بار گلیسمی چیست و چگونه محاسبه می شود؟

بار گلیسمی چیست؟
بار گلیسمی چیست؟

بار گلیسمی چیست؟ | فرمول محاسبه | بازه عددی بار گلیسمی | بار گلیسمی چه تفاوتی با شاخص گلیسمی دارد؟ | پاسخ گلیسمی چیست؟

بسیاری از خوراکی ها حاوی کربوهیدرات هستند و مصرف آن ها باعث نوسان و افزایش قند خون می شود اما این که هر ماده غذایی تا چه حد و چه مدت قند خون را افزایش دهد به نوع کربوهیدرات موجود در آن (شاخص گلیسمی) و مقدار مصرف یا کمیت آن بستگی دارد.

بار گلیسمی یا GL یکی از شاخص های مهم در کنترل قند خون است که برخلاف شاخص گلیسمی صحبت زیادی از آن نشده و بسیاری از افراد به خصوص بیماران مبتلا به دیابت کنجکاو هستند بدانند بار گلیسمی چیست و چه تفاوتی با شاخص گلیسمی دارد.

در ادامه مطلب قصد داریم درباره تعریف بار گلیسمی، فرمول محاسبه آن و مقایسه آن با شاخص گلیسمی صحبت کنیم. با کوکا همراه باشید.

بار گلیسمی چیست؟

بار گلیسمی ترکیبی از هر دو کمیت و کیفیت کربوهیدرات های موجود در یک ماده غذایی و بهترین روش برای مقایسه گلوکز خون انواع و مقادیر مختلف غذاها می باشد.

فرمول محاسبه بار گلیسمی

فرمول محاسبه بار گلیسمی یک ماده غذایی یا وعده غذایی خاص عبارت است از:

100 / (محتوای کربوهیدرات هر واحد * شاخص گلیسمی) = بار گلیسمی

برای مثال بار گلیسمی یک عدد سیب با شاخص گلیسمی 38 که 13 گرم کربوهیدرات دارد به صورت زیر محاسبه می شود:

5 = 100/(13*38)

و بار گلیسمی یک عدد سیب زمینی با شاخص گلیسمی 85 و 14 گرم کربوهیدرات به صورت زیر می باشد:

12 = 100/(14*85)

همان طور که مشاهده می کنید بار گلیسمی سیب زمینی تقریبا دو برابر سیب می باشد.

بازه عددی بار گلیسمی

بار گلیسمی نیز مانند شاخص گلیسمی با توجه به بازه عددی آن به سه دسته کم، متوسط و بالا طبقه بندی شده است:

  • بار گلیسمی کم: عدد 10 یا کمتر
  • بار گلیسمی متوسط: عدد 11 تا 19
  • بار گلیسمی بالا: عدد 20 یا بالاتر

نحوه محاسبه بار گلیسمی یک وعده غذایی

بار گلیسمی یک وعده غذایی یا رژیم غذایی ترکیبی را می توان به سادگی و با جمع کردن بار گلیسمی خوراکی های مختلف موجود در آن محاسبه کرد.

به عنوان مثال اگر برای صبحانه 2 عدد بیسکویت گندمی با بار گلیسمی 15، نصف فنجان شیر با بار گلیسمی 4 و 2 قاشق چای خوری شکر با بار گلیسمی 6 میل می کنید بار گلیسمی کل این وعده غذایی مجموع اعداد ذکر شده و عدد 25 خواهد بود.

برای حفظ سلامت ایده آل توصیه می شود بار گلیسمی رژیم غذایی روزانه خود را در سطح پایین نگه دارید. بار گلیسمی پایین برای رژیم غذایی روزانه افرادی که 8700 کیلو ژول (2078 کالری) انرژی در روز مصرف می کنند کمتر از 100 می باشد.

بنابراین افرادی که سه وعده غذایی در روز مصرف می کنند اگر بخواهند رژیم غذایی با بار گلیسمی کم داشته باشند بهتر است بار گلیسمی هر وعده غذایی آن ها کمتر از 33 باشد.

شاخص گلیسمی مهم تر است یا بار گلیسمی؟

ارتباط بین بار گلیسمی و شاخص گلیسمی

شاخص گلیسمی در واقع نشان می دهد کربوهیدرات ها با چه سرعتی هضم شده و به صورت قند در جریان خون آزاد می شوند، به عبارت دیگر شاخص گلیسمی سرعت تجزیه کربوهیدرات ها به قند در جریان خون می باشد. خوراکی های با شاخص گلیسمی بالاتر قند خون را بیشتر از مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین افزایش می دهند.

با این حال شاخص گلیسمی میزان کربوهیدرات موجود در یک ماده غذایی را در نظر نمی گیرد بنابراین می توان گفت بار گلیسمی معیار بهتری از تاثیر یک ماده غذایی حاوی کربوهیدرات روی قند خون می باشد.

پاسخ گلیسمی چیست؟

بعد از صرف هر وعده غذایی کربوهیدرات های قابل هضم یا در دسترس موجود در مواد غذایی به جریان خون جذب شده و باعث افزایش قند خون می شوند اما به مرور و با دخالت هورمون انسولین غلظت قند خون در نهایت به سطح قند خون ناشتا یا کمتر از آن بر می گردد.

پاسخ گلیسمی در واقع میزان افزایش و افت قند خون و مدت زمان آن طی این پروسه می باشد.

کربوهیدرات های کند هضم یا مواد غذایی نشاسته ای با حداقل سطح فراوری پاسخ گلیسمی متفاوتی ایجاد می کنند زیرا در مقایسه با کربوهیدرات های سریع هضم، افزایش قند خون طولانی تر و آهسته تر و نقطه اوج یا پیک قند خون کمتری دارند.

سایر فاکتورها شامل موارد زیر می باشد:

  • مقدار غذایی که مصرف می کنید
  • سطح فراوری مواد غذایی مصرفی
  • نحوه آماده سازی غذاها (مثلا ماکارونی پخته آل دنته پاسخ گلیسمی کمتری نسبت به پاستا که بیش از حد پخته شده است ایجاد خواهد کرد)

منبع: gisymbolhuffpost