پسوریازیس ناخن چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟

پسوریازیس ناخن چیست؟

پسوریازیس از بیماری های مزمن پوستی است که ممکن است نواحی مختلف بدن از جمله ناخن های پا یا دست را تحت تاثیر قرار دهد که در این صورت پسوریازیس ناخن (Nail Psoriasis) یا صدف ناخن نامیده شده و با ضخیم شدن ناخن، فرورفتگی یا بلند شدن ناخن از بستر همراه خواهد بود.

عکس پسوریازیس ناخن دست
عکس پسوریازیس ناخن دست

آمار نشان می دهد 95 درصد افراد مبتلا به پسوریازیس ناخن، به پسوریازیس پوست نیز مبتلا هستند و 10 تا 55 درصد افراد مبتلا به پسوریازیس به پسوریازیس ناخن مبتلا خواهند شد.

همچنین به نظر می رسد 80 درصد افراد مبتلا به پسوریازیس در برخی دوره های زندگی با پسوریازیس ناخن درگیر هستند. لازم به ذکر است بیماری پسوریازیس و از جمله پسوریازیس ناخن مسری نمی باشد.

پسوریازیس ناخن همواره با درد همراه نیست اما مشکلاتی از نظر اجتماعی و عملکرد فرد ایجاد خواهد کرد.

افراد مبتلا به پسوریازیس ناخن ممکن است همزمان دچار عفونت قارچی شوند که با درد زیاد و شکنندگی ناخن ها همراه است. در موارد شدیدتر بیمار قادر به حرکت دادن انگشت ها نخواهد بود و در انجام کارهای روزمره یا برداشتن اجسام دچار مشکل می شود.

علت پسوریازیس ناخن

تاکنون علت پسوریازیس ناخن به طور کامل شناخته نشده است اما به نظر می رسد ترکیب برخی عوامل ژنتیکی، سیستم ایمنی و محیطی در ابتلا به این عارضه موثر هستند.

پسوریازیس معمولا افراد یک خانواده را درگیر می کند به طوری که در 40 درصد موارد، بیماری در اقوام درجه اول فرد مبتلا نیز مشاهده می شود. اگر هر دوی پدر و مادر به این عارضه مبتلا باشند خطر ابتلای فرزند تا 75 درصد افزایش می یابد.

جنسیت در ابتلا به پسوریازیس تاثیر ندارد و افراد مسن بیشتر از سایرین به پسوریازیس مبتلا می شوند.

علائم و نشانه های پسوریازیس ناخن

پسوریازیس ناخن معمولا با علایم پوستی همراه است، اگر فرد مبتلا هیچ گونه علائم پوستی نداشته باشد تشخیص بیماری برای پزشک دشوار خواهد شد زیرا علائم اصلی پسوریازیس ناخن بسیار مشابه نشانه های عفونت قارچی ناخن است.

تصویر زیر بخش های مختلف ناخن را نشان می دهد:

عکس بخش های مختلف ناخن
عکس بخش های مختلف ناخن

از جمله علائم پسوریازیس ناخن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تغییر رنگ واضح ناخن به قرمز یا زرد؛ گویی یک قطره خون یا روغن زیر ناخن (plate) دیده می شود.
  • تورفتگی ها روی ناخن یا بخش ماتریکس ناخن؛ این فرورفتگی ها به دلیل از ابین رفتن سلول های سطح ناخن ایجاد می شود.
  • خطوط یا شیارهایی که سراسر ناخن را فرا گرفته و از یک سمت به سمت دیگر (نه از ریشه به نوک) امتداد دارند.
  • نواحی سفید روی ناخن (در بخش plate)
  • ضخیم شدن پوست زیر ناخن؛ این وضعیت ممکن است باعث سست شدن ناخن شود.
  • بلند شدن ناخن از بسنر؛ ممکن است ناحیه سفید در ناخن ایجاد شده و از نوک به سمت ریشه گسترش یابد. در این حالت بستر (bed) ناخن ممکن است عفونی شود.
  • از بین رفتن ناخن؛ سست شدن ناخن باعث ضعیف شدن و شکنندگی ناخن ها شده و ناخن به مرور از بین خواهد رفت.
  • خطوط کوچک سیاه در ناخن از سمت نوک به کوتیکول
  • قرمز شدن ناحیه کمرنگ هلالی شکل در ته ناخن؛ این مسئله به خاطر تجمع مویرگی در این ناحیه رخ می دهد.
  • آرتریت انگشتان به همراه تغییر ناخن؛ در 53 تا 86 درصد افراد مبتلا به آرتریت پسوریازیس، ناخن ها نیز تحت تاثیر قرار می گیرند.
  • پسوریازیس ناخن ممکن است به همراه قارچ ناخن یا التهاب پوست اطراف لبه های ناخن رخ دهد.

تشخیص پسوریازیس ناخن

در صورت مشاهده تغییر رنگ در ناخن ( نقاط سفید یا زرد رنگ)، فرورفتگی یا عفونت و درد ناخن لازم است فرد به پزشک مراجعه کند.

اگر این تغییرات در ناخن های فرد مبتلا به پسوریازیس ایجاد شده باشد، ابتلا به پسوریازیس ناخن کاملا واضح است. در سایر موارد پزشک احتمالا با بیوپسی مقداری از پوست زیر ناخن را نمونه برداری می کند.

اخیرا راه جدیدی برای تعیین میزان آسیب ناخن ها توسط پسوریازیس ابداع شده که در آن با استفاده از شاخص شدت پسوریازیس ناخن (NAPSI) میزان آسیب ناخن ها به منظور تعیین اثربخشی درمان ها سنجیده می شود.

نکته: برای تشخیص سریع تر پسوریازیس ناخن، اگر یکی از اعضای خانواده فرد به بیماری پسوریازیس مبتلا است مهم است که پزشک از این مسئله آگاه شود.

درمان پسوریازیس ناخن

در حال حاضر درمان پسوریازیس ناخن پا و دست شناخته نشده و روش های درمانی مختلف به منظور کاهش علائم و بهبود ظاهر ناخن ها انجام می شود.

دارو و پماد پسوریازیس ناخن

1. کرم و پمادهایی همچون استروئیدها، ویتامین A موضعی (تزاروتن)، مشتقات ویتامین D (کلسپتروژن، کالسیپوتریول یا کلسیتیرول) و داروهای آنتیبابولیت (مانند 5-فلورو کورسیل سیکلوسپورین)؛ این پمادها روی ناخن و اطراف آن اعمال می شود.

2. تزریق دارو؛ ممکن است از تزریق استروئیدها یا کورتیزون به ناحیه پوست زیر ناخن استفاده شود. تزریق احتمالا موثرتر از پمادهای استروئیدی می باشد.

3. PUVA؛ این روش ترکیبی از داروهای تجویزی، پسورالن و قرار گرفتن در معرض نور ماورا بنفش است.

4. درمان سیستمیک؛ این روش زمانی انجام می شود که بیمار علائم پوستی و آرتریت را همزمان داشته یا علائم پوستی و ناخن بسیار شدید باشد. در روش سیستمیک داروی مورد استفاده در سراسر بدن پخش می شود و اغلب به صورت قرص یا تزریقی است.

مانند قرص های متوترکسات یا سیکلوسپورین، تزریق اتانرسپت (انبرل)، آدالیمیباب (هومیرا)، ixekizumab ، سکوکینوماب (کوسنتیکس) و ماستکینوماب (استلارا)

نکته: اگر پسوریازیس ناخن با قارچ ناخن همراه باشد از داروی ضدقارچ نیز استفاده می شود.

برداشتن ناخن و عمل جراحی

در صورتی که سایر روش های درمانی موثر نباشد ممکن است نیاز به عمل جراحی و برداشتن ناخن باشد، این عمل با بی حسی موضعی همراه است.

پزشک ممکن است اقدام به برداشتن بخشی از ناخن آسیب دیده کند که می تواند به صورت شیمیایی یا با عمل جراحی انجام شود، در روش شیمیایی از پماد مخصوص استفاده می شود که پس از هفت روز باعث افتادن ناخن بدون خونریزی می شود.

حتی پس از اثربخشی درمان، بهبود علائم مدت ها طول می کشد زیرا رشد یک ناخن جدید بین 8 تا 12 ماه لازم دارد.


همچنین بخوانید : پسوریازیس پوست سر چیست؟


درمان گیاهی و خانگی پسوریازیس ناخن

1. مراقبت از ناخن ها

بهترین راه جلوگیری از پیشرفت بیماری مراقبت از ناخن ها می باشد. حتما همیشه ناخن ها را کوتاه نگه داشته و لبه های آن را صاف کنید. هنگام تماس با مواد شیمیایی، شستشو و آشپزی دستکش به دست کنید، قبل از پوشیدن دستکش یا جوراب لای انگشت ها را خشک کنید.

2. روغن نارگیل

افراد مبتلا به پسوریازیس ناخن باید همیشه بخصوص بعد از تماس دست با آب، ناخن ها را مرطوب کنند. روغن نارگیل از بهترین مرطوب کننده های طبیعی است.

چند بار در روز مقداری روغن نارگیل روی ناخن، کوتیکول و پوست ناخن بمالید یا 3 یا 4 قطره روغن پونه کوهی و 1 قاشق غذاخوری روغن نارگیل ذوب شده را با هم مخلوط و روی ناخن ماساژ دهید. بعد از 10 دقیقه با آب ولرم شسته و خشک کنید.

این کار را دو بار در روز و برای چند هفته انجام دهید.

3. گلیسیرین

گلیسیرین علاوه بر مرطوب کردن پوست، رطوبت را برای چند ساعت در پوست نگه می دارد.

مقدار یکسان گلیسیرین و آب را مخلوط کرده و روی ناخن و پوست اطراف آن اعمال کنید. تا هر زمان که امکان دارد منتظر بمانید سپس با آب بشویید.

این کار را دو تا سه بار در روز انجام دهید.

4. آلوئه ورا

آلوئه ورا برای رفع خشکی و شکنندگی ناخن ها مفید است، رطوبت پوست را حفظ کرده، التهاب را برطرف می کند و از ترک خوردن و قرمزی ناخن جلوگیری می کند.

مقداری ژله آلوئه ورا را به بستر ناخن و اطراف آن مالیده و بگذارید کاملا جذب پوست شود. سه یا چهار بار در روز از این روش استفاده کنید.

5. روغن درخت چای

برای کاهش خطر بروز عفونت قارچی که از عوارض شایع پسوریازیس ناخن است، ماده ای بهتر از روغن درخت چای یافت نمی شود!

دو بار در روز 5 یا 6 قطره روغن درخت چای را داخل وان حمام یا کاسه پر از آب ریخته و به مدت 15 دقیقه ناخن ها را داخل آن قرار دهید. در پایان ناخن ها را کاملا خشک کنید.

یا 1 قاشق غذاخوری روغن نارگیل و 5 قطره روغن درخت چای را مخلوط کرده و با توپ پنبه روی ناخن بمالید. بعد از 10 دقیقه با آب ولرم بشویید. سپس ناخن را خشک کرده از لوسیون مرطوب کننده استفاده کنید.

دو یا سه بار در روز از این روش استفاده کنید.

6. سرکه سیب

سرکه سیب از گسترش عفونت جلوگیری کرده و به کاهش علائم کمک می کند.

1 قاشق چایخوری سرکه سیب را با 1 لیوان آب مخلوط و دو بار در روز بنوشید.

یا سرکه سیب و آب را به نسبت 1 به 3 با هم مخلوط کرده و ناخن ها را به مدت 10 تا 15 دقیقه داخل آن قرار دهید. سپس ناخن را کاملا خشک کنید.

برای نتیجه گرفتن، لازم است یک بار در روز و برای چند هفته از این روش استفاده کنید.

7. کره شیا

کره شیا حاوی ویتامین A و E و اسیدهای چرب ضروری است که به حفظ رطوبت ناخن و سلامت آن کمک کرده و برای ناخن های خشک و شکننده عالی است.

مقدار اندکی کره شیا را به ناخن ها مالیده و صبح روز بعد بشویید. هر روز از این روش استفاده کنید.

8. نور خورشید

قرار گرفتن در معرض نور خورشید به درمان پسوریازیس ناخن کمک می کند. زیرا اشعه ماورا بنفش باعث کاهش سرعت تولید و ریزش سلول های پوست شده و ویتامین D باعث افزایش ایمنی بدن در برابر عفونت می شود.

هر روز صبح به مدت 10 تا 15 دقیقه ناخن های خود را در معرض نور خورشید قرار دهید، برای جلوگیری از آفتاب سوختگی یا سرطان پوست در ساعت هایی که آفتاب شدید است این کار را انجام ندهید.

پیشگیری از پسوریازیس ناخن

پسوریازیس به شدت تحت تاثیر ژنتیک است و پیشگیری از آن امکان پذیر نیست اما برای جلوگیری از شدت یافتن علائم و درگیر شدن ناخن ها، توصیه می شود تا حد امکان ناخن ها را خشک نگه داشته و از آسیب آن ها جلوگیری کنید.


در ادامه بخوانید : درمان عفونت قارچی ناخن پا


منبع: emedicinehealth top10homeremedies