تفاوت انواع نمک معمولی، نمک دریا و هیمالیا، نمک کوشر و سلتیک چیست؟

انواع نمک
انواع نمک

نمک از طعم دهنده های معروف و بسیار پرکاربرد در سراسر جهان است که جایگاه ویژه ای در میان چاشنی ها و طعم دهنده های غذایی آشپزخانه داشته و بدون آن بهترین غذاهای دنیا نیز لطف و مزه خود را از دست می دهند.

اگرچه بسیاری از ما تنها با نمک معمولی یا نمک سفره سرو کار داریم و تصورمان از نمک همان دانه های سفید رنگ ریز و شور مزه می باشد اما این ماده معدنی انواع مختلفی دارد که از نظر طعم، بافت و حتی مواد معدنی و سدیم موجود در آن ها با هم تفاوت داشته و در رنگ های مختلف از صورتی گرفته تا خاکستری یافت می شود.

در این مقاله قصد داریم به معرفی پرطرفدارترین انواع نمک پرداخته و درباره تفاوت و ارزش تغذیه ای آن ها صحبت کنیم. با کوکاه همراه باشید.

خانم های یزدی کلیک کنن

نمک چیست؟

نمک یک ماده معدنی کریستالی است و از دو عنصر اصلی سدیم و کلر ساخته شده که هر دو برای سلامت بدن ضروری هستند و به ارسال سیگنال های عصبی از طریق مغز و اعصاب کمک می کنند.

بیشتر نمک دنیا از معادن نمک یا از تبخیر آب دریا یا دیگر آب های حاوی مواد معدنی به دست آمده است.

نمک از یک سو دارای کاربردهای زیادی در زمینه های مختلف است که طعم دادن به غذاها تنها یکی از این کاربردها و البته مهم ترین آن ها می باشد، از این ماده برای نگهداری طولانی مدت مواد غذایی و غیره نیز استفاده می شود زیرا باکتری ها در محیط نمکی قادر به رشد و تکثیر نیستند.

از سوی دیگر مصرف بیش از حد این دانه های جادویی از نظر پزشکی به شدت ممنوع شده زیرا برای سلامتی بخصوص در افراد مبتلا به فشار خون بالا مضر است، اگرچه تاکنون مطالعات متعددی در این باره انجام شده و شکی نیست که کاهش مصرف نمک تاثیر خوبی در فشار خون دارد اما نمی توان گفت مصرف نمک کمتر در رژیم غذایی حتما از حملات قلبی، سکته مغزی یا مرگ جلوگیری می کند.

از آن جا که در رژیم های غذایی ناسالم و معمولی بیشتر نمک دریافتی بدن از مصرف غذاهای فراوری شده می باشد بنابراین اگر رژیم غذایی تان سالم و سرشار از غذاهای کامل و کمتر فراوری شده است دلیلی ندارد نگران اندک نمکی باشید که برای مزه دار کردن غذا اضافه می کنید!

انواع نمک

1. نمک تصفیه شده (نمک معمولی سفره)

این نوع نمک معمولا به شدت تصفیه شده و با پردازش و آسیاب کردن آن، بسیاری از ناخالصی ها و مواد معدنی خود را از دست می دهد.

نمک سفره دانه های بسیار ریزی دارد که ممکن است به راحتی به هم بچسبند به همین دلیل طی فرایند تصفیه مواد ضد چسبندگی به آن اضافه می شود.

بیشتر محتوای نمک سفره (بیش از 97 درصد) را کلرید سدیم خالص تشکیل می دهد اما در بسیاری از کشورها به دلایل پزشکی ماده معدنی ید نیز به این نوع نمک اضافه می کنند، این کار خطر کمبود ید که از عوامل بروز کم کاری تیروئید، ناتوانی ذهنی و بسیاری مشکلات سلامتی دیگر در بسیاری از نقاط دنیا است را کاهش می دهد.

نکته: در صورت کاهش یا حذف نمک سفره از رژیم غذایی خود حتما مواد غذایی یددار از جمله ماهی، لبنیات، تخم مرغ و جلبک دریایی را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

2. نمک دریا

نمک دریا یکی دیگر از نمک های پرطرفدار است که از تبخیر آب دریا به دست می آید و مانند نمک سفره بیشتر آن را کلرید سدیم تشکیل داده اگرچه بسته به محل استخراج و نحوه پردازش آن، معمولا حاوی مقادیری مواد معدنی مختلف از جمله پتاسیم، آهن و روی نیز می باشد.

هرچه غلظت ناخالصی ها و مواد مغذی موجود در این نمک بیشتر باشد رنگ آن تیره تر به نظر می رسد و از سوی دیگر به دلیل آلودگی آب اقیانوس ها ممکن است حاوی مقداری فلزات سنگین مانند سرب باشد.

نمک دریا حاوی میکروپلاستیک ها – بقایای میکروسکوپی باقی مانده از ضایعات پلاستیکی – نیز می باشد که مضرات حضور آن ها در مواد غذایی هنوز مشخص نشده و به نظر بعضی از محققان ضرر چندانی به دنبال نخواهد داشت.

برخلاف نمک سفره تصفیه شده، دانه های نمک دریا اغلب درشت بوده و کمتر آسیاب شده اند بنابراین اگر از آن سر سفره و برای پاشیدن روی غذای خود استفاده می کنید احتمالا طعم شوری بیشتری نسبت به نمک معمولی احساس خواهید کرد.

ناگفته نماند مواد معدنی و مغذی موجود در نمک دریا روی طعم آن تاثیرگذار بوده و به همین دلیل مقدار شوری این نوع نمک در برندهای مختلف متفاوت است.

3. نمک صورتی هیمالیا

نمک هیمالیا از معدن نمک کیهوره در پاکستان استخراج می شود، این معدن دومین معدن نمک بزرگ در سراسر جهان است.

رنگ صورتی نمک هیمالیا از محتوای اکسید آهن (زنگ آهن) موجود در آن نشات می گیرد و از آن جا که دارای اندکی کلسیم، آهن، پتاسیم و منیزیم نیز می باشد، مقدار سدیم موجود در آن نسبت به نمک سفره کمتر است.

جالب است بدانید بسیاری از مردم نمک هیمالیا را خوش طعم ترین نمک دنیا می دانند اما تفاوت اصلی آن با سایر نمک ها در واقع رنگ زیبای آن است که ظاهر جذابی به غذاها می بخشد.

4. نمک کوشر یا نمک حلال

نمک کوشر که به نام نمک حلال نیز شناخته شده کاربرد مهمی در سنت یهودیان دارد و علت نامگذاری آن نیز از همین موضوع سرچشمه می گیرد.

از آن جا که یهودیان معتقدند برای حلال شدن گوشت لازم است قبل از مصرف گوشت خون آن را جدا کنند از نمک کوشر به دلیل بافت خشن و درشت آن برای خارج کردن خون گوشت استفاده می کنند.

تفاوت اصلی بین نمک سفره و نمک کوشر ساختار دانه های آن ها است، نمک کوشر دانه های بسیار درشت تری نسبت به نمک سفره دارد و بسیاری از سرآشپزها برای راحتی کار از آن استفاده می کنند زیرا با وجودی که بافت و طعم متفاوتی دارد اما این تفاوت بعد از حل شدن در غذا چندان به چشم نمی آید.

نمک کوشر نسبت به نمک سفره مواد ضد چسبندگی و ید کمتری نیز دارد.

با این حال دقت داشته باشید وزن 1 قاشق چایخوری نمک کوشر بسیار کمتر از 1 قاشق چایخوری نمک سفره است و اگر می خواهید آن را جایگزین نمک سفره کنید حتما به این تفاوت دقت داشته باشید تا غذای شما بیش از حد شور یا بی نمک نشود.

5. نمک سلتیک

نمک سلتیک نوعی نمک دریایی است که پیشینه محبوبیت آن به کشور فرانسه برمی گردد. رنگ این نوع نمک خاکستری است و به دلیل اندکی آب موجود در آن، همیشه مرطوب به نظر می رسد.

نمک سلتیک مواد معدنی بیشتر و سدیم کمتری نسبت به نمک سفره دارد.

تفاوت طعم نمک های مختلف

سر آشپزها نمک مورد استفاده خود را براساس طعم، بافت، رنگ و میزان سهولت استفاده انتخاب می کنند.

از یک سو ترکیبات موجود در نمک از جمله مواد معدنی آن می تواند روی طعم و رنگ نمک اثر بگذارد و از سوی دیگر اندازه دانه های نمک روی میزان شوری که روی زبان احساس می کنیم تاثیر دارد.

دانه های درشت تر نمک طعم قوی تری داشته و اثر آن ها برای مدت زمان بیشتری روی زبان باقی می ماند، با این وجود اگر از نمک در حین پخت و پز استفاده می کنید به دلیل حل شدن آن در غذا، تفاوت چندانی بین طعم نمک سفره و سایر نمک ها وجود نخواهد داشت.

اگر دوست دارید نمک را با انگشت روی غذا بپاشید توصیه می شود از نمک های دانه درشت تر استفاده کنید که راحت تر قابل استفاده اند.

مواد معدنی موجود در نمک

نتایج به دست آمده از مطالعه ای که به بررسی محتوای مواد معدنی مختلف موجود در نمک ها پرداخته به صورت زیر است:

نمک سفره

کلسیم: 0.03 درصد
پتاسیم: 0.09 درصد
منیزیم: کمتر از 0.01 درصد
آهن: کمتر از 0.01 درصد
سدیم: 39.1 درصد

نمک مالدون (نوعی نمک دریا)

کلسیم: 0.16 درصد
پتاسیم: 0.08 درصد
منیزیم: 0.05 درصد
آهن: کمتر از 0.01 درصد
سدیم: 38.3 درصد

نمک هیمالیا

کلسیم: 0.16 درصد
پتاسیم: 0.28 درصد
منیزیم: 0.1 درصد
آهن: 0.0004 درصد
سدیم: 36.8 درصد

نمک سلتیک

کلسیم: 0.17 درصد
پتاسیم: 0.16 درصد
منیزیم: 0.3 درصد
آهن: 0.014 درصد
سدیم: 33.8 درصد

همانطور که مشاهده می کنید نمک سلتیک حداقل مقدار سدیم و بیشترین مقدار کلسیم و منیزیم را دارا می باشد در حالی که نمک هیمالیا حاوی پتاسیم کمی بیشتر است.

با این حال دقت کنید که مقادیر ذکر شده بسیار کم هستند، به عنوان مثال محتوای 0.3 درصد منیزیم در نمک سلتیک به این معنا است که برای تامین نیاز روزانه بدن باید 100 گرم نمک سلتیک در روز بخورید!

به همین دلیل محتوای معدنی نمک های مختلف نمی تواند دلیل قانع کننده ای برای انتخاب نوع نمک باشد.

کدام نوع نمک سالم تر است؟

اگرچه تاکنون مطالعه ای برای مقایسه خواص انواع مختلف نمک انجام نشده اما به نظر می رسد خواص آن ها تفاوت چندانی با یکدیگر نداشته باشد زیرا همگی از ترکیبات تقریبا مشابه از جمله کلرید سدیم و مقدار اندکی مواد معدنی دیگر ساخته شده اند.

به طور کلی توصیه می شود از نمک های کمتر فراوری شده استفاده کنید که نسبت به نمک سفره مواد افزودنی کمتری به آن ها اضافه شده است.

سخن پایانی …

اگرچه بسیاری از ما از نمک سفره در غذاهای خود استفاده می کنیم اما انواع دیگر نمک از جمله نمک هیمالیا، نمک کوشر، نمک دریا و غیره نیز وجود دارد که مواد مغذی تقریبا مشابه و افزودنی های کمتری نسبت به نمک سفره دارند اگرچه تفاوت اصلی آن ها به بافت، اندازه، طعم و رنگ با آن ها برمی گردد.

منبع: healthline