کپسول فلوکونازول چیست و چه عوارضی دارد؟ + نحوه مصرف

طریقه مصرف فلوکونازول
طرز مصرف و عوارض فلوکونازول

موارد مصرف | نحوه مصرف | عوارض جانبی | موارد احتیاطی | تداخل دارویی | دوز مصرف | اشکال دارویی

فلوکونازول چیست؟

فلوکونازول (با نام انگلیسی: Fluconazole و نام تجاری: دیفلوکان) از داروهای تجویزی متعلق به گروه دارویی ضد قارچ آزنول است که برای پیشگیری و درمان انواع عفونت های قارچی و مخمری استفاده می شود.

فلوکونازول با جلوگیری از تولید نوعی کلسترول گیاهی توسط قارچ ها – که برای زنده ماندن به آن نیاز دارند – عمل کرده و رشد انواع خاصی از قارچ ها را متوقف می کند.

موارد مصرف فلوکونازول

فلوکونازول برای درمان عفونت های قارچی که می توانند به هر بخشی از بدن از جمله دهان، گلو، مری، ریه ها، مثانه، ناحیه تناسلی و خون حمله کنند تجویز می شود.

همچنین توسط پزشک برای جلوگیری از ابتلا به عفونت قارچی در افرادی که به دلایل مختلف از جمله درمان سرطان، پیوند مغز استخوان یا ایدز سیستم ایمنی ضعیفی دارند استفاده می شود.

فلوکونازول برای درمان نوع خاصی از مننژیت در مبتلایان به ایدز، عفونت های قارچی مانند برفک دهان و گلو و عفونت های مخمری در زنان قابل مصرف است.

لازم به ذکر است از این دارو نمی توان برای بهبود عفونت های ویروسی همچون آنفلوآنزا یا سرماخوردگی استفاده کرد.

نحوه مصرف فلوکونازول

قرص فلوکونازول را با یا بدون غذا و طبق دستور پزشک – که معمولا 1 بار در روز است – مصرف کنید.

در صورت مصرف محلول یا شربت فلوکونازول، قبل از استفاده آن را خوب تکان داده و از قاشق مخصوص دوز برای این کار استفاده کنید.

دوز مصرف فلوکونازول بر اساس شرایط پزشکی فرد و پاسخ بدن به درمان تعیین می شود. مقدار مصرف در کودکان به وزن کودک بستگی دارد که نباید بیش از 600 میلی گرم در روز باشد (مگر به تجویز پزشک).

برای تاثیر بهتر فلوکونازول لازم است مقدار آن در بدن باید ثابت نگه داشته شود، بنابراین توصیه می شود هر روز در زمان مشابه مصرف شود.

تا تکمیل دوره درمان به مصرف دارو ادامه دهید حتی اگر علائم بیماری پس از چند روز اول بهبود پیدا کند. قطع زود هنگام فلوکونازول ممکن است باعث گسترش رشد قارچ و عود عفونت شود.

اگر علائم بیماری بهبود نیابد یا تشدید پیدا کند به پزشک اطلاع دهید.

عوارض جانبی فلوکونازول

در صورت بروز علائم آلرژیک مانند کهیر، مشکل تنفسی، ورم در صورت یا گلو یا واکنش های شدید پوستی با نشانه هایی همچون تب، گلو درد، سوزش چشم، درد پوست، جوش های قرمز یا بنفش با تاول و پوسته پوسته شدن با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت بروز علائم زیر پس از مصرف فلوکونازول با پزشک تماس بگیرید:

  • ضربان قلب سریع یا کوبنده، لرزش در قفسه سینه، تنگی نفس و سرگیجه ناگهانی مانند حال غش کردن
  • تب، لرز، درد بدن و علائم شبیه آنفلوآنزا
  • کبودی یا خونریزی آسان، ضعف غیر طبیعی
  • تشنج
  • جوش یا ضایعات پوستی
  • مشکلات کبدی با علائم کاهش اشتها، درد معده (سمت راست فوقانی)، ادرار تیره، مدفوع به رنگ خاک رس، زردی (زرد شدن پوست یا چشم)

برخی عوارض جدی فلوکونازل شامل موارد زیر می باشد:

  • تغییر در ریتم قلب یا فعالیت الکتریکی در قلب
  • افت تعداد گلبول های سفید خون یا تعداد پلاکت ها
  • افزایش تری گلیسیرید، افت سطح پتاسیم در خون
  • واکنش های پوستی شدید و تهدید کننده زندگی مانند سندرم استیونز جانسون یا نکرولیز اپیدرمال سمی

برخی عوارض جانبی شایع فلوکونازول عبارتند از:

  • حالت تهوع، دل درد، اسهال، ناراحتی معده
  • سردرد
  • سرگیجه
  • تغییر حس چشایی

توجه: این دارو در برخی موارد نادر ممکن است باعث عوارضی همچون طاسی شود.

موارد ذکر شده لیست کامل عوارض جانبی فلوکونازول نمی باشد، توصیه می شود در صورت مشاهده هر گونه علائم مشکوک با پزشک مشورت کنید.

موارد احتیاطی مصرف فلوکونازول

  • قبل از مصرف فلوکونازول در صورت حساسیت به این دارو یا سایر داروهای ضد قارچ آزول مانند کتوکونازول، ایتراکونازول یا هر گونه آلرژی دیگر به پزشک اطلاع دهید.
  • قبل از مصرف دارو سابقه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید به خصوص اگر از بیماری های زیر رنج می برید:

– بیماری های کبدی
– بیماری های کلیوی و دیالیز
– ایدز
– سرطان
– بیماری قلبی
– سابقه سندرم QT طولانی مدت در خود یا یکی از اعضای خانواده

  • فلوکونازول ممکن است باعث بروز اختلال طولانی شدن زمان QT شود که روی ریتم قلب اثر می گذارد و در برخی موارد نادر ممکن است به ضربان قلب سریع یا نامنظم کشنده یا علائم دیگر مانند سرگیجه شدید و خستگی منجر شده و لازم است به اورژانس مراجعه شود.
  • ابتلا به برخی بیماری های خاص یا مصرف برخی داروها ممکن است خطر طولانی شدن زمان QT را افزایش دهد. قبل از مصرف فلوکونازول لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک قرار داده و در صورتی که به مشکلات قلبی خاص (نارسایی قلبی، ضربان قلب کند، طولانی شدن زمان QT در EKG) مبتلا بوده یا سابقه خانوادگی ابتلا به مشکلات قلبی خاص ( از جمله طولانی شدن زمان QT در EKG و مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی) دارید به پزشک اطلاع دهید.
  • پایین بودن سطح پتاسیم یا منیزیم در خون نیز خطر ابتلا به اختلال طولانی شدن زمان QT را افزایش می دهد به خصوص اگر داروهای خاص مانند دیورتیک ها مصرف می کنید یا دچار تعریق شدید، اسهال یا استفراغ هستید.
  • مصرف این دارو گاهی با سرگیجه همراه است و در صورت استفاده از الکل یا ماری جوانا سرگیجه تشدید می یابد.
  • در صورت بروز سرگیجه از رانندگی، کار با ماشین آلات سنگین و هر گونه فعالیتی که به هوشیاری کامل نیاز دارد اجتناب کنید.
  • قبل از عمل جراحی لیست داروهای خود را در اختیار پزشک یا دندانپزشک قرار دهید.
  • افراد مسن ممکن است نسبت به عوارض جانبی این دارو از جمله جوش ها و بثورات، استفراغ، اسهال و طولانی شدن QT خساس تر باشند.
  • افرادی که دچار حساسیت های خاص هستند باید در مصرف برخی اشکال فلوکونازول احتیاط کنند. به عنوان مثال آن دسته افرادی که دچار شرایط ژنتیکی خاص مانند عدم تحمل برخی قندها مانند گلوکز، گالاکتوز، لاپ لاکتاز یا ساکاروز هستند باید از کپسول دیفلوکان که حاوی لاکتوز است اجتناب کنند.
  • افرادی که به گلیسرول حساسیت دارند از مصرف شربت های فلوکونازول اجتناب کنند زیرا گلیسرول می تواند باعث اسهال، ناراحتی معده یا سردرد شود.
  • مصرف همزمان گریپ فروت و فلوکونازول می تواند باعث افزایش قابل توجه و خطرناک سطح این دارو در خون شود.
  • در طول مصرف فلوکونازول لازم است درباره آزمایشات پزشکی مانند آزمایش عملکرد کبد دوره ای با پزشک مشورت کنید.

فلوکونازول و بارداری

فلوکونازول جزو داروهای دسته C برای بارداری می باشد، به این معنا که بر اساس تحقیقات انجام شده روی حیوانات این دارو می تواند تاثیر منفی روی جنین داشته باشد، همچنین تحقیقات کافی روی انسان انجام نشده است.

مصرف این دارو در سه ماه اول حاملگی می تواند به جنین آسیب برساند. در صورت مصرف آن توصیه می شود از روش های جلوگیری از بارداری تا یک هفته بعد از قطع مصرف استفاده کنید.

در صورت بارداری یا قصد باردار شدن در دوره درمان به پزشک اطلاع دهید.

برای درمان عفونت های مخمری واژینال استفاده از داروهای داخل یا اطراف واژن در اولویت هستند و درباره طریقه مصرف فلوکونازول برای عفونت واژن لازم است با پزشک زنان مشورت شود.

فلوکونازول در شیردهی

فلوکونازول از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود، قبل از شیردهی با پزشک مشورت کنید.

فلوکونازول برای چی خوبه؟
فلوکونازول برای چی خوبه؟

تداخل دارویی فلوکونازول

فلوکونازول با بسیاری از داروها تداخل دارد زیرا باعث افزایش خطرناک سطح اغلب داروها در خون می شود، به همین دلیل بسیار مهم است قبل از مصرف این دارو لیست تمام داروهای مصرفی تجویزی، بدون نسخه، مکمل ها و غیره را در اختیار پزشک قرار دهید.

از مصرف همزمان فلوکونازول با داروهای زیر اجتناب کرده و با پزشک مشورت کنید:

  • هیسمانال (استمیزول)
  • داروهای حاوی اریترومایسین از جمله اریترومایسین اتیل سوکسینات، اریترومایسین لاکتوبیونات یا استریات اریترومایسین
  • داروهای ضربان قلب نامنظم مانند کاورت (ایبوتیلید)، نورپاک (دیسوپیرامید)، پرومستیل، پروکان یا پروکانبید (پروکائین آمید)
  • لوزول (اینداپامید)
  • جوکستاپید (لومیتاپید)
  • نبوپنت (پنتامیدین)
  • اورپ (پیموزاید)
  • کینیدین

در صورت مصرف همزمان فلوکونازول با هر یک از داروهای زیر درباره جایگزین های فلوکونازول با پزشک مشورت کنید:

  • داوهای ضربان قلب نامنظم مانند پاکرون، کوردارون یا نکسترون (آمیودارون)، بتاپاک یا بتاپاک ای اف (سوتالول)، تیکوسین (دوفتیلید) یا مولتاک (دروندارون)
  • داروهای خلق و خو یا ضد افسردگی مانند پاملور (نورتریپتیلین)، پروزاک (فلوکستین)، بوسپار (بوسپیرون)، کلگسا (سیتالوپرام) و ابیلیفای (آریپیپرازول)
  • استاتین ها برای کلسترول مانند لیپیتور (آترواستاتین)، زوکور (سیمواستاتین)، و مواکور (لوواستاتین)
  • داروهای حاوی استروژن مانند داروهای ضد بارداری و هورمون درمانی
  • فورادیل یا پرفورومیست (فورموترول)
  • اپی نفرین
  • کورگ (کارودیلول)
  • میگرگوت یا کافرگوت (ارگوتامین) و میگرانال (دی هیدروارگوتامین)
  • آنتی بیوتیک ها مانند بیاکسین (کلاریترومایسین)، آولوکس (موکسی فلوکساسین) و زیتروماکس (آزیترومایسین)
  • داروهای سرطانی خاص مانند دوکسیل یا آدریامایسین (دوکسوروبیسین)، کامتریک (کابوزانتینیب)، انلیتا (آکسیتینیب)، بوسولیف (بوسوتینیب) و ووترینت (پازوپانیب)
  • داروهای روان پزشکی مانند هالدول (هالوپریدول) و ژئودون (زیپراسیدون)
  • کومادین (وارفارین)

توجه: به طور کلی فلوکونازول ممکن است با داروهای آسم، مشکلات قلبی، فشار خون بالا، دیابت، رقیق کننده خون، افسردگی، بیماری های روانی، سرطان، مالاریا، سل، ایدز، داروهای جلوگیری از رد پیوند عضو، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، تشنج و داروهای استروئیدی تداخل داشته باشد.

موارد ذکر شده در بالا کامل نمی باشد. توصیه می شود قبل از مصرف فلوکونازول حتما پزشک را از لیست تمام داروهای مصرفی شیمیایی و گیاهی، مکمل ها، ویتامین ها و غیره مطلع کنید.

دوز مصرف فلوکونازول

نکته مهم: فلوکونازول یک داروی تجویزی است و دوز مصرف آن تنها توسط پزشک و با توجه به شرایط پزشکی بیمار تعیین می شود، از مصرف خودسرانه یا کاهش و افزایش مصرف این دارو اجتناب کنید و حتما قبل از مصرف آن با پزشک مشورت کنید.

فلوکونازول برای برفک 

دوز اولیه: روز اول 200 میلی گرم
دوز معمول: برای حداقل 2 هفته هر روز 100 میلی گرم

فلوکونازول برای عفونت قارچ مری

دوز اولیه: روز اول 200 میلی گرم
دوز معمول: تا حداقل 3 هفته هر روز 100 میلی گرم

بعد از از بین رفتن قارچ باید حداقل تا 2 هفته مصرف دارو ادامه داشته باشد و بسته به میزان عملکرد دارو ممکن است پزشک دوز روزانه را تا 400 میلی گرم در روز نیز افزایش دهد.

فلوکونازول برای عفونت مخمری واژن

تنها یک دوز 150 میلی گرم

فلوکونازول برای پیشگیری از عفونت قارچی

برای پیشگیری از عفونت های قارچی در بیمارانی که پیوند مغز استخوان انجام داده اند دوز معمول روزانه 400 میلی گرم می باشد.

فلوکونازول برای مننژیت در افراد مبتلا به ایدز

برای افراد مبتلا به یک نوع مننژیت – که اغلب در افراد مبتلا به ایدز دیده می شود – معمولا پزشک برای روز اول دوز 400 میلی گرم یا بیشتر و برای روزهای بعد 200 میلی گرم در روز را تجویز می کند.

لازم به ذکر است بسته به نحوه پاسخ بدن به دارو پزشک ممکن است دوز مصرف را تا 800 میلی گرم در روز افزایش دهد.

همچنین احتمالا مصرف این دارو تا زمانی که نتایج آزمایش مایع مغز (مایع نخاعی مغز) منفی شود ادامه خواهد داشت.

دوز مصرف فلوکونازول در کودکان

دوز مصرف این دارو در کودکان بر اساس وزن کودک مشخص می شود و لازم است کاملا زیر نظر پزشک مصرف شود.

اگر یک دوز را فراموش کرده اید به محض یادآوری آن را مصرف کنید اما اگر تقریبا نوبت دوز بعدی رسیده، دوز از دست رفته را رد کنید و از دو برابر کردن مقدار دارو اجتناب کنید.

عوارض مصرف بیش از حد فلوکونازول

در صورت بروز مشکلات جدی تنفسی یا غش کردن بعد از اوردوز فلوکونازول لازم است سریع به اورژانس مراجعه شود.

از جمله علائم اوردوز می توان به گیجی، تغییرات خلق و خو، تغییرات ذهنی، توهم یا رفتار و افکار غیرطبیعی اشاره کرد.

اشکال دارویی فلوکونازول

کپسول فلوکونازول 50، 100، 150 و 200 میلی گرم
قرص فلوکونازول 100 و 150 میلی گرم
ویال فلوکونازول 400میلی گرم / 200 میلی لیتر
ویال اگزوفلوکان 200 میلی گرم / 100 میلی لیتر

منابع: webmddrugseverydayhealth

توجه : کلیه اطلاعات دارویی این صفحه صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و نباید جایگزین مراجعه به پزشک متخصص شود. لطفا از مصرف هر گونه دارو بدون نسخه و تجویز پزشک جدا خودداری فرمائید.