تفاوت انواع چای سیاه و سبز، سفید و زرد، اولانگ و پوئر چیست؟ (تصویری)

چای نوشیدنی ملی مردمان چین است که جایگاه ویژه ای در فرهنگ کهن چینی داشته و به دلیل طعم و عطر بی نظیر و خواص و مزایای فوق العاده آن برای سلامتی، امروزه در سراسر جهان طرفداران زیادی پیدا کرده است.

تفاوت و عکس انواع مختلف چای
تفاوت و عکس انواع مختلف چای

با توجه به درجه اکسیداسیون چای، انواع مختلفی از این نوشیدنی محبوب به دست می آید که در این مطلب قصد داریم به معرفی کامل آن ها پرداخته و با تفاوت ها و پروسه تولید هریک از آن ها آشنا شویم. با کوکا همراه باشید.

انواع چای

به طور کلی 6 نوع مختلف چای وجود دارد:

  1. چای سبز (Green Tea)
  2. چای سفید (White Tea)
  3. چای زرد (Yellow Tea)
  4. چای اولانگ (Oolong Tea)
  5. چای سیاه (Black Tea)
  6. چای پوئر (Pu’er Tea)

1. چای سبز

عکس چای سبز
عکس چای سبز

چای سبز قدیمی ترین و محبوب ترین نوع چای است که از هزاران سال پیش در میان چینی ها مصرف می شده و امروزه بیشترین درصد چای تولید شده در جهان را به خود اختصاص داده است.

برای تهیه چای سبز از جوانه و برگ های تازه گیاه چای استفاده می کنند، برگ ها بلافاصله بعد از چیدن در معرض بخار یا حرارت قرار گرفته و سپس در مقابل نور خورشید خشک می کنند تا رطوبت آن به طور کامل از بین رفته و عطر آن تقویت شود. نکته مهم درباره چای سبز این است که در پروسه تولید آن از عمل اکسیداسیون استفاده نشده یا بسیار کم اکسید می شود.

به طوری که برگ های سبز که صبح برداشت می شوند تا هنگام شب می تواند آماده دم کردن و استفاده باشد.

دو نوع اصلی چای سبز، چای سبز چینی و ژاپنی می باشد، چای سبز در چین قدیم با بخارپز کردن به دست می آمد اما بعد از سلسله مینگ قدیم معمولا از روش سرخ کردن برای تهیه آن استفاده می کنند و دمنوش آن معمولا به رنگ زرد ملایم است برخلاف چای سبز ژاپنی که همچنان از روش بخار پز کردن برای تهیه آن استفاده شده و دمنوش آن به رنگ سبز است.

مقدار کافئین موجود در 230 میلی لیتر چای سبز چینی بین 30 تا 35 میلی گرم و در چای سبز ژاپنی حدود 25 تا 30 میلی گرم می باشد. اگرچه در برخی منابع کافئین چای سبز بین 35 تا 45 میلی گرم در 230 میلی لیتر نیز ذکر شده اما بی شک این مقدار از چای سیاه کمتر بوده و از سایر انواع چای مانند چای سفید بیشتر است.

چای سبز از نوشیدنی های فوق العاده پرخاصیت و سالم است زیرا عدم اکسیداسیون علاوه بر حفظ رنگ سبز طبیعی برگ ها، از کاهش مواد مغذی موجود در این نوع چای نیز جلوگیری می کند.

چای سبز طعم گس و تلخی دارد و مزه آن نسبت به چای سیاه و اولانگ تیزتر است.

اگر می خواهید کافئین مصرف کنید اما نه به مقدار خیلی زیاد، چای سبز گزینه مناسبی برای شما محسوب می شود.


بیشتر بخوانید : خواص چای سبز


2. چای سفید

عکس چای سفید
عکس چای سفید

چای سفید نسبت به سایر انواع چای کمتر پردازش شده و از جوانه های سفید گیاه چای تولید می شود. در چین تنها در چند روز خاص سال – زمانی که جوانه های سفید گیاه روی شاخه های آن قرار دارند – می توان نسبت به تهیه چای سفید اقدام کرد.

پس از برداشت برای جلوگیری از اکسیداسیون، جوانه ها را به سرعت خشک می کنند.

چای سفید بومی فوجان چین است و دو نوع چای سفید سوزن نقره ای و پونی آن معروف تر می باشد.

رنگ چای سفید از سایر انواع چای روشن تر و طعم ملایم تری دارد، مزه آن ابتدا کاملا بی مزه و بسیار شبیه آب آشامیدنی به نظر می رسد اما بعد از چند ثانیه متوجه طعم ملایم آن در پشت دهان خواهیم شد.

چای سفید دارای کمترین مقدار کافئین میان تمام انواع چای است و تنها 15 تا 30 میلی گرم کافئین در هر 230 میلی لیتر دارد که در برخی منابع 10 تا 15 میلی گرم ذکر شده است.

اگرچه تا امروز بر سر این مسئله که آیا چای سفید واقعا کافئین کمتری نسبت به چای سبز دارد یا خیر، بحث های زیادی انجام شده زیرا کافئین موجود در چای علاوه بر فرایندهای انجام شده روی آن، به این که از کدام قسمت گیاه برای تهیه چای استفاده شده نیز بستگی دارد.


بیشتر بخوانید : خواص چای سفید


3. چای زرد

عکس چای زرد
عکس چای زرد

شاید باورتان نشود اما چای زرد که امروزه به عنوان یکی از انواع نادر و بسیار گران چای شناخته شده زمانی به عنوان چای سبز نامرغوب محسوب می شده زیرا در پروسه تولید چای سبز و در مرحله خشک کردن گاهی برگ ها به خوبی خشک نشده و رنگ زردی پیدا می کردند و مردم آن را چای سبز نامرغوب در نظر می گرفتند اما با تهیه دمنوش و چشیدن طعم متفاوت آن، این برگ های زرد به عنوان نوع دیگری از چای به شهرت رسیدند.

چای زرد عطر متمایزی شبیه چای سیاه دارد و طعم آن بیشتر شبیه چای سبز اما ملایم تر است.

کافئین موجود در چای زرد حدود 33 میلی گرم در 230 میلی لیتر می باشد.

4. چای اولانگ

عکس چای اولانگ
عکس چای اولانگ

برای تهیه چای اولانگ برگ های چای طی فرایند اکسیداسیون، بیشتر از چای سبز و کمتر از چای سیاه اکسید می شوتد به عبارت دیگر در مرحله ای از اکسیداسیون چای سبز که به مرور به چای سیاه تبدیل می شود چای اولانگ به دست می آید و باقی مراحل آن دقیقا مشابه تولید چای سبز می باشد.

اکسیداسیون در چای اولانگ معمولا بین 12 تا 85 درصد متغیر است.

چای اولانگ که به نام چای آبی نیز شناخته شده طعم تازه چای سبز و عطر دلپذیر و غلیظ چای سیاه را در خود دارد و معمولا در نواحی فوجیان، گوانگدونگ و تایوان تولید می شود.

کافئین این چای از چای سبز بیشتر و بین 37 تا 55 میلی گرم در هر 230 میلی لیتر می باشد.

جالب است بدانید گاهی از دود زغال برای افزودن طعم به این چای استفاده می کنند.


بیشتر بخوانید : خواص چای اولانگ


5. چای سیاه

عکس چای سیاه
عکس چای سیاه

چای سیاه محبوب ترین چای چینی در کشورهای غربی است که از جوانه های تازه برگ های گیاه چای به دست می آید. در تهیه این چای معمولا از بخار یا سرخ کردن استفاده نمی شود بلکه برگ ها به طور کامل اکسید و سپس خشک می شوند، بر اثر اکسیداسیون واکنش های شیمیایی در برگ های چای رخ داده و رنگ آن را تغییر می دهد.

چای سیاه اولین بار در دوران سلسله چینگ تولید و پس از این دوره، اصلی ترین نوع چای بود که به کشورهای آمریکایی و اروپایی صادر شد.

دمنوش به دست آمده از چای سیاه قهوه ای متمایل به قرمز تا قهوه ای تیره است و عطر و بوی دلپذیری دارد به همین دلیل در میان چینی ها به چای قرمز شهرت پیدا کرده است.

در کشورهای غربی این چای را با مواد افزودنی همچون شیر، شکر، عسل یا لیمو میل می کنند.

محتوای کافئین موجود در چای سیاه معمولا بین 40 تا 70 میلی گرم کافئین در هر 230 میلی لیتر می باشد و نسبت به قهوه – که بین 95 تا 200 میلی گرم در 230 میلی لیتر کافئین دارد – در سطح بسیار پایین تری قرار گرفته است.


بیشتر بخوانید : خواص چای سیاه


6. چای پوئر

عکس چای پوئر
عکس چای پوئر

چای پوئر یا (post-fermented tea) که در برخی منابع به عنوان زیر دسته ای از چای تیره (dark) ذکر می شود حاصل تخمیر طبیعی و باکتریایی چای است و پیشینه استفاده از آن به 2 هزار سال پیش بازمی گردد.

کشف این چای کاملا تصادفی رخ داده، از آن جا که در دوران قدیم انتقال چای از کشوری به کشور دیگر در مدت زمان طولانی و از طریق دریا، روی اسب ها و غیره انجام می شد شرایط آب و هوایی مختلف و قرار گرفتن در معرض رطوبت در طولانی مدت باعث تغییر ترکیبات داخل چای شده و رنگ آن را به قهوه ای مایل به سیاه تغییر می داد اما عطر آن همچنان بسیار خاص بود و خیلی زود مورد علاقه محلی ها قرار گرفت.

امروزه بعد از مرحله خشک کردن چای، آن را به مدت چند ماه تا چند سال تحت پروسه تخمیر قرار می دهند، هرچه این مدت زمان طولانی تر باشد چای پوئر طعم بهتری خواهد داشت اگرچه گاهی به دلیل هجوم باکتری ها و کپک های قارچی ممکن است طعم کهنگی و کپک زدگی بگیرد.

این نوع چای اغلب در یونان چین و گاهی تایوان تولید می شود و امروزه به فرم های مختلف از جمله قالبی عرضه می شود.

چای پوئر
چای پوئر

مزه چای پوئر متنوع بوده و ممکن است به طعم های مختلف شیرین، تلخ، چوبی، گس، ترش، خاکی یا طعم گل ها و حتی بی مزه باشد، این طعم با توجه به سن چای تغییر می کند.

دو نوع متفاوت چای پوئر به نام چای پوئر سبز یا خام و چای پوئر سیاه یا رسیده وجود دارد.

پوئر سبز حاصل خشک کردن ساده چای مقابل نور خورشید است که طعم آن در ابتدا تلخ تر بود و به مرور و معمولا بعد از 10 سال به بهترین طعم خود می رسد. کافئین موجود در این نوع چای بین 30 تا 40 میلی گرم در هر  230 میلی لیتر می باشد.

پوئر سیاه با انباشته کردن چای روی هم و پاشیدن آب روی آن ها به دست می آید، این کار فرایند تخمیر را تسریع می بخشد و معمولا طی 2 تا 3 سال پوئر سیاه با بهترین طعم آن به دست می آید. کافئین موجود در این نوع چای بین 60 تا 70 میلی گرم در هر 230 میلی لیتر می باشد.

از آن جایی که این چای به طور کامل اکسید شده محتوای آنتی اکسیدانی بسیار پایینی نسبت به چای سبز و سفید دارد.

در ادامه بخوانید : خواص چای پوئر

منابع: chinaeducationaltourschinahighlightstheteaspot