ریشه و حکایت ضرب المثل قوز بالا قوز + معنی اصطلاح و کاربرد آن

داستان ضرب المثل قوز بالای قوز
حکایت ضرب المثل قوز بالای قوز

ضرب المثل ” قوز بالا قوز ” زمانی به کار می رود که شخصی بدون حل مشکلات قبلی در گیر مشکل جدید شده و در شرایط سخت تری قرار بگیرد.

برخی اوقات این مشکل جدید نتیجه ی اشتباه خود فرد بوده و در واقع به جای این که فرد بتواند مشکلاتش را حل کند از راه حل های نا درستی استفاده می کند که باعث بروز مشکل جدید می شود، در این صورت نه تنها مشکلات قبلی هنوز پا برجاست بلکه مشکل جدیدی نیز اضافه شده و همه چیز آشفته تر می شود.

به وجود آمدن هم زمان چندین مشکل باعث درماندگی و گره خوردن تمامی کار های فرد شده و ” قوز بالا قوز” کنایه از بدبختی او می باشد.

داستان ضرب المثل قوز بالا قوز

شخصی از اهالی شهری بر روی کمرش قوزی داشت، و به خاطر این قوز بسیار غصه می خورد و همیشه مورد تمسخر و آزار دیگران قرار می گرفت.

او مجبور بود صبح های زود به حمام که در آن زمان عمومی بود، برود تا کسی او را ندیده و مسخره نکند.

در یکی از شب های مهتابی که هوا بسیار روشن بود قوزی از خواب بیدار شد و به خیال این که صبح شده آماده شد تا به حمام برود.

مرد قوزی بقچه اش را جمع کرد و راهی حمام شد اما زمانی که به حمام رسید از گرمخانه صدایی شنید، او توجهی به صدا ها نکرد و لباس هایش را در آورد و تنهایی وارد خزینه شد.

در خزینه دید که تعداد زیادی مشغول رقص و شادی و آواز بوده و انگار که عروسی داشته باشند همه شاد و خوشحال هستند.

او هم از این کار خوشش آمد، به جمعیت ملحق شد و همراه دیگران شروع به آواز خواندن و رقصیدن کرد.

کمی که گذشت دید آن ها به جای پا سم دارند و این افراد غیر عادی هستند، فهمید که آن ها انسان نیستند و این مراسم عروسی اجنه است و آن ها داماد خود را به حمام آورده اند.

مرد قوزی با این خیلی ترسیده بود اما به روی خودش نیاورد و به شادی ادامه داد.

اجنه نیز متوجه غیر عادی بودن مرد قوزی شده بودند و می دانستند او انسان است اما از او خوش شان آمده بود به همین خاطر نشان ندادند که قوزی از آن ها نیست.

هنگامی که جشن تمام شد و وقت رفتن رسید آن ها به قوزی گفتند ما از تو خوشمان آمده اگر خواسته ای داری بگو تا برایت انجام دهیم.

قوزی که همیشه یک خواسته داشت رو به آن ها کرد و گفت: اگر می توانید قوز کمر مرا از بین ببرید.

اجنه خواسته ی قوزی را بر آورده کردند و قوز کمرش را از بین بردند، سپس او با خوشحالی به خانه برگشت.

فردای آن روز قوزی، دوستش که او هم قوزی بر روی کمر داشت را دید، دوستش با تعجب او را نگاه کرد و پرسید چه طور شد که قوزت از بین رفت؟

قوزی با خوشحالی تمام ماجرای دیشب را برای دوستش تعریف کرد، و دوستش تصمیم گرفت چند شب بعد به حمام رفته و از اجنه در خواست کند قوز او را نیز از بین ببرند.

چند شبی گذشت و در یکی از شب ها قوزی دوم وسایلش را جمع کرد و به حمام رفت.

او دید باز هم عده ای اجنه آن جا جمع شده اند، با دیدن آن ها شروع به رقص و آواز کرد، اما نمی دانست که آن شب یکی از بزرگان اجنه مرده است و آن ها ناراحت هستند.

اجنه از کار قوزی دوم بسیار عصبانی شدند و به تلافی کار او، قوز مرد اول را نیز روی قوز او گذاشتند.

قوزی دوم با ناراحتی گفت : عجب کار اشتباهی کردم، دیدی چه به روزم آمد، قوز بالای قوزم شد!

شعر زیر نیز درباره ی همین ماجرا سروده شده است.

شبی گوژ پشتی به حمام شد
عروسی جن دید و گلفام شد
به شادی به نام نکو خواند شان
برقصید و خندید و خنداند شان
ز پشت وی آن گوژ بر داشتند
ورا جنـّیان دوست پنداشتند
شبی سوی حمام جنـّی دوید
دگر گوژ پشتی چو این را شنید
که هر یک ز اهلش دل افسرده بود
در آن شب عزیزی ز جن مرده بود
نهاد آن نگونبخت شادان قدم
در آن بزم ماتم که بد جای غم
نهادند قوزیش بالای قوز
ندانسته رقصید دارای قوز
خر است آن که هر کار هر جا کند
خردمند هر کار بر جا کند

اصطلاح قوز بالای قوز به انگلیسی : double whamming