موارد مصرف و عوارض جانبی هالوپریدول چیست؟

عوارض و نحوه مصرف هالوپریدول
عوارض و نحوه مصرف هالوپریدول

داروی هالوپریدول چیست؟ | موارد مصرف | نحوه مصرف | عوارض جانبی | موارد احتیاطی | هالوپریدول و لاغری | تداخل دارویی | دوز مصرف | اشکال دارویی

هالوپریدول از داروهای ضد روان پریشی است که برای درمان اختلالات روانی اسکیزوفرنی و اختلالات اسکیزوافکتیو تجویز می شود و به کاهش علائم آن ها کمک می کند. این دارو در کنار مزیت های فراوان می تواند عوارض خطرناکی نیز به دنبال داشته باشد.

برای آشنایی با اطلاعات دارویی کامل هالوپریدول در ادامه مطلب با کوکا همراه باشید.

هالوپریدول چیست؟

هالوپریدول (با نام انگلیسی: Haloperidol و نام تجاری: هالدول) از داروهای ضد روان پریشی است که با ایجاد تعادل در برخی مواد طبیعی مغز (انتقال دهنده های عصبی) عمل کرده و برای درمان برخی اختلالات روحی و روانی از جمله اسکیزوفرنی و اختلالات اسکیزوافکتیو استفاده می شود.

اسکیزوفرنی نوعی بیماری روانی است که با علائمی همچون آشفتگی در تفکر، احساسات غیر طبیعی و توهم همراه می باشد.

موارد مصرف هالوپریدول

هالوپریدول ممکن است برای بهبود علائم و درمان موارد زیر تجویز شود:

  • وضوح فکری و کمتر عصبی شدن در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی
  • پیشگیری از خودکشی در افرادی که ممکن است به خود آسیب برسانند
  • کاهش پرخاشگری و تمایل به صدمه زدن به دیگران
  • کاهش افکار منفی و توهم
  • درمان تیک حرکتی و گفتاری در مبتلایان به سندرم تورت یا اختلال تیک
  • بهبود مشکلات رفتاری شدید در کودکان بیش فعال زمانی که سایر درمان ها موثر نبوده است
  • بهبود وضعیت افرادی که دچار اضطراب حاد هستند (در کوتاه مدت)

توجه: هالوپریدول اغلب در شرایط روان پزشکی اورژانسی تجویز می شود.

نکته مهم: داروی هالوپریدول ممکن است با اسامی تجاری گوناگونی در بازار عرضه شود که در این مطلب تنها به یکی از آن ها اشاره شده است.

نحوه مصرف هالوپریدول

هالوپریدول به صورت خوراکی با یا بدون غذا طبق دستور پزشک مصرف می شود.

دوز مصرف بر اساس شرایط پزشکی و واکنش بدن به درمان بستگی دارد. برای اثربخشی کامل توصیه می شود آن را به طور مرتب مصرف کنید.

از قطع دارو بدون مشورت با پزشک اجتناب کنید، قطع ناگهانی هالوپریدول می تواند برخی شرایط بیماری را تشدید کند. پزشک معمولا برای قطع مصرف به تدریج دوز را کاهش می دهد.

در صورتی که پس از مدتی علائم کاهش نیافته یا بدتر شود به پزشک اطلاع دهید.

عوارض جانبی هالوپریدول

در صورت بروز علائم آلرژیک همچون کهیر، مشکل تنفسی، ورم صورت، لب ها، زبان یا گلو با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت بروز علائم زیر بعد از مصرف هالوپریدول بلافاصله با پزشک تماس بگیرید:

  • حرکات غیر ارادی عضلانی در صورت یا حرکات چشمی
  • گرفتگی عضلانی در گردن، تنگی گلو، مشکل بلع
  • تغییرات سریع در خلق و خو یا رفتار
  • ضربان قلب سریع یا کوبنده، لرزش در قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه ناگهانی مانند حالت غش کردن
  • سرفه خلط دار، درد قفسه سینه، احساس تنگی نفس
  • کاهش تعداد گلبول های سفید خون با علائم تب، لرز، زخم دهان، زخم پوستی، گلو درد، سرفه، مشکل تنفسی
  • واکنش شدید سیستم عصبی با علائم عضلات بسیار سفت شده، تب بالا، تعریق، گیجی، ضربان قلب سریع یا نا منظم، رعشه، احساس غش کردن

برخی عوارض جانبی شایع هالوپریدول عبارتند از:

  • خواب آلودگی
  • سردرد
  • سرگیجه، احساس دوران
  • حرکات عضلانی غیر ارادی
  • احساس بی قراری یا اضطراب
  • مشکلات خواب (بی خوابی)
  • بزرگ شدن پستان، دوره های قاعدگی نا منظم

توجه داشته باشید:

  • مصرف دوزهای بالا یا استفاده طولانی مدت هالوپریدول می تواند باعث ایجاد اختلال حرکتی غیر قابل بازگشت در افراد شود. هر چه مدت زمان مصرف طولانی تر باشد – به خصوص در زنان و افراد مسن – احتمال بروز این اختلال بیشتر است.
  • مصرف هالوپریدول در بیماران مسن مبتلا به زوال عقل خطرناک است.
  • مصرف الکل همزمان با این دارو عوارض جانبی آن را افزایش می دهد.

موارد ذکر شده لیست کامل عوارض جانبی هالوپریدول نمی باشد، توصیه می شود در صورت مشاهده هر گونه علائم مشکوک با پزشک مشورت کنید.

موارد احتیاطی مصرف هالوپریدول

  • قبل از مصرف هالوپریدول در صورت حساسیت به این دارو یا هر گونه آلرژی دیگر به پزشک اطلاع دهید.
  • قبل از استفاده سابقه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید به خصوص اگر از مشکلات یا بیماری های زیر رنج برده یا می برید:

– مشکل شدید سیستم عصبی
– بیماری پارکینسون
– اختلال دو قطبی
– مشکل در ادرار کردن به عنوان مثال به دلیل بزرگ شدن پروستات
– گلوکوم
– مشکلات قلبی مانند آنژین
– پرکاری تیروئید
– تشنج
– کم بودن تعداد گلبول های سفید خون
– افسردگی
– سندرم QT طولانی مدت
– فشار خون پایین
– سرطان سینه
– عدم تعادل الکترولیت مانند سطح پایین پتاسیم یا منیزیم در خون

  • هالوپریدول ممکن است باعث بروز اختلال طولانی شدن زمان QT شود که روی ریتم قلب اثر می گذارد و در برخی موارد نادر ممکن است به ضربان قلب سریع یا نامنظم کشنده یا علائم دیگر مانند سرگیجه شدید و خستگی منجر شده و لازم است به اورژانس مراجعه شود.
  • ابتلا به برخی بیماری های خاص یا مصرف برخی داروها ممکن است خطر طولانی شدن زمان QT را افزایش دهد. قبل از مصرف هالوپریدول لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک قرار داده و در صورتی که به مشکلات قلبی خاص (نارسایی قلبی، ضربان قلب کند، طولانی شدن زمان QT در EKG) مبتلا بوده یا سابقه خانوادگی ابتلا به مشکلات قلبی خاص ( از جمله طولانی شدن زمان QT در EKG و مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی) دارید به پزشک اطلاع دهید.
  • پایین بودن سطح پتاسیم یا منیزیم در خون نیز خطر ابتلا به اختلال طولانی شدن زمان QT را افزایش می دهد به خصوص اگر داروهای خاص مانند دیورتیک ها مصرف می کنید یا دچار تعریق شدید، اسهال یا استفراغ هستید.
  • قبل از عمل جراحی لیست داروهای خود را در اختیار پزشک یا دندانپزشک قرار دهید.
  • این دارو ممکن است باعث سرگیجه یا خواب آلودگی شود و مصرف الکل یا ماری جوانا می تواند سرگیجه و خواب آلودگی را تشدید کند. زمانی که تحت تاثیر دارو هستید از رانندگی، کار با ماشین آلات سنگین و هر گونه فعالیتی که به هوشیاری یا بینایی کامل نیاز دارد اجتناب کنید.
  • از مصرف الکل اجتناب کرده و در صورت اعتیاد به ماری جوانا به پزشک اطلاع دهید.
  • مصرف هالوپریدول می تواند تعریق بدن را کاهش دهد که ممکن است به گرما زدگی منجر شود، از فعالیت شدید و ورزش در هوای گرم اجتناب کنید.
  • افراد مسن ممکن است نسبت به عوارض جانبی این دارو به خصوص خواب آلودگی، سرگیجه، سبکی سر، مشکلات ادراری و اثرات قلبی مانند طولانی شدن QT حساسیت بیشتری داشته باشند. خواب آلودگی، سرگیجه و سبکی سر احتمال زمین خوردن افراد مسن را افزایش می دهد.
  • مصرف هالوپریدول در افراد مبتلا به دیابت ممکن است روی قند خون اثر بگذارد.
  • برای جلوگیری از سرگیجه از بلند شدن ناگهانی از حالت نشسته یا دراز کشیده اجتناب کنید.
  • مصرف بیش از حد این دارو می تواند اختلال جدی در ریتم قلب ایجاد کرده یا منجر به مرگ ناگهانی شود. از افزایش دوز مصرف اجتناب کنید.

هالوپریدول در بارداری

مصرف هالوپریدول در دوران بارداری تنها در مواقعی که واقعا نیاز است و زیر نظر پزشک امکان پذیر می باشد.

نوزادانی که مادران آن ها طی سه ماه آخر بارداری از این دارو استفاده کرده اند به ندرت ممکن است دچار علائمی همچون سفتی یا لرزش عضلانی، خواب آلودگی، مشکلات تغذیه ای یا تنفسی یا گریه مداوم شوند.

اگر به خصوص در ماه اول بعد از تولد هر یک از این علائم را در نوزاد خود مشاهده کردید سریع به پزشک اطلاع دهید.

از آن جا که مشکلات روحی و روانی درمان نشده در دوران بارداری مشکل ساز می شود از قطع خودسرانه هالوپریدول در این دوران اجتناب کرده و طبق دستور پزشک عمل کنید.

در صورت باردار شدن یا اگر قصد بارداری دارید به پزشک خود اطلاع دهید.

هالوپریدول در شیردهی

هالوپریدول ممکن است به شیر مادر منتقل شود و اثر منفی روی نوزاد داشته باشد. قبل از شیردهی حتما با پزشک مشورت کنید.

هالوپریدول برای وسواس فکری عملی

برخی پزشکان ممکن است از هالوپریدول برای کاهش علائم وسواس فکری عملی استفاده می شود.

هالوپریدول برای لاغری

برخی افراد از قرص های ضد روان پریشی برای لاغری یا چاقی استفاده می کنند که این کار هرگز توصیه نمی شود و می تواند عوارض جانبی خطرناکی به دنبال داشته باشد.

هالوپریدول برای چی خوبه؟
هالوپریدول برای چی خوبه؟

تداخل دارویی هالوپریدول

هالوپریدول ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد، از جمله:

  • داروهای آنتی کولینرژیک مانند هیوسین و لیتیوم
  • داروهای پارکینسون
  • داروهای ضربان قلب
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای خواب
  • داروهای ضد اضطراب
  • شل کننده های عضلانی
  • داروهای ضد روان پریشی
  • داروهای مسکن مخدر
  • اپی نفرین
  • آمفتامین
  • برخی آنتی بیوتیک ها
  • کابرگولین
  • کتوکونازول
  • متیل دوپا
  • پاروکستین
  • پرگولید
  • کینوپریستین / دالفوپریستین
  • ساکویناویر
  • پیموزاید
  • کینیدین
  • سوتالول
  • آنتی بیوتیک های ماکرولید مانند اریترومایسین
  • ریفامپین
  • رقیق کننده های خون مانند وارفارین

توجه داشته باشید:

هالوپریدول ممکن است باعث بروز مشکلات قلبی جدی شود، در صورت مصرف داروهای عفونت، آسم، مشکلات قلبی، فشار خون بالا، افسردگی، بیماری روانی، سرطان، مالاریا یا ایدز خطر بروز آن افزایش می یابد.

مصرف همزمان هالوپریدول با داروهایی که باعث خواب آلودگی می شوند می تواند این عارضه را تشدید کند، قبل از مصرف داروهای مسکن مخدر، قرص های خواب، آرام بخش ها، شل کننده های عضلانی، داروهای سرماخوردگی یا آلرژِی، اضطراب یا تشنج با پزشک مشورت کنید.

توجه: موارد ذکر شده در بالا کامل نمی باشد و داروهای ذکر شده ممکن است با اسامی تجاری دیگری عرضه شده باشد، بنابراین برای جلوگیری از هر گونه تداخل دارویی توصیه می شود قبل از مصرف هالوپریدول حتما پزشک را از لیست تمام داروهای مصرفی شیمیایی و گیاهی، مکمل ها، ویتامین ها و غیره مطلع کنید.

دوز مصرف هالوپریدول

هالوپریدول یک داروی تجویزی است و دوز مصرف آن تنها توسط پزشک و با توجه به شرایط پزشکی بیمار تعیین می شود، از مصرف خودسرانه یا کاهش و افزایش مصرف این دارو اجتناب کنید و حتما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

این دارو اغلب به صورت قرص، محلول یا فرم تزریقی تجویز می شود.

بسته به شدت علائم و سایر شرایط بیمار دوز مصرف آن ممکن است در بیماران مختلف بسیار متفاوت باشد، به طور کلی بهتر است از کمترین دوز موثر استفاده شود.

در صورت فراموش کردن یک دوز بلافاصله بعد از یادآوری آن را مصرف کنید اما اگر به نوبت بعدی نزدیک هستید از مصرف خودداری و از دو برابر کردن دوز در نوبت بعدی اجتناب کنید.

عوارض مصرف بیش از حد هالوپریدول

در صورت مصرف بیش از حد هالوپریدول لازم است فورا با اورژانس تماس گرفته شود. اوردوز این دارو می تواند کشنده باشد و در موارد شدید به فشار تنفسی، تشنج صرعی یا کما منجر شود.

اشکال دارویی هالوپریدول

آمپول هالودیک 5 میلی گرم/1 میلی لیتر
آمپول هالوپریدول-اکسیر 5میلی گرم/1میلی لیتر
آمپول هالدول دکانواس 50 میلی گرم/میلی لیتر
قرص هالوپیریدول 0.5،  2 و 5 میلی گرم
قطره خوراکی هالوپریدول

منابع: webmddrugseverydayhealth