خواص گیاه سنبل ختایی (آنجلیکا) برای سلامتی

خواص و عکس سنبل ختایی
خواص ریشه گیاه سنبل ختایی

ریشه سنبل ختایی چیست؟ | خواص دارویی و درمانی سنبل ختایی | مضرات و عوارض جانبی | طریقه مصرف | نام های دیگر

خانواده سنبل ختایی به گروهی از گیاهان پر خاصیت و شناخته شده در طب سنتی گفته می شود که ریشه بسیاری از آن ها به خصوص در کشورهای آسیایی به عنوان داروهای سنتی برای درمان بیماری ها استفاده می شود.

دو گونه مشهور این خانواده شامل سنبل ختایی و سنبل ختایی چینی می باشد که هر دو از دیرباز مورد استفاده بوده و خواص زیادی برای آن ها ذکر شده که از جمله آن ها می توان به متعادل سازی هورمون ها، بهبود هضم و سم زدایی کبد برای سنبل ختایی چینی و رفع مشکلات گوارشی، مشکلات گردش خون و اضطراب برای سنبل ختایی اشاره کرد.

برای آشنایی با تفاوت ها، خواص و مضرات این دو نوع سنبل ختایی در ادامه مطلب کوکا را همراهی کنید.

ریشه سنبل ختایی چیست؟

گیاه سنبل ختایی معمولا با نام علمی Angelica archangelica و سنبل ختایی چینی با نام علمی Angelica sinensis شناخته می شوند.

گیاهان خانواد سنبل ختایی معمولا تا 3 متر رشد می کنند و دارای خوشه های گوی مانند از گل های زرد یا سبز هستند که میوه های زرد کوچکی داخل آن ها رشد می کند. این خوشه ها به دلیل ترکیبات معطر موجود در آن ها عطر منحصر به فردی دارند که مشک مانند، خاکی یا علفی توصیف می شود.

سنبل ختایی که با نام هایی همچون کرفس وحشی یا سنبل ختایی نروژی نیز شناخته شده بیشتر در کشورهای اروپایی یافت می شود و معمولا در آشپزی یا به عنوان داروی گیاهی کاربرد دارد.

سنبل ختایی چینی به نام هایی همچون دانگ کوای و جینسینگ ماده شهرت پیدا کرده و بومی چین و سایر کشورهای آسیای شرقی است، مهم ترین کاربرد این گیاه در طب سنتی برای درمان مشکلات هورمونی زنانه می باشد.

لازم به ذکر است در مکمل های سنبل ختایی علاوه بر ریشه، از دانه، میوه یا گل های گیاه نیز استفاده می شود اما مکمل های سنبل ختایی چینی معمولا فقط از ریشه گیاه به دست می آیند.

ریشه سنبل ختایی معمولا در آشپزی استفاده می شود و برگ های آن برای تزیین یا به عنوان چاشنی غذا کاربرد دارد اما مهم ترین کاربرد آن در طب سنتی است. ریشه سنبل ختایی چینی نیز در درجه اول برای مسائل بهداشتی زنان استفاده می شود.

کاربردهای این دو گونه سنبل ختایی در طب سنتی معمولا متفاوت است، به علاوه از نظر علمی درباره سنبل ختایی چینی بیشتر از سنبل ختایی مطالعه شده است.

مقایسه خواص سنبل ختایی و سنبل ختایی چینی

همان طور که قبلا گفتیم این دو گونه گیاه بیشتر در طب سنتی به شهرت رسیده اند اگرچه از نظر علمی نیز فواید احتمالی برای آن ها ذکر شده که در ادامه به بررسی آن می پردازیم.

خواص سنبل ختایی چینی

به نظر می رسد مزیت های بالقوه و رایحه سنبل ختایی چینی از ترکیب قدرتمند لیگوستیلید موجود در این گیاه نشات می گیرد که تقریبا 1 درصد آن را تشکیل داده است.

برخی خواص احتمالی سنبل ختایی چینی عبارتند از:

1. خواص ضد سرطانی

گفته شده عصاره سنبل ختایی چینی به از بین رفتن سلول های گلیوبلاستوما که نوعی سرطان مغزی تهاجمی می باشد کمک می کند اما نمی توان آن را به عنوان درمان سرطان در نظر گفت و نباید جایگزین داروهای درمانی سرطان شود.

2. درمان زخم

سنبل ختایی چینی ممکن است با افزایش رگ زایی یا ایجاد عروق خونی جدید باعث بهبود سریع تر زخم شود.

به نظر می رسد سنبل ختایی چینی تاثیر خوبی در درمان زخم پای دیابتی داشته باشد، همان طور که می دانید زخم در افراد دیابتی شدیدتر بوده و دیرتر بهبود پیدا می کند که علت آن آسیب عروق خونی و بافت ها به دلیل بالا بودن قند خون می باشد.

3. یائسگی

یکی از رایج ترین موارد استفاده سنبل ختایی چینی به خصوص در طب سنتی چینی تسکین علائم یائسگی و سایر مشکلات مربوط به هورمون های زنانه است، به خصوص این که اکثر خانم ها به دنبال روش های درمانی طبیعی برای تسکین علائم یائسگی مانند گر گرفتگی و تعریق شبانه هستند.

برخی شواهد نشان داده کاهش سطح سروتونین بدن به درمان گر گرفتگی یائسگی کمک می کند و ریشه سنبل ختایی چینی احتمالا تاثیر خوبی در حفظ یا افزایش سطح سروتونین داشته باشد.

4. تسکین آرتروز

به نظر می رسد سنبل ختایی چینی برای بهبود علائم آرتروز، پارگی مفاصل و همچنین روماتیسم مفصلی مفید است.

گفته شده مکمل حاوی این گیاه به کاهش التهاب کمک کرده، از آسیب بیشتر مفاصل جلوگیری می کند و باعث ترمیم غضروف ها در آرتروز می شود. این گیاه با کاهش واکنش التهابی بدن، درد ناشی از بیماری روماتیسم مفصلی را کاهش داده و برخی علائم آن را بهبود می بخشد.

خواص سنبل ختایی

برخی خواص احتمالی سنبل ختایی عبارتند از:

1. خواص ضد سرطانی

به نظر می رسد سنبل ختایی نیز مانند سنبل ختایی چینی اثرات ضد سرطانی و ضد توموری داشته و برای درمان سرطان سینه، سرطانه دهانه رحم، سرطان حنجره و سلول های رابدومیوسارکوم مفید است.

خاصیت ضد سرطانی سنبل ختایی از دو ماده شیمیایی قدرتمند آنجلیسین و ایمپراتورین نشات گرفته است با این حال نمی توان آن را به عنوان درمان سرطان در نظر گفت و نباید جایگزین داروهای درمانی سرطان شود.

2. ضد میکروب

گیاه سنبل ختایی دارای خاصیت ضد میکروبی است و می تواند باکتری ها، ویروس ها و قارچ های مضر را از بین ببرد. به نظر می رسد عصاره این گیاه باکتری های بیماری زا همچون استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا کلی را از بین می برد.

همچنین گفته شده عصاره این گیاه و برخی ترکیبات جدا شده از آن مانند ایمپراتورین، دارای فعالیت ضد ویروسی علیه ویروس هرپس سیمپلکس یا تبخال و کوکساکی ویروس که عامل بیماری گوارشی است می باشد.

روغن ضروری سنبل ختایی نیز به عنوان ماده نگهدارنده بی خطر برای مهار رشد کپک در غذاها شناخته شده و می تواند کپک هایی که روی گردو رشد می کند را از بین ببرد.

3. ضد اضطراب

به نظر می رسد سنبل ختایی به کاهش اضطراب کمک کرده و باعث آرامش و کاهش رفتارهای اضطرابی می شود.

مضرات سنبل ختایی

سنبل ختایی به خصوص سنبل ختایی چینی عوارض جانبی شناخته شده ای دارد و ممکن است باعث برخی تداخلات دارویی شود.

برخی عوارض جانبی سنبل ختایی عبارتند از:

  • در مواردی دیده شده مصرف بیش از حد مکمل های سنبل ختایی چینی باعث بروز مشکلات قلبی شده اند. این گیاه ممکن است فشار خون را نیز افزایش دهد.
  • سنبل ختایی چینی ممکن است با داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین تداخل داشته باشد و در موارد خاص باعث خونریزی های خطرناک و کشنده شود. اگر داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنید نباید بدون مشورت با پزشک از این گیاه استفاده کنید.
  • اعضای خانواده سنبل ختایی حاوی فورانوکومارین ها هستند، این ترکیبات در گریپ فروت نیز دیده شده و ممکن است با برخی داروهای خاص از جمله داروهای ضد کلسترول و ضد تشنج تداخل داشته باشند. اگر داروهای مصرفی شما با گریپ فروت تداخل دارد قبل از مصرف این گیاه با پزشک مشورت کنید.
  • ممکن است با مصرف سنبل ختایی دچار عارضه فوتو درماتیت – یک واکنش غیر طبیعی پوست در برابر اشعه ماورا بنفش – یا درماتیت تماسی شوید.
  • به دلیل کمبود اطلاعات درباره این گیاهان توصیه می شود زنان باردار، مادران شیرده و کسانی که قصد بارداری دارند از مصرف آن ها اجتناب کنند.
  • توصیه می شود از خود درمانی با این گیاهان اجتناب کنید زیرا ممکن است تاثیر درمان های دیگر را کاهش داده و عواقب جدی به دنبال داشته باشد.

دوز مصرف سنبل ختایی

مکمل های سنبل ختایی به صورت کپسول، عصاره مایع و چای خشک به فروش می رسند.

در حال حاضر دوز استاندارد برای مصرف این گیاه وجود ندارد و اما معمولا در هر وعده مکمل سنبل ختایی 500 تا 2000 میلی گرم پودر ریشه سنبل ختایی یا عصاره ریشه آن وجود دارد.

هنگام خرید مکمل به دنبال محصولاتی باشید که نوع مورد نظر در آن ها استفاده شده باشد اگرچه در بسیاری از مکمل ها نوع سنبل ختایی مشخص نمی شود.

به عنوان یک قانون کلی مکمل های دونگ کوای از سنبل ختایی چینی و مکمل های ریشه سنبل ختایی از سنبل ختایی معمولی تهیه شده اند. با این حال برخی تولید کنندگان مکمل های سنبل ختایی چینی را نیز جزو مکمل های ریشه سنبل ختایی در نظر می گیرند، بنابراین برای جلوگیری از اشتباه فقط از محصولاتی که نوع گیاه در برچسب آن ها درج شده استفاده کنید.

در ادامه بخوانید : خواص شبدر قرمز

منبع: healthline