پسوریازیس پوست سر چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟

پسوریازیس پوست سر چیست؟

پسوریازیس پوست سر (scalp psoriasis) از انواع شایع بیماری مزمن پسوریازیس است که علائم آن روی پوست سر ظاهر شده و بیشتر در افراد مبتلا به پسوریازیس پلاک دیده می شود، به طوری که آمار نشان می دهد پسوریازیس پوست سر 50 درصد افراد مبتلا به پسوریازیس پلاک را درگیر کرده است.

عکس پسوریازیس پوست سر
عکس پسوریازیس پوست سر

پسوریازیس پوست سر ممکن است خفیف یا شدید باشد، نوع حاد این بیماری باعث ریزش شدید مو (آلوپسی) می شود که خوشبختانه با انجام اقدامات درمانی، ریزش مو متوقف شده و موها به حالت اول برمی گردد.

علت پسوریازیس پوست سر چیست؟

علت اصلی پسوریازیس پوست سر معمولا نقایص ژنتیکی است که بخش های خاصی از سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد، اما به طور یقین عوامل محیطی در شروع بیماری پسوریازیس پوست سر و شدت یافتن آن در افراد مبتلا به نقایص ژنتیکی تاثیر زیادی دارد.

در این عارضه پوستی، رشد و تکثیر سلول های پوست سر تا حد زیادی افزایش پیدا می کند که باعث ایجاد تکه های قرمز (پلاک) روی پوست سر و پوسته شدن آن می شود.

پاسخ دادن به این سوال که آیا استرس عاطفی در ابتلا به پسوریازیس پوست سر و شدت آن دخیل هست یا خیر دشوار است اما قطعا این بیماری به خودی خود، استرس زیادی در فرد مبتلا ایجاد خواهد کرد.

علائم پسوریازیس پوست سر

علایم پسوریازیس ممکن است خفیف یا شدید باشد و معمولا با نشانه های زیر همراه است:

  • خشکی پوست سر
  • پوسته پوسته شدن که شبیه شوره سر است
  • خارش و سوزش پوست سر
  • تکه های پوستی قرمز رنگ و برجسته (پلاک)
  • فلس های (scales) نقره ای رنگ
  • خونریزی یا ریزش موقت موی سر که به دلیل خارش زیاد یا از بین بردن پلاک های روی پوست سر ایجاد می شود

نشانه های ذکر شده معمولا در هر دو طرف پوست سر ظاهر شده یا ممکن است بیشتر قسمت های سر را تحت تاثیر قرار دهد. این نوع پسوریازیس علاوه بر پوست سر می تواند نواحی گردن، گوش ها، پیشانی و سایر قسمت های صورت را نیز درگیر کند.

روش های درمان پسوریازیس پوست سر

پسوریازیس پوست سر درمان قطعی ندارد اما با برخی داروهای تجویز شده و درمان های خانگی می توان علائم بیماری را تا حد قابل توجهی کاهش داده و برطرف کرد.

1. داروهای موضعی

رایج ترین درمان پسوریازیس پوست سر تجویز داروهای موضعی کورتیکواستروئید (کورتن) است. سایر داروهای موضعی عبارتند از:

  • ویتامین D
  • رتینوئیدها
  • شامپوی کول استار
  • آنترالین

استفاده از داروهای موضعی در پوست سر به دلیل وجود موها ممکن است دشوار باشد به همین دلیل اغلب به جای کرم یا پمادها از لوسیون، داروهای موضعی مایع، ژل یا اسپری استفاده می شود.

درمان پسوریازیس پوست ممکن است با ترکیبی از داروهای موضعی انجام شود، سالیسیلات ها نیز ممکن است برای از بین بردن پلاک های پوست سر مفید باشند.

نکته مهم در درمان پسوریازیس پوست سر این است که بیمار باید دقیقا دستورالعمل های پزشک را رعایت کند تا درمان اثربخش باشد، مثلا باید بداند چه زمانی از شامپو استفاده کند که داروهای موضعی زودتر از زمان مورد نیاز پاک نشود.

2. داروهای خوراکی و تزریقی

در پسوریازیس پوست سر حاد و شدید که با داروهای موضعی نتیجه بخش نباشد ممکن است نیاز به مصرف داروهای خوراکی یا تزریق باشد. این داروها نسبت به داروهای موضعی عوارض بیشتری دارند. از جمله این داروها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • متوترکسات (رماترکس، ترکسال)
  • سیکلوسپورین (سندیمون)
  • آیتورتین (سوریاتان)
  • آپرمیلاست (ازتلا)

برخی داروها مانند اینفلیکسیماب (رمی کید) به صورت وریدی و برخی دیگر به لایه های عمیق پوست تزریق می شوند. از جمله:

  • اتانرسپت (انبرل)
  • آدالیمومب (همیرا)
  • آستکینوماب (استلارا)
  • سکوکینوماب (کوسنتیکس)
  • ایکسکیزوماب (تالتز)

درمان های خانگی و گیاهی پسوریازیس سر

1. سرکه سیب

خواص ضدالتهابی و ضدعفونی کننده سرکه سیب برای کاهش علائم و تسکین درد و تحریک ناشی از پسوریازیس پوست سر مفید است.

2 قاشق غذاخوری سرکه سیب را با نصف فنجان آب مخلوط و با گوش پاک کن روی پوست سر بمالید و بعد از 20 دقیقه بشویید.

دو بار در هفته انجام شود.

2. آلوئه ورا

خواص آرام بخشی، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی آلوئه ورا برای کاهش خارش و ورم و درمان سریع بیماری های پوستی از جمله پسوریازیس مفید است.

1/4 فنجان ژل آلوئه ورا را با 6 تا 8 قطره روغن اسطوخودوس مخلوط کرده و روی پوست سر بمالید، بعد از 20 تا 25 دقیقه بشویید، ژل آلوئه ورا به تنهایی نیز مفید است.

دو بار در هفته انجام شود.

3. روغن نارگیل

روغن نارگیل از بهترین درمان های خانگی پسوریازیس پوست سر است که علائم را برطرف کرده و از پخش شدن پلاک های پوستی جلوگیری می کند.

2 یا 3 قاشق چایخوری روغن نارگیل را به آرامی ذوب کرده و روی پوست سر ماساژ دهید. بگذارید یک شب بماند. برای تاثیر بهتر می توانید چند قطره روغن اسطوخودوس، روغن چریشف روغن درخت چای یا روغن نعناع نیز به آن اضافه کنید.

4. نمک اپسوم

نمک اپسوم خارش را تسکین داده و با نفوذ به داخل فلس های پوست به درمان پسوریازیس کمک می کند.

هر بار که موهای خود را می شویید 1 قاشق غذاخوری نمک اپسوم را با شامپوی معمولی مخلوط کرده و روی پوست سر بمالید.

5. گلیسیرین

گلیسیرین نرم کننده و مرطوب کننده قوی است که خشکی پوست و پوسته شدن آن را برطرف می کند.

مقداری گلیسیرین را به پوست سر مالیده، بگذارید یک شب بماند و صبح روز بعد آن را بشویید.

با توجه به شدت بیماری، یک یا دو بار در هفته انجام شود.

6. سیر

سیر دارای خواص ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی قوی است و برای درمان پسوریازیس پوست سر مفید می باشد.

1 یا 2 حبه سیر را کمی سرخ کرده و با 1/4 فنجان روغن نارگیل یا روغن زیتون مخلوط کنید، سپس آن را برای یک یا دو روز کنار بگذارید. هنگام استفاده مخلوط را روی سر مالیده و یک ساعت بعد بشویید.

یک یا دو بار در هفته انجام شود.

7. زنجبیل

زنجبیل خون را سم زدایی کرده و به دلیل خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی برای درمان پسوریازیس پوست سر استفاده می شود.

1 قاشق چایخوری زنجبیل خشک را داخل 1 فنجان آب داغ بریزید، بعد از چند دقیقه عسل و آب لیمو (هریک به اندازه 1 قاشق چایخوری) را به مخلوط اضافه کرده و بنوشید.

هر روز یک یا دو فنجان میل شود.

8. حنا

حنا دارای خواص خنک کنندگی، ضد قارچ و ضد میکروبی است که PH پوست سر را متعادل کرده و پلاک های پوستی را برطرف می کند.

2 قاشق غذاخوری حنا ارگانیک را با 1 یا 1.5 قاشق غذاخوری روغن نارگیل مخلوط کرده و در صورت نیاز کمی آب به آن اضافه کنید. خمیر حاصل را روی پلاک های پوستی پسوریازیس مالیده و بگذارید چند ساعت بماند سپس با شامپو بشویید.

یک یا دو بار در ماه انجام شود.

هشدار: اگر تا به حال از حنا استفاده نکرده اید حتما تست حساسیت انجام دهید.

9. کره شیا

کره شیا سرشار از تری گلیسرید (چربی) است که فلس های پوست را به شدت مرطوب و نرم می کند تا به راحتی از پوست سر جدا شوند. ویتامین A و E موجود در کره شیا نیز برای درمان پسوریازیس پوست سر و رفع پلاک های پوستی پسوریازیس در قسمت های مختلف بدن مفید است.

کره شیا را ذوب کرده و 1 یا 2 دقیقه روی پوست سر ماساژ دهید. بگذارید شب بماند و روز بعد با شامپو بشویید.

یک یا دو بار در هفته انجام شود.

10. ماست

ماست با مرطوب کردن پوست سر، خارش را تسکین داده و سلول های مرده پوست را پاکسازی می کند.

نصف فنجان ماست ساده روی پوست سر مالیده و بعد از 30 دقیقه با شامپو ملایم بشویید.

یک بار در هفته انجام شود.

توصیه های مهم برای پیشگیری از شدت یافتن بیماری

  • شوره ناشی از پسوریازیس پوست سر با شوره معمولی فرق دارد و ممکن است به صورت فلس های نقره ای رنگ روی پوست سر ظاهر شود، از خارش یا کندن فلس ها و ضایعات پوستی خودداری کنید.
  • پسوریازیس پوست سر شانه کردن موها را دشوار می کند و ممکن است باعث تحریک پوست سر شود. هنگام شانه کردن موها به آرامی می توانید فلس های پوستی را از بین ببرید، برای جلوگیری از عفونت حتما از شانه تمیز برای این کار استفاده کنید.
  • استفاده از شامپوهای مخصوص مانند شامپو کول تار یا حاوی سلنیوم یا اسید سالیسیک برای از بین بردن فلسهای ضخیم روی پوست سر مفید است، درصورتی که فلس ها بسیار ضخیم باشد گاهی لازم است دو بار در روز و به صورت مرتب از این شامپوها استفاده شود. هنگام شستشو باید نواحی را به آرامی با انگشت ها و نه ناخن مالش دهید.

عوارض پسوریازیس پوست سر

خونریزی؛ خاراندن پوست سر یا خراشیدن فلس های پوستی ممکن است با خونریزی همراه باشد.

ریزش مو؛ تاثیر منفی پسوریازیس روی فولیکول های مو، فلس های پوستی شدید و خارش بیش از حد ممکن است باعث ریزش مو شود. برخی روش های درمانی پسوریازیس پوست سر و استرس ناشی از بیماری نیز نقش مهمی در ریزش موها ایفا می کنند.

در صورتی که به این بیماری مبتلا هستید با پزشک معالج درباره راه های ممکن برای جلوگیری از ریزش موی سر مشورت کنید، پزشک ممکن است روش درمان را تغییر داده یا لازم باشد از رنگ کردن مو یا سایر اقدامات زیبایی اجتناب شود.

پسوریازیس پوست سر چه تفاوتی با درماتیت سبوره ای دارد؟

گاهی اوقات پسوریازیس پوست سر با درماتیت سبوره ای پوست سر اشتباه گرفته می شود زیرا برخی علائم آن مشابه بوده و هر دو با خارش سر همراه هستند.

انجام بیوپسی برای تشخیص دقیق عارضه می تواند موثر باشد اما نکته مهم در تشخیص پسوریازیس پوست سر این است که، اغلب بیماران مبتلا به پسوریازیس سر معمولا علائمی در آرنج، لگن یا زانو نیز مشاهده می کنند. در هر حال معمولا برای هر دو بیماری داروهای موضعی یکسانی تجویز می شود.

آیا پسوریازیس پوست سر مسری و واگیردار است؟

خیر این بیماری واگیردار نیست و با تماس پوستی نیز منتقل نمی شود.


در ادامه بخوانید : درمان پسوریازیس ناخن


منبع: healthline medicinenet stylecraze