلبی، سندرم متابولیک، دیابت و آرتریت می باشد.

برخی مطالعات نشان داده مصرف چربی های ترانس سطح التهاب در بدن – به خصوص در افرادی که از اضافه وزن و چربی های اضافه بدن رنج می برند – را افزایش می دهد.

چربی های ترانس و سلامت عروق خونی

چربی های ترانس به پوشش داخلی عروق خونی که اندوتلیوم یا لایه درون رگی نام دارد صدمه می زنند.

مطالعات نشان داده مصرف چربی های ترانس به جای چربی های اشباع شده کلسترول خوب بدن را کاهش داده و رژیم های غذایی سرشار از این چربی های مضر باعث اختلال در عملکرد اندوتلیال می شوند.

چربی های ترانس و سرطان

مطالعات اندکی در مورد تاثیر چربی های ترانس روی سرطان انجام شده اما نتایج مطالعه انجام شده روی زنان حاکی از آن است که مصرف این چربی ها قبل از یائسگی خطر ابتلا به سرطان سینه بعد از یائسگی را افزایش می دهد.

با این وجود تحقیقات دیگری نیز وجود دارد که نشان داده رابطه ضعیفی بین مصرف چربی های ترانس و ابتلا به سرطان وجود دارد، به همین دلیل نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه می باشد.

منابع چربی های ترانس در رژیم غذایی مدرن

روغن های گیاهی هیدروژنه جزئی به دلیل قیمت ارزان و ماندگاری بالا به عنوان بزرگ ترین منبع چربی های ترانس در رژیم غذایی زندگی های مدرن شناخته شده اند. این چربی ها در غذاهای فرآوری شده مختلف به وفور یافت می شوند.

ناگفته نماند طی سال های اخیر برخی دولت ها استفاده از چربی های ترانس را محدود کرده اند که از آن جمله می توان به سازمان غذا و داروی آمریکا اشاره کرد که در سال 2018 استفاده از روغن های گیاهی هیدروژنه جزئی در اغلب غذاهای فراوری شده را ممنوع اعلام کرد، با این وجود بسیاری از این غذاها همچنان حاوی چربی های ترانس می باشند.

چگونه از مصرف چربی های ترانس جلوگیری کنیم؟

عدم مصرف چربی های ترانس بسیار مشکل است زیرا مثلا در ایالات متحده در صورتی که مقدار اسیدهای چرب موجود در غذای بسته بندی تولید شده برای یک وعده کمتر از 0.5 گرم باشد تولید کننده می تواند محصول خود را با برچسب “بدون چربی” عرضه کند.

بدیهی است مصرف چند عدد کوکی که با برچسب “بدون چربی” به فروش می رسند باعث افزایش قابل توجه اسیدهای چرب مضر در بدن خواهد شد.

برای کاهش مصرف چربی های ترانس توصیه می شود برچسب محصولات را با دقت بخوانید و از مصرف غذاهای حاوی هر گونه مواد هیدروژنه جزئی خودداری کنید، اگرچه همان طور که گفتیم توجه به برچسب به تنهایی کافی نیست زیرا بعضی از مواد غذایی فراوری شده مانند روغن های گیاهی معمولی با این که سرشار از چربی های ترانس هستند اما نام این مواد در لیست عناصر تشکیل دهنده آن ها قرار نمی گیرد.

بنابراین بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است که میزان مصرف غذاهای فرآوری شده در رژیم غذایی خود را کاهش دهید.

منبع: healthline