موارد مصرف و عوارض جانبی قرص لووتیروکسین چیست؟

قرص لووکسین
قرص لووکسین

موارد مصرف | نحوه مصرف | عوارض جانبی | موارد احتیاطی | تداخل دارویی | دوز مصرف | اشکال دارویی

لووتیروکسین چیست؟

لووتیروکسین (با نام انگلیسی: Levothyroxine و نام تجاری: سین تیروئید) از داروهای تجویزی برای درمان کم کاری تیروئید است که هورمون تیروئید را جایگزین کرده و افزایش می دهد.

هورمون تیروئید نقش مهمی در تنظیم سطح انرژی و متابولیسم پروتئین، چربی ها و کربوهیدرات ها دارد و در میزان رشد و نمو فرد تاثیرگذار است، این هورمون برای انجام فعالیت های فیزیکی و روانی افراد و همچنین رشد طبیعی فیزیکی و ذهنی کودکان ضروری است.

کم کاری تیروئید باعث کاهش تولید هورمون تیروئید و سطح آن در بدن شده که از علائم آن می توان به کاهش رشد، صحبت کردن کند، از دست دادن انرژی، افزایش وزن، خستگی، ریزش مو، خشکی پوست، درد عضلانی، ضربان قلب کند، یبوست، افزایش حساسیت به سرما اشاره کرد.

غده تیروئید مسئول ترشح هورمون تیروئید است اما گاهی به دلایل مختلف از جمله کاهش طبیعی ترشح این هورمون، آسیب و کم کاری تیروئید به دلیل پرتو درمانی، مصرف برخی داروهای خاص یا برداشتن این غده طی عمل جراحی سطح این هورمون در بدن کاهش می یابد.

داروی لووتیروکسین باعث افزایش تولید هورمون تیروئید شده و به کاهش علائم کمک می کند.

موارد مصرف لووتیروکسین

از لووتیروکسین معمولا برای درمان موارد زیر استفاده می شود:

  • کم کاری تیروئید
  • پیشگیری و درمان گواتر (بزرگ شدن غده تیروئید) به دلیل عدم تعادل هورمونی، پرتو درمانی، عمل جراحی یا سرطان
  • سرطان تیروئید

نکته: این دارو نباید برای درمان ناباروری استفاده شود مگر آن که علت ناباروری کمبود تیروئید باشد.

نحوه مصرف لووتیروکسین

قبل از شروع مصرف لووتیروکسین حتما برچسب آن را با دقت مطالعه کنید، این دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید که معمولا روزی یک بار با معده خالی – 30 دقیقه تا 1 ساعت قبل از صبحانه – می باشد.

این دارو را با یک لیوان آب کامل میل کنید مگر آن که پزشک دستور دیگری داده باشد.

هنگام مصرف کپسول لووتیروکسین آن را کامل بلعیده و از نصف کردن، خرد یا جویدن دارو خودداری کنید، افرادی که نمی توانند کل کپسول را ببلعند (از جمله کودکان یا نوزادان) باید از قرص استفاده کنند.

برای کودکان و نوزادانی که نمی توانند قرص را به طور کامل ببلعند می توانید قرص را خرد کرده و با 1 تا 2 قاشق چایخوری (5 تا 10 میلی لیتر) آب ترکیب کنید و با قاشق یا قطره چکان به کودک بدهید. توصیه می شود قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت کرده و از مصرف محلول دارو که از قبل تهیه شده خودداری کنید.

لووتیروکسین معمولا به صورت خوراکی تجویز می شود، در مواردی که فرد قادر به مصرف خوراکی این دارو نباشد از لووتیروکسین تزریقی استفاده خواهد شد.

از قطع ناگهانی لووتیروکسین بدون مشورت با پزشک اجتناب کنید، تیروئید درمانی معمولا تا پایان عمر ادامه دارد.

بدون مشورت با پزشک برند قرص خود را تغییر ندهید.

برخی داروهای خاص از جمله کلستیرامین، کلستیپول، کلسولام، آنتی اسیدها، سوکرالفات، سایمتیکون، آهن، سدیم پلی استایرن سولفونات، مکمل های کلسیم، اورلیستات، سولامر و غیره می توانند روی میزان جذب هورمون تیروئید در بدن تاثیر منفی گذاشته و آن را کاهش دهند. اگر در حال حاضر این داروها را مصرف می کنید حداقل 4 ساعت بین مصرف آن ها و لووتیروکسین فاصله بیندازید.

ممکن است چند هفته تا اثربخشی دارو طول بکشد، اگر بعد از این مدت علائم تشدید شده و یا ادامه داشته باشد با پزشک مشورت کنید.

حتی اگر مدتی بعد از مصرف دارو علائم بیماری از بین برود از قطع خودسرانه آن اجتناب کنید زیرا در اغلب موارد لازم است مصرف لووتیروکسین تا پایان عمر ادامه داشته باشد.

برای اندازه گیری محلول لووتیروکسین از قاشق مخصوص دوز استفاده کنید.

عوارض جانبی لووتیروکسین

در صورت بروز علائم آلرژیک به لووتیروکسین از جمله کهیر، تنفس مشکل، ورم صورت، لب ها، زبان یا گلو به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت بروز علائم زیر بعد از مصرف این دارو با پزشک تماس بگیرید:

  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • درد قفسه سینه، تنگی نفس
  • تب، گر گرفتگی، تعریق
  • لرز یا احساس غیر طبیعی سرما
  • ضعف، خستگی، مشکلات خواب (بی خوابی)
  • مشکلات حافظه، احساس افسردگی یا تحریک پذیری
  • سردرد، گرفتگی ساق پا، درد عضلانی
  • احساس عصبی بودن یا تحریک پذیری
  • خشکی پوست یا مو و / یا ریزش مو
  • تغییر در دوره قاعدگی
  • استفراغ، اسهال، تغییر اشتها، تغییر وزن

عوارض جانبی شایع لووتیروکسین شامل موارد زیر می باشد:

  • ضعف عضلانی
  • سردرد، گرفتگی ساق پا
  • عصبی بودن، مشکل خواب
  • اسهال
  • راش های پوستی، ریزش مو جزئی

 

موارد ذکر شده لیست کامل عوارض جانبی لووتیروکسین نمی باشد، توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم مشکوک با پزشک مشورت کنید.

همه چیز درباره قرص لووتیروکسین
همه چیز درباره قرص لووتیروکسین

موارد احتیاطی مصرف لووتیروکسین

  • قبل از مصرف لووتیروکسین اگر به این دارو حساسیت دارید یا از هرگونه حساسیت دارویی دیگر رنج می برید با پزشک مشورت کنید.
  • تاریخچه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید به خصوص اگر سابقه ابتلا به اختلالات یا بیماری های زیر را دارید:

– افزایش هورمون تیروئید (تیروتوکسیکوز)
– کاهش عملکرد غده آدرنال یا فوق کلیوی
– بیماری قلبی از جمله بیماری عروق کرونر قلبی، ضربان قلب نامنظم
– اختلالات لخته شدن خون
– فشار خون بالا
– دیابت
– بیماری کلیوی
– کم خونی
– پوکی استخوان یا کمبود چگالی مواد معدنی استخوانی بدن
– ندول تیروئید
– اختلالات مربوط به غده هیپوفیز

  • مصرف لووتیروکسین در افراد مبتلا به دیابت ممکن است قند خون را تحت تاثیر قرار دهد، لازم است به صورت مرتب قند خون کنترل شده و در صورت بروز علائمی همچون افزایش تشنگی یا ادرار، لرزش، تعریق غیر معمول، سرگیجه یا گرسنگی سریعا به پزشک مراجعه شود.
  • اگر اخیرا پرتو درمانی همراه با ید انجام داده اید حتما به پزشک اطلاع دهید.
  • قبل از عمل جراحی لیست کلیه داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک یا دندانپزشک قرار دهید.
  • کودکان ممکن است نسبت به برخی عوارض جانبی این دارو از جمله سردرد، تغییر بینایی و درد لگن یا پا حساس تر باشند.
  • بالا بودن سطح تیروئید ممکن است تاثیر منفی روی رشد استخوانی و قد در بزرگسالی داشته باشد، حتما به صورت مرتب با پزشک ملاقات داشته و آزمایش بدهید.
  • افراد مسن نسبت به برخی عوارض دارو به خصوص ضربان قلب سریع، کوبنده یا نامنظم حساس تر هستند.

لووتیروکسین در بارداری

اطلاعات موجود نشان داده مصرف این دارو در دوران بارداری امکان پذیر است و از آن جا که کمبود هورمون تیروئید در این دوران ممکن است به مادر و جنین آسیب برساند نباید مصرف این دارو قطع شود، با این حال اگر باردار هستید به پزشک اطلاع دهید زیرا ممکن است نیاز به تغییر و تعدیل دوز دارو باشد.

لووتیروکسین در شیردهی

لووتیروکسین از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود اما بعید است به نوزاد آسیب برساند، با این وجود توصیه می شود قبل از شیردهی با پزشک مشورت کنید.

لووتیروکسین برای کودکان

تجویز لووتیروکسین در کودکان براساس وزن می باشد و در صورتی که کودک اضافه وزن یا کاهش وزن داشته باشد ممکن است نیاز به تغییر دوز دارو توسط پزشک باشد.

از مصرف خودسرانه قرص لووتیروکسین در کودکان خودداری کنید.

لووتیروکسین و لاغری

از مصرف لووتیروکسین برای درمان چاقی یا مشکلات وزن اجتناب کنید. استفاده اشتباه از لووتیروکسین ممکن است به عوارض جانبی خطرناک یا حتی مرگ منجر شود به خصوص اگر داروهای دیگر لاغری یا کاهش اشتها نیز به همراه آن مصرف شود.

تداخل دارویی لووتیروکسین

برخی داروها که ممکن است با لووتیروکسین تداخل داشته باشند عبارتند از:

  • آمفتامین ها
  • آسپرین
  • رقیق کننده های خون مانند وارفارین (کومادین)
  • داروهای ضد افسردگی یا داروهایی که برای درمان اضطراب استفاده می شود
  • داروهای قلبی مانند متوپرولول (لوپرسور)، پروپرانولول (ایندرال) و دیگوکسین (لانوکسین)
  • داروهای ضد تشنج مانند فنی توئین (دیلانتین)
  • استروژن ها و داروهای ضد بارداری خوراکی
  • داروهای دیابت شامل انسولین

از مصرف محصولاتی که باعث کاهش جذب لووتیروکسین در بدن می شوند از جمله آب گریپ فروت، فرمول سویای نوزادان، آرد سویا، گردو و غذاهای پر فیبر به همراه این دارو اجتناب کنید.

دوز مصرف لووتیروکسین

دوز مصرف لووتیروکسین با توجه به سن، وزن، وضعیت پزشکی، نتایج آزمایش و پاسخ به درمان توسط پزشک تعیین می شود.

در صورتی که دوز مصرف لووتیروکسین زیاد باشد سطح تیروئید بیش از حد افزایش یافته و می تواند به مشکلات قلبی و از دست دادن استخوان ها منجر شود.

پزشک ممکن است از دوز کم شروع کرده و به مرور مقدار دارو را افزایش دهد تا زمانی که هورمون تیروئید به سطح طبیعی خود برسد.

زمانی که دوز مصرف مناسب مشخص شود دیگر نیازی به مراجعه مکرر به پزشک نمی باشد و معمولا تا سال ها دوز مصرف تغییری نخواهد کرد مگر در خانم های باردار، افراد مبتلا به بیماری قلبی یا کسانی که از هورمون درمانی جایگزین استفاده می کنند.

در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف لووتیروکسین به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

مصرف بیش از حد لووتیروکسین

از جمله علائم اوردوز لووتیروکسین می توان به سردرد، گرفتگی پا، لرزش، احساس عصبی بودن یا تحرک پذیری، درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضربان قلب سریع یا کوبنده، سردرگمی، شوک، کما و مرگ اشاره کرد.

در صورت مصرف بیش از حد و بروز علائم اوردوز، غش کردن یا مشکلات تنفسی سریع به اورژانس مراجعه کنید.

اشکال دارویی لووتیروکسین

قرص لوکسین 0.1 میلی گرم
قرص لوکسین 50 میکرو گرم
قرص ال-تیروکس 50 و 100 میکروگرم
قرص یوتیروکس 50 و 100 میکروگرم
قرص لووتین 0.1 میلی گرم
قرص لووتین 0.1 میلی گرم

منابع: webmd drugs everydayhealth