مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چیست و چگونه درمان می شود؟

مسمومیت با ایزوپروپیل الکل
مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چیست؟ | علائم مسمومیت | علت | روش های تشخیص | درمان | پیشگیری | در صورت مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چه کارهایی انجام دهیم؟

ایزوپروپیل الکل که به نام ایزوپروپانول نیز شناخته شده یک ماده شیمیایی است که اغلب در الکل مالشی، ضد عفونی کننده های دست و بعضی محصولات پاک کننده یافت می شود.

مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چیست؟

مسمومیت با ایزوپروپیل الکل زمانی رخ می دهد که کبد قادر به کنترل میزان ایزوپروپیل الکل در بدن نباشد.

مصرف ایزوپروپیل الکل ممکن است عمدی یا تصادفی باشد، برخی افراد برای مست شدن آن را می نوشند و برخی دیگر به قصد خودکشی از این الکل مصرف می کنند که می تواند به مسمومیت سریع در فرد منجر شود.

علائم مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

علائم مسمومیت با ایزوپروپیل الکل با توجه به نوع و شدت مسمومیت متفاوت است، گاهی بلافاصله بعد از مصرف ایجاد شده و گاهی ظاهر شدن آن چند ساعت طول می کشد.

این علائم شامل موارد زیر می باشد:

  • درد معده
  • گیجی
  • سرگیجه
  • کند شدن تنفس
  • فشار خون پایین
  • ضربان قلب سریع
  • دمای پایین بدن
  • لکنت زبان
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • واکنش های غیر ارادی بی پاسخ
  • درد یا سوزش گلو
  • کما

مسمومیت با ایزوپروپیل الکل نیاز به مراقبت های فوری پزشکی دارد. اگر شما یا یکی از اطرافیان دچار این مسئله شده لازم است سریع با اورژانس تماس بگیرید.

علت مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

بدن انسان می تواند مقادیر کم ایزوپروپیل الکل را کنترل و دفع کند، در واقع کلیه ها تقریبا 20 تا 50 درصد ایزوپروپیل الکل را از بدن دفع می کنند و بقیه آن نیز توسط آنزیم های دهیدروژناز الکل به استون تجزیه می شود، دفع استون نیز از طریق ریه ها و کلیه ها صورت می گیرد.

اما زمانی که مقدار ایزوپروپیل الکل مصرفی بیشتر از مقدار قابل تحمل بدن باشد – حدود 200 میلی لیتر برای یک بزرگسال – مسمومیت رخ می دهد.

سوء مصرف ایزوپروپیل الکل که مسمومیت را به دنبال دارد می تواند به صورت خوراکی یا استنشاقی باشد.

اما چرا افراد دچار سوء مصرف این ماده خطرناک می شوند؟

1. نوشیدن ایزوپروپیل الکل باعث ایجاد حالت مستی در فرد می شود و به همین دلیل برخی افراد اقدام به خرید و نوشیدن محصولات حاوی ایزوپروپیل الکل می کنند.

2. ایزوپروپیل الکل ماده اصلی بسیاری از محصولات پاک کننده خانگی است. این محصولات به آسانی در دسترس هستند و به همین دلیل افراد ممکن است به طور تصادفی آن را مصرف یا استنشاق کنند.

3. به دلیل در دسترس بودن این ماده گاهی برخی افراد برای خودکشی از آن استفاده می کنند.

4. افرادی که داروهای ضد افسردگی مصرف می کنند بیشتر از سایرین در معرض مسمومیت با ایزوپروپیل الکل قرار دارند زیرا برخی داروهای ضد افسردگی خاص اثر ایزوپروپیل الکل را افزایش می دهند، در این صورت مصرف حتی مقادیر کوچک آن نیز کشنده خواهد بود. یکی از این گروه داروها مهار کننده های مونوآمین اکسیداز هستند که می توانند یک واکنش خطرناک ایجاد کنند.

5. کودکان نیز مستعد مسمومیت ایزوپروپیل الکل هستند زیرا اغلب اشیای اطراف خود را به دهان برده و مایعات مختلف را می نوشند، به همین دلیل بسیار مهم است محصولات حاوی این ماده را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.

پیشگیری از خودکشی

اگر فکر می کنید فردی به قصد خودکشی از این ماده استفاده کرده یا قصد دارد به خود یا دیگران آسیبی برساند فورا با اورژانس یا مراکز مرتبط تماس گرفته و تا آن زمان کنار فرد بمانید.

تشخیص مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

پزشک برای بررسی علائم حیاتی فرد ابتدا معاینه فیزیکی انجام می دهد و به دنبال نشانه های قرار گرفتن در معرض ایزوپروپیل الکل از جمله آسیب پوستی می گردد.

همچنین ممکن است در طول معاینه سوالات زیر را بپرسد:

  • مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چگونه رخ داده؟ از طریق نوشیدن یا پاشیده شدن آن روی فرد؟
  • چه نوع محصولی باعث این مسئله شده است؟
  • هدف از نوشیدن یا سوء مصرف ایزوپروپیل الکل چه بوده؟ آیا عمدی بوده یا اتفاقی؟
  • فرد چه داروهایی مصرف می کند؟ آیا در محصول مورد نظر اتیل الکل نیز وجود داشته؟

برای تشخیص دقیق ممکن است نیاز به انجام آزمایش های خون زیر باشد:

  • آزمایش شمارش کامل خون برای یافتن علائم عفونت یا آسیب به سلول های خونی
  • تست بررسی سطح الکترولیت سرم برای تشخیص کم آبی بدن
  • غربالگری سم شناسی برای تعیین غلظت ایزوپروپیل الکل در خون
  • در برخی موارد اکو برای تست عملکرد قلب

درمان مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

هدف از درمان مسمومیت این است که الکل به طور کامل از بدن فرد دفع شده و اندام های بدن به درستی کار کنند.

درمان مسمومیت با ایزوپروپیل الکل می تواند شامل موارد زیر است:

  • دیالیز که ایزوپروپیل الکل و استون را از خون خارج کند
  • جایگزینی مایعات که در صورت کمبود آب بدن ممکن است استفاده شود
  • اکسیژن درمانی که به ریه ها اجازه می دهد تا سریع تر این ماده را دفع کنند

پیشگیری از مسمومیت با ایزوپروپیل الکل

برای جلوگیری از بروز مسمومیت از مصرف خوراکی هر گونه محصول حاوی ایزوپروپیل الکل اجتناب کنید و این محصولات را از دسترس کودکان دور نگه دارید. از جمله:

  • اکثر محصولات پاک کننده خانگی
  • رقیق کننده های رنگ
  • الکل مالشی
  • عطرها

توجه داشته باشید:

پوشیدن دستکش و جلوگیری از استنشاق بخار ایزوپروپیل الکل هنگام استفاده از محصولات حاوی این ماده مانند پاک کننده ها اهمیت زیادی دارد.

افرادی که در آزمایشگاه ها یا کارخانه هایی کار می کنند که از ایزوپروپیل الکل در آن ها استفاده می کنند باید بسیار محتاط باشند. قرار گرفتن مکرر پوست در معرض مقادیر زیاد ایزوپروپیل الکل می تواند به مسمومیت منجر شود.

در صورت مسمومیت با ایزوپروپیل الکل چه کارهایی انجام دهیم؟

در این شرایط هرگز نباید خودتان را مجبور به استفراغ کردن کنید زیرا این کار می تواند به مری آسیب بزند.

اگر شما یا یکی از اطرافیان دچار مسمومیت با ایزوپروپیل الکل شده ابتدا با اورژانس تماس گرفته و سپس کارهای زیر را انجام دهید:

  • مقدار زیادی آب بنوشید تا به بدن در دفع الکل کمک کند، اگر دچار علائمی هستید که نوشیدن آب را دشوار می کند مانند درد گلو یا کاهش هوشیاری، این کار را انجام ندهید
  • اگر ماده شیمیایی روی پوست یا چشم ها پاشیده شده به مدت 15 دقیقه ناحیه را با آب بشویید

منبع: healthline