موارد مصرف و عوارض جانبی ستیریزین چیست؟

خواص داروی ستیریزین
موارد مصرف داروی ستیریزین

موارد مصرف | نحوه مصرف | عوارض جانبی | موارد احتیاطی | تداخل دارویی | دوز مصرف | اشکال دارویی | آیا سیتریزین خواب آور است؟

ستیریزین چیست؟

ستیریزین (به انگلیسی: Cetirizine و با نام تجاری: زیرتک) از داروهای آنتی هیستامین و ضد حساسیت بدون نسخه است که برای کاهش علائم سرماخوردگی و آلرژی مصرف می شود و با مسدود کردن ماده طبیعی هیستامین، که بدن در حین واکنش های آلرژیک تولید می کند، عمل می کند.

این دارو به شکل های مختلف دارویی از جمله قرص، قرص جویدنی و شربت عرضه می شود.

موارد مصرف ستیریزین

ستیریزین برای کاهش علائم سرماخوردگی و آلرژی مانند آبریزش چشم، آبریزش بینی، خارش چشم یا بینی، عطسه، کهیر و خارش مصرف می شود.

از این دارو برای درمان خارش و ورم ناشی از کهیر نیز استفاده می شود اما قادر به پیشگیری از کهیر نمی باشد.

ستیریزین برای پیشگیری و درمان واکنش های آلرژیک جدی (مانند آنافیلاکسی) موثر نیست بنابراین اگر پزشک برای درمان واکنش های آلرژیک داروی اپی نفرین تجویز کرده همیشه آن را به همراه داشته باشید و به جای آن از ستیریزین استفاده نکنید.

نحوه مصرف ستیریزین

هنگام استفاده از ستیریزین بدون نسخه دقیقا طبق دستورالعمل درج شده روی قرص عمل کنید و در صورتی که پزشک این دارو را تجویز کرده طبق دستور پزشک آن را مصرف کنید که معمولا یک بار در روز می باشد.

قبل از بلعیدن قرص جویدنی ستیریزین آن را به خوبی بجوید و اگر از قرص های سریع حل شونده استفاده می کنید بگذارید قرص روی زبان حل شود، سپس آن را ببلعید. برای مصرف شربت ستیریزین از قاشق مخصوص دوز استفاده کنید.

قرص ستیریزین را می توان همراه با غذا یا بدون آن مصرف کرد.

اگر در دوره درمان با ستیریزین علائم آلرژی بهبود پیدا نکند، علائم کهیر بعد از 3 روز بهتر نشود یا تا بیش از 6 هفته باقی بماند لازم است به پزشک مراجعه کنید.

در صورت بدتر شدن علائم آلرژی، واکنش های آلرژیک جدی یا تب به پزشک مراجعه کنید.

عوارض جانبی ستیریزین

در صورت بروز واکنش های آلرژیک همچون کهیر، مشکلات تنفسی، ورم صورت، لب ها یا گلو بعد از مصرف ستیریزین با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت مشاهده هر یک از عوارض جدی زیر مصرف ستیریزین را متوقف کرده و با پزشک تماس بگیرید:

  • ضربان قلب سریع، کوبنده یا نامنظم
  • ضعف، رعشه یا مشکلات خواب (بی خوابی)
  • احساس بی قرار شدید، بیش فعالی
  • گیجی
  • مشکلات بینایی
  • ادرار کمتر از حد معمول یا عدم ادرار

برخی عوارض کمتر جدی ستیریزین عبارتند از:

  • سرگیجه، خواب آلودگی
  • احساس خستگی
  • خشکی دهان
  • گلو درد، سرفه
  • حالت تهوع، یبوست
  • سر درد

موارد ذکر شده لیست کامل عوارض جانبی ستیریزین نمی باشد، توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم مشکوک با پزشک مشورت کنید.

ستیریزین برای چه بیماری است؟
ستیریزین برای چه بیماری است؟

موارد احتیاطی مصرف ستیریزین

  • قبل از مصرف ستیریزین در صورت حساسیت به این دارو، داروهایی همچون هیدروکسی زین، لووستیریزین یا سایر آلرژی ها با پزشک مشورت کنید.
  • سابقه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهید به خصوص اگر به مشکلات در ادرار کردن (مثلا بزرگ شدن پروستات)، بیماری های کلیوی یا بیماری های کبدی مبتلا بوده یا هستید.
  • اگر برای درمان کهیر از ستیریزین استفاده می کنید در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر فورا به پزشک اطلاع دهید، این علائم ممکن است نشانه یک مشکل جدی تر باشند:

– کهیر که رنگی غیر طبیعی دارد
– کهیر که کبود یا تاول زده به نظر می رسد
– کهیر که خارش نداشته باشد

  • این دارو ممکن است باعث خواب آلودگی شود و در صورت مصرف همزمان آن با سایر داروهای خواب آور یا الکل و ماری جوانا ممکن است عوارض آن تشدید شود. زمانی که تحث تاثیر دارو هستید از رانندگی، کار با ماشین آلات و یا هر کاری که نیاز به هوشیاری دارد اجتناب کنید.
  • شربت ستیریزین ممکن است حاوی شکر باشد، اگر به دیابت مبتلا هستید در مصرف آن احتیاط کرده و قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • قبل از عمل جراحی لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک یا دندانپزشک قرار دهید.
  • اگرچه ستیریزین برای درمان آلرژی استفاده می شود اما برخی مصرف کنندگان گزارش داده اند که با قطع مصرف این دارو دچار خارش در تمام بدن خود شده اند.
  • از آن جا که این دارو باعث خواب آلودگی می شود در صورت استفاده از داروهای خواب آور دیگر مانند سایر داروهای سرماخوردگی یا آلرژی، داروهای ضد درد، قرص های خواب آور، شل کننده های عضلانی، داروهای ضد تشنج، افسردگی یا اضطراب با پزشک مشورت کنید.
  • در صورتی که قصد انجام آزمایش هایی مانند تست آلرژی پوست دارید حتما قبل از آزمایش به مسئول آزمایشگاه اطلاع دهید زیرا مصرف ستیریزین می تواند باعث نادرست شدن نتیجه شود.

ستیریزین در بارداری

ستیریزین جزو داروهای دسته B برای بارداری است و به نظر نمی رسد برای جنین مضر باشد، با این وجود اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید حتما قبل از مصرف ستیریزین با پزشک مشورت کنید.

ستیریزین در شیردهی

این دارو از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود و ممکن است به نوزاد آسیب برساند، قبل از شیردهی با پزشک مشورت کنید.

ستیریزین برای سگ ها

بعضی از افراد از ستیریزین برای معالجه درماتیت در سگ ها – عارضه ای که باعث خارش پوست سگ می شود – استفاده می کنند اگرچه این کاربرد ستیریزین تایید نشده است.

برای درمان بیماری های مختلف از جمله درماتیت و آلرژی لازم است به دامپزشک مراجعه شود، دوز مصرف ستیریزین در سگ ها توسط دامپزشک و معمولا بر اساس وزن تعیین می شود.

این دارو برای سگ ها بی خطر و موثر است اما در حیوانات اهلی مبتلا به مشکلات کلیوی، کبدی، باردار یا شیرده مضر است، بنابراین قبل از استفاده حتما با دامپزشک مشورت کنید.

احتیاط 1: مصرف داروی ستیریزین دی در سگ ها خطرناک است و باید از مصرف آن اجتناب شود.

احتیاط 2: مصرف ستیریزین در سگ ها و گربه هایی که به آنتی هیستامین ها حساسیت دارند توصیه نمی شود.

مقایسه ستیریزین و لوراتادین

هر دو دارو از داروهای بدون نسخه برای درمان آلرژی هستند و اغلب با هم اشتباه گرفته شده یا به جای هم استفاده می شوند.

اگرچه این دو ممکن است اثرات مشابهی داشته باشند اما از مواد مختلفی ساخته شده اند و ممکن است در افراد عوارض جانبی گوناگونی ایجاد کنند.

تداخل دارویی ستیریزین

داروهایی که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند عبارتند از:

  • هیالورونیداز
  • بوسوتینیب
  • پوناتینیب
  • لومیتاپید
  • لوپیناویر – ریتوناویرل
  • لورازیدون
  • فنلزین
  • کلوبازام
  • ریتوناویر
  • کریزوتینیب
  • ومورافنیب

نکته 1: از مصرف همزمان ستیریزین به همراه داروهای آنتی هیستامین موضعی مانند پماد یا اسپری دیفن هیدرامین خودداری کنید.

نکته 2: نوشیدن الکل می تواند عوارض جانبی ستیریزین را افزایش دهد.

توجه: موارد ذکر شده در بالا کامل نمی باشد. توصیه می شود قبل از مصرف ستیریزین حتما پزشک را از لیست تمام داروهای مصرفی شیمیایی و گیاهی، مکمل ها، ویتامین ها و غیره مطلع کرده و از شروع، قطع یا تغییر دوز دارو بدون مشورت پزشک جدا خودداری کنید.

دوز مصرف ستیریزین

دوز مصرف ستیریزین تجویزی به سن، وضعیت پزشکی و واکنش بدن بستگی دارد، از افزایش دوز این دارو بدون مشورت با پزشک اجتناب کنید.

دوز معمول ستیریزین یک بار در روز می باشد.

بزرگسالان و کودکان بالای 12 سال

مقدار مصرف ستیریزین در این افراد با توجه به شدت علائم بیماری با دوز اولیه 5 یا 10 میلی گرم در روز شروع می شود.

کودکان کمتر از 12 سال

دوز مصرف ستیریزین در کودکان معمولا به صورت زیر است اما لازم است قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت شود:

کودکان 6 تا 11 ساله: دوز اولیه توصیه شده 5 تا 10 میلی گرم یک بار در روز بسته به شدت علائم

کودکان 2 تا 5 ساله: دوز اولیه توصیه شده 2.5 میلی گرم (نصف قاشق چای خوری) شربت یک بار در روز، دوز مصرف ممکن است تا دوز حداکثر 5 میلی گرم یا 1 قاشق چای خوری یک بار در روز یا نصف قاشق چای خوری هر 12 ساعت یا یک عدد قرص 5 میلی گرم جویدنی یک بار در روز افزایش یابد.

نوزادان بین 6 ماه تا 2 ساله: در کودکان زیر 2 سال معمولا شربت توصیه می شود. دوز توصیه شده شربت ستیریزین در کودکان 6 ماهه تا 23 ماهه 2.5 میلی گرم (نصف قاشق چای خوری) یک بار در روز می باشد. در کودکان بین 12 تا 23 ماهه ممکن است دوز مصرف تا دوز حداکثر 5 میلی گرم در روز یا نصف قاشق چای خوری هر 12 ساعت افزایش یابد.

افراد مبتلا به بیماری های کلیوی و کبدی

در بزرگسالان و کودکان بیشتر از 12 سال که دیالیز کلیه انجام می دهند و افرادی که مشکلات کلیوی دارند 5 میلی گرم یک بار در روز توصیه می شود.

در کودکان بین 6 تا 11 سال که دچار اختلال عملکرد کلیه یا کبد هستند باید از دوزهای کمتر از مقدار معمولی استفاده شود.

کودکان زیر 6 سال مبتلا به اختلال عملکرد کلیه یا کبد نباید ستیریزین مصرف کنند.

در افراد مسن

دوز مصرف ستیریزین در سالمندان 77 سال و بالاتر 5 میلی گرم یک بار در روز می باشد.

توجه: در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف ستیریزین، به محض یادآوری نسبت به مصرف آن اقدام کنید. اما اگر زمان زیادی تا نوبت بعدی باقی نمانده از خوردن آن صرف نظر کرده و هرگز دوز یک نوبت را دو برابر نکنید.

عوارض مصرف بیش از حد ستیریزین

از جمله علائم مصرف بیش از حد ستیریزین می توان به خواب آلودگی شدید اشاره کرد.

در کودکان ممکن است قبل از خواب آلودگی علائم دیگری همچون نوسانات خلق و خو مانند بی قراری یا تحریک پذیری نیز مشاهده شود.

در صورت اوردوز دارویی باید سریع با اورژانس تماس بگیرید.

ستیریزین دی چیست؟

ستیریزین دی (Zyrtec-D) ترکیب ماده اصلی ستیریزین با شبه افدرین ضد احتقان است که برای درمان علائم سرماخوردگی یا آلرژی از جمله موارد زیر از آن استفاده می شود:

  • گرفتگی بینی یا سینوس ها
  • عطسه
  • خارش
  • آب ریزش چشم
  • آب ریزش بینی

عوارض جانبی ستیریزین دی

  • خشکی دهان
  • سرگیجه
  • خواب آلودگی
  • خستگی
  • حالت تهوع
  • دل درد
  • یبوست
  • زنگ زدن گوش

در صورت ابتلا به بیماری های زیر قبل از مصرف ستیریزین دی لازم است با پزشک مشورت شود:

  • بیماری های قلبی
  • بیماری تیروئید
  • دیابت
  • آب سیاه
  • فشار خون بالا
  • پروستات بزرگ شده با احتباس ادرار

توجه داشته باشید:

دوز مصرف ستیریزین دی در بزرگسالان و کودکان بیشتر از 12 سال معمولا 1 قرص در هر 12 ساعت می باشد و نباید بیش از 2 قرص در طول 24 ساعت مصرف شود.

زنان باردار و مادران شیرده قبل از مصرف این دارو لازم است با پزشک مشورت کنند.

اشکال دارویی ستیریزین

برخی اشکال دارویی ستیریزین عبارت است از:

کپسول نرم ستریژل 10 میلی گرم
کپسول نرم ستری سافت 10 میلی گرم
شربت ستریزین 5 میلی گرم/ 5 میلی لیتر 60 میلی لیتر
شربت سیتریزین دی 5 میلی گرم/ 5 میلی لیتر 60 میلی لیتر
قرص رازوسیتریزین 5 و 10 میلی گرم
قرص فار-ستریزین 10 میلی گرم
قرص ستریکیم 10 میلی گرم
قرص آلرآف 10 میلی گرم
قرص ستریزین 5 و 10 میلی گرم
قرص ستریزین ناژو 10 میلی گرم
قرص لتیزن 10 میلی گرم
کپسول آلراید 10 میلی گرم
کپسول نرم آلراژل 10 میلی گرم
سافت ژل ژلیزین 10 میلی گرم
قرص رینیزین 10 میلی گرم

منابع: webmddrugseverydayhealth

توجه : تمامی اطلاعات این مقاله صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و نباید جایگزین مراجعه به پزشک متخصص شود. لطفا از مصرف هرگونه دارو بدون تجویز و نسخه پزشک جدا خودداری فرمائید.